IV SA/Gl 382/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M.D. na orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w R. na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. Nr 287 z 2011 r., poz. 1687, ze zm.) uznał nadkomisarza M.D. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, polegającego na tym, że prowadząc postępowanie przygotowawcze [...], w okresach między 19.VI a 10.VII.2011 r. oraz między 30.VII a 11.X.2011 r. nie zrealizował w jego ramach czynności procesowych wskazanych poleceniem zawartym w karcie nadzoru przez Kierownika Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji I w R. podkom. G.K., jak również pisemnych poleceń prokuratora nadzorującego postępowanie, przez co spowodował w tym postępowaniu niczym nieuzasadnioną bezczynność, tj. czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji i odstąpił od wymierzenia domniemanemu kary dyscyplinarnej. W odwołaniu obwiniony zarzucił powyższemu orzeczeniu błąd co do ustaleń faktycznych oraz błędy formalne. Zaskarżonym orzeczeniem [...] Komendant Wojewódzki Policji w trybie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji uchylił orzeczenie I instancji i umorzył postępowanie dyscyplinarne. Organ odwoławczy ustalił m.in., że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] r. W okresie od 15.V.2012 r. do 10.VII.2013 r. było ono zawieszone. Początkowo organ odwoławczy odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia I instancji z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia, jednak wyrokiem tut. Sądu jego postanowienie zostało uchylone. Rozpatrując odwołanie wyższy przełożony dyscyplinarny wskazał, że zgodnie z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji nie można wymierzyć kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 2 postępowanie dyscyplinarne umarza się po upływie terminów określonych w ust. 4. Ponieważ przewinienie dyscyplinarne obejmowało okres do 11.X.2011 r., to przy uwzględnieniu czasu zawieszenia postępowania upłynął rok od dnia popełnienia przewinienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.D. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Skarżący zarzucił, że po uchyleniu postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania wyrokiem tut. Sądu z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 1170/13, organ odwoławczy zobowiązany był wznowić postępowanie stosownie do art. 135r ust. 1 ustawy o Policji. Z zaskarżonego orzeczenia nie wynika, by doszło do takiego wznowienia. Ponadto wymieniony wyrok zobowiązywał organ do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, które mogłoby doprowadzić do uniewinnienia i pełnej rehabilitacji skarżącego. Odpowiadając na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Całkowicie chybiony jest pogląd skarżącego o konieczności wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Powołany przez niego art. 135r ustawy o Policji wyraźnie odnosi instytucję wznowienia do postępowania zaskarżonego prawomocnym orzeczeniem. Po uchyleniu postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania tryb odwoławczy został przywrócony, a zatem przymiot prawomocności w rozumieniu art. 135o ust. 1 cyt. ustawy można odnieść dopiero do zaskarżonego orzeczenia, które jednak jako kończące postępowanie dyscyplinarne podlegało zaskarżeniu stosownie do art. 138 powołanej ustawy. Błędnie skarżący zinterpretował treść wyroku z dnia 16.IX.2014 r. Co prawda mowa w nim o merytorycznym rozpatrzeniu sprawy, ale to sformułowanie należy powiązać z przedmiotem tamtej sprawy sądowej. Dotyczyła ona mianowicie wyłącznie terminowości wniesionego przez skarżącego odwołania. Sąd jedynie orzekał w tym przedmiocie i przesądził, że odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Tylko w tym zakresie poprzedni wyrok korzysta zatem z powagi rzeczy osądzonej stosownie do art. 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. Wyrok ten nie mógł więc rzutować na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, który został jedynie związany ustaleniem, że odwołanie nie było spóźnione. Natomiast podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że ujawnienie w toku postępowania odwoławczego negatywnej przesłanki do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, określonej w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji winno skutkować umorzeniem tego postępowania w trybie art. 135n ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Nie można w szczególności podzielić poglądu, że mimo stwierdzenia upływu terminów określonych w art. 135 ust. 4 i 5 można wydać orzeczenie uniewinniające. Tym bardziej nie jest to możliwe przy rozpatrywaniu odwołania od orzeczenia uznającego funkcjonariusza za winnego zarzucanego mu czynu. Istotą przesłanek negatywnych jest to, że ich wystąpienie uniemożliwia wszczęcie postępowania, a w razie ich wystąpienia w toku postępowania – dalszy tok tego postępowania. Wyrażone to jest wprost w art. 135 ust. 1 cyt. ustawy. Należy przy tym właściwie zinterpretować przepisy art. 135 ust. 1 i 4. Ten drugi przepis mówi o przedawnieniu karalności przewinienia dyscyplinarnego i odnosi go do dnia popełnienia przewinienia. Natomiast ustęp pierwszy formułuje przesłanki negatywne dla postępowania dyscyplinarnego. Przesłanka z punktu 2 tego ustępu ma charakter formalny i nawiązuje wyłącznie do materialnoprawnych terminów z ust. 4 i 5, co oznacza, że po ich upływie postępowanie dyscyplinarne nie może być uruchomione, a wszczęte – kontynuowane. Zauważyć można, że podobne regulacje obowiązują na gruncie procedury karnej (art. 17 § 1 pkt 6 kpk), w której stwierdzenie przedawnienia karalności stanowi bezwzględną przesłankę prowadzenia postępowania. Analogicznie wygląda sytuacja w przypadku przedawnienia orzekania na gruncie art. 5 ust. 1 Kodeksu postępowania w sprawach wykroczenia. Tak więc prawna niedopuszczalność postępowania wyklucza pominięcie przesłanki z art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i prowadzenie postępowania w celu ewentualnego uniewinnienia obwinionego. W końcu można wypowiedzieć się o skutkach orzeczenia umarzającego postępowanie dyscyplinarne, a to w kontekście treści skargi. Otóż skoro nie doszło do prawomocnego uznania skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu, to w grę nie wchodzi kwestia jego rehabilitacji, którą nawet w sensie moralnym można odnieść tylko do zniweczenia skutków prawomocnych orzeczeń. Natomiast w sensie prawnym umorzenie postępowania jest zrównane z sytuacją, gdy postępowanie takie w ogóle nie zostało wszczęte. Wolne jest ono przy tym od jakichkolwiek wskazań co do winy funkcjonariusza. W niniejszej sprawie okoliczności związane z upływem terminu wymienionego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji zostały prawidłowo ustalone przez organ II instancji, w związku z czym umorzenie postępowania dyscyplinarnego należy zaakceptować. Z tych względów na podstawie art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji.