IV SA/Gl 373/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] J.R. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Państwowej straży Pożarnej w G. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją personalną nr [...] z dnia 30 sierpnia 1996 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. nr 213, poz. 267, zwanej dalej k.p.a.). Swój wniosek J.R. uzasadnił tym, że w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] sygn. akt [...] zostały ujawnione nowe okoliczności i w związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest on uzasadniony. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. na podstawie art. 11 a ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2009 r., nr 12, poz. 68 z późn. zm.) oraz art. 149 § 3 k.p.a. odmówiono wnioskodawcy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją personalną nr [...] z dnia [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G., sygn. [...], w sprawie zwolnienia st. asp. J.R. ze służby w KR PSP w G., w związku z art. 43 ust. 2 pkt 1 i art. 47 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z powodu braku istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oraz przekroczenia terminu 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności mogącej stanowić podstawę do wznowienia postępowania. W motywach uzasadnienia organ wyjaśnił, że nie stwierdził istnienia przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po terminie miesiąca od dnia, w którym J.R. dowiedział się o okoliczności mającej stanowić podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. zwrócił również uwagę, że decyzja Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. nr [...] była wydana na podstawie prawomocnego orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. nr [...] z dnia [...] o całkowitej niezdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej, co obligacyjnie powodowało zwolnienie ze służby na podstawie art.43 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. stwierdził również, że wyrok Sądu Apelacyjnego w K., na który powołuje się skarżący nie ma związku z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, które było z mocy prawa obligatoryjne. Od wyżej opisanego postanowienia J.R. wniósł do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. zażalenie wyrażając tym samym swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie J.R. organ I instancji wykazał się brakiem znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją personalną nr [...] z dnia [...]. Jednocześnie wnoszący zażalenie oświadczył, że dnia [...] zostało wydane mu wadliwe świadectwo służby, zawierające informacje niezgodne ze stanem faktycznym i nie odzwierciedlające rzeczywistego przebiegu oraz stanu pełnionej przez niego służby. Wnosząc zażalenie J.R. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz merytorycznego, wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia jego sprawy przez organ wyższego stopnia. Postanowieniu z [...] zarzucona została dowolna ocena ujawnionych istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w czasie wydawania decyzji personalnej nr [...] z dnia [...], świadectwa służby z dnia [...] i ich kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, a nieznanych zarówno organowi, który wydał decyzję i świadectwo służby z dnia [...] jak i sądowi oraz ignorowanie przez organ I instancji ustaleń i okoliczności już rozstrzygniętych ostatecznym i prawomocnym wyrokiem z dnia [...] Sądu Apelacyjnego w K. Ponadto zdaniem J.R. organ wydając zaskarżone postanowienie dopuścił się rażącego naruszenia istotnych przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także art. 146 k.p.a. poprzez bezpodstawną i niezasadną "odmowę wznowienia postępowania obligatoryjnego". W ocenie wnoszącego zażalenie rozstrzygnięcie organu I instancji jest dla niego krzywdzące i narusza konstytucyjną zasadę praworządności, a szczególnie przepisy art. 7- 11 k.p.a. oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Jednocześnie J.R. wskazał, że postanowienie z dnia [...] zostało sporządzone na trzech stronach, bez numeracji oraz parafowania kart. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., działając na mocy art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie organ II instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. zgodne jest z obowiązującymi przepisami, bowiem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu przesłanka taka nie wystąpiła. W dalszej kolejności zacytowano treść art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. zaakcentował, iż Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. udowodnił, że J.R. znał treść wyroku Sądu Apelacyjnego w K. już w dniu jego wydania, to jest w dniu [...], a z całą pewnością już w [...], gdy odpis tego wyroku został przez niego złożony jako dowód w sprawie o sygn. [...] w Sądzie Okręgowym w G. ze swojego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa- Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej w G. o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie [...] zł. W obszernej skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.R. wniósł o uchylenie w całości postanowienia wydanego przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] oraz o przeprowadzenie postępowania dowodowego z wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] sygn. akt [...], a także decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie z dnia [...] nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu J.R. zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 32 i art. 43 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do otrzymania uczciwej, ostatecznej decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] zawierającej informacje o: okresie pracy w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa zaliczanym do okresu pracy w szczególnym charakterze od [...] do [...], ostatnio zajmowanym, przywróconym stanowisku służbowym, wysokości ostatniego uposażania zasadniczego, ostatnim dniu służby w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w G. Ponadto skarżący postanowieniu z dnia [...] zarzucił naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, poprzez nieuwzględnienie okresu pracy w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa od dnia [...] do dnia [...], jako równorzędnego ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej oraz § 15 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin, poprzez niezaliczenie do wysługi emerytalnej okresu pracy w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa od dnia [...] do dnia [...] w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej przy Instytucie Metali Nieżelaznych w G. - zawodowej jednostce organizacyjnej ochrony przeciwpożarowej Ministerstwa Hutnictwa, jako równorzędnego ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej. Jednocześnie J.R. podniósł, iż decyzja personalna nr [...] w związku z ostatecznym postanowieniem z dnia [...] rażąco narusza przepisy art. 107 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, iż postanowienie z dnia [...] jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Skarga J.R. oparta został również na rażącym naruszeniu przez organ II instancji przepisów postępowania, a to: art. 61 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez bezpodstawne i niezasadne zaniechanie wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony; art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postepowaniu; art. 151 § 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne i niezasadne zaniechanie stwierdzenia wydania decyzji personalnej nr [...] z [...] z naruszeniem prawa; art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez bezpodstawne i niezasadne stwierdzenie, że przesłanka wynikająca z tego artykułu nie wystąpiła; art. 148 § 1 k.p.a., poprzez niezasadne stwierdzenie, że został przekroczony zawity termin wynikający z tego przepisu; art. 7- 9 i 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie postanowienia w sposób właściwy. W opinii skarżącego [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. w sposób dowolny ocenił ujawnione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w czasie wydawania ostatecznej decyzji personalnej nr [...] z dnia [...], nie rozpoznał sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa, które mogą mieć zastosowanie w sprawie, rozstrzygnięcie zażaleniowe cechowało się dowolnością i nietrafnością. Co więcej, jak podkreślił J.R., organ odwoławczy nienależycie wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, a jego twierdzenia stoją w sprzeczności z prawdziwym stanem rzeczy. Organ II instancji, jak stwierdził skarżący, niedopełnił obowiązku merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz zaniechał pełnej kontroli, co do postępowania administracyjnego oraz decyzji organu I instancji. W motywach skargi J.R. oświadczył, że jego wniosek z dnia [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją personalną z dnia [...] nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. spełnia wszystkie warunki do wznowienia postępowania, gdyż ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe, nowe okoliczności faktyczne istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ wskazał, że w niniejszej sprawie zaistniały dwie negatywne przesłanki uniemożliwiające wznowienie postępowania. Pierwsza z nich wynika z art. 146 § 1 k.p.a. zgodnie, z którym nie można wszcząć postępowania o wznowienie postępowania, jeżeli od wydania decyzji upłynęło 5 lat. Drugą zaś przesłankę precyzuje art. 148 § 1 k.p.a., który stanowi że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W kolejnych pismach procesowych datowanych na [...] i [...] skarżący J.R. – ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę – podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i zaakcentował, że nie jest trafny pogląd organu, iż podanie o wznowienie postępowania wniósł do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa, co mogłoby przesądzić o uwzględnieniu skargi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego uregulowana przepisami art.145- 153 k.p.a. ma na celu usuwanie wad jakimi są obarczone ostateczne decyzje administracyjne i postanowienia, od których przysługiwało zażalenie, czy wręcz eliminację takich dotkniętych wadami prawnymi orzeczeń z obrotu prawnego w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek takiego rozstrzygnięcia. Jedną z przesłanek nakazującą organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczna jest zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest zaistnienie sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności przyjdzie zacytować art. 148 § 1 k.p.a. zgodnie, z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zatem podstawa do odmowy wznowienia zaistnieje wtedy, gdy strona złożyła wniosek po terminie określonym w art. 148 k.p.a. (jeżeli wznowienie postępowania ma nastąpić na wniosek) i nie zachodzą przesłanki do jego przywrócenia (wyr. NSA z dnia 8 lipca 1999 r., I SA 1611/98, LEX nr 48572). W niniejszej sprawie skarżący J.R. wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją personalną z dnia [...] nr [...]. W motywach wniosku skarżący wskazał, że w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] sygn. akt [...] ujawnione zostały nowe okoliczności sprawy i w związku z art. 145 § 1 pkt 5 zasługuje on na uwzględnienie. Ponadto J.R. oświadczył, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu [...]. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. postanowieniem z dnia [...] odmówił skarżącemu wznowienia postępowania z powodu niestwierdzenia istnienia przesłanki wskazywanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz upływu terminu 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o wskazywanej okoliczności. Następnie [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., w wyniku wniesionego odwołania, postanowieniem z dnia [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, z czym Sąd się zgodził, że wyrok Sądu Apelacyjnego w K. znany był skarżącemu od dnia jego wydania, to jest od dnia [...], a z całą pewnością w [...], gdy jego odpis został złożony przez J.R. w Sądzie Okręgowym w G. jako dowód w sprawie o sygn. akt [...]. Postanowienie o odmowie wznowienia może być wydane jedynie w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1987 r., SA/Kr 1121/86, GAP 1987, nr 20, s. 43, z komentarzem H. Starczewskiego: "Wprawdzie wznowienie postępowania administracyjnego następuje na wniosek strony lub z urzędu, to jednak decyzja (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania może być wydane tylko w wyniku negatywnego załatwienia wniosku o wznowieniu postępowania". Powinno być ono wydane, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r., II OSK 1949/06, LEX nr 437529: "Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje (...) wtedy gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Przyczyny przedmiotowe to między innymi złożenie żądania po ustaniu terminu, gdy termin nie został przywrócony, gdy sprawa nie była rozstrzygnięta w formie decyzji lub postanowienia zaskarżalnego, gdy decyzja nie była ostateczna (odpowiednio postanowienie), gdy podnoszono inne zarzuty niż w art. 145, 145a i 145b (por. Jaśkowiak M., Wróbel A.; Komentarz zaktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego; LEX 2013). Dodatkowego podkreślenia wymaga, że ustawodawca poza pozytywnymi przesłankami wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem, które zostały wymienione w art. 145 § 1 i 145 a k.p.a., przewidział również negatywne przesłanki uniemożliwiające uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania i to pomimo wystąpienia przesłanek do wznowienia. Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 września 1999 r. I SA 1956/98 (LEX 48560) stwierdzając, że art. 146 k.p.a. "zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu co do istoty." Jedna z negatywnych przesłanek, która zdaniem organu odwoławczego wystąpiła w kontrolowanym postępowaniu została przewidziana w art. 146 § 1 k.p.a. Przesłanka ta uniemożliwia uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu upływu terminów od jej doręczenia lub ogłoszenia. W przypadku, gdy do wznowienia postępowania doszło w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., termin ten wynosi 5 lat. Zatem w sprawie ze skargi J.R., gdyby nawet wystąpiły podstawy do wznowienia postępowania w kwestii uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...], to nie sposób było nie uwzględnić okoliczności upływu 5 lat od jej doręczenia skarżącemu. Nadto w przedmiotowej sprawie, z uwagi na wyżej naprowadzone okoliczności nie zachodzi sytuacja o której mowa w art. 151 § 2 k.p.a. Reasumując, wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się istotnego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego jak i procesowego i dlatego z tych powodów Sąd działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.