IV SA/Gl 397/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-03-08

Skład orzekający: Andrzej Matan, Małgorzata Walentek, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej i stwierdzając chorobę zawodową, naruszył przepisy postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w szczególności poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego, brak dodatkowej konsultacji medycznej oraz błędną ocenę dowodów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził chorobę zawodową. Organ ten był związany orzeczeniem jednostki orzeczniczej II stopnia, która dysponuje szerszymi możliwościami diagnostycznymi. Ponadto, ustalenie choroby zawodowej nie wymaga udowodnienia, że konkretny pracodawca ją spowodował, a jedynie istnienia warunków narażających na jej powstanie, co zostało wykazane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia u pracownicy S.A. choroby zawodowej (zespół cieśni nadgarstka) i stwierdziła tę chorobę. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 138, 77, 7 k.p.a.) poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego, brak dodatkowej konsultacji medycznej oraz naruszenie prawa materialnego (m.in. § 6, § 8 rozporządzenia ws. chorób zawodowych).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. (dalej: PPIS) odmówił stwierdzenia u S.A. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W uzasadnieniu podniesiono, iż wedle kart narażenia zawodowego sporządzonych w dniu [...], [...], [...], [...] oraz [...] S.A. wykonywała prace obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych. Narażenie zawodowe miało miejsce podczas wykonywanej pracy m.in. w okresie [...] w Przedsiębiorstwie B w C. na stanowisku szwaczki; [...] w Spółdzielni Pracy C, na stanowisku szwaczki; [...] w A Sp. z o.o. z siedzibą w M. Oddział T. na stanowisku krawcowej oraz w latach [...] w A Sp. z o.o. z siedzibą w T. na stanowisku szwaczki. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. orzeczeniem lekarskim Nr [...] z dnia [...], stwierdził braku podstaw do rozpoznania u S.A. cieśni zespołu cieśni nadgarstka. Wobec tego, mimo narażenia zawodowego ustalenia poczynione przez kompetentną jednostkę orzeczniczą, nie dawały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu z dnia [...] S.A. wniosła o przeprowadzenie ponownych badań, nie zgadzając się z wydaną decyzją. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. skierował skarżącą na badania do Instytutu Medycy Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodnia Chorób Zawodowych w S. z wnioskiem o badanie, przekazując jednocześnie tej jednostce całość dokumentacji sprawy. Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] nr [...] Instytut Medycy Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodnia Chorób Zawodowych w S. (dalej: IMPiZŚ) rozpoznał u niej chorobę zawodową, o jakiej była mowa wyżej. Pismem z dnia [...], pełnomocnik A Sp. z o.o. z siedzibą w M. oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w T. wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wystąpienie do innej jednostki orzeczniczej o dodatkową konsultację na podstawie art. 75 i 78 k.p.a w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, ze względu na znaczne rozbieżności pomiędzy orzeczeniami jednostek orzeczniczych I i II stopnia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wyniki badań EMG przeprowadzone u skarżącej nie pokrywały się ze sobą, natomiast wedle opinii biegłego sądowego, dr nauk medycznych M.P., wynik EMG powinien być jednoznaczny. IMPiZŚ pismem z dnia [...] wyjaśnił, iż jednostka ta ma szersze możliwości diagnostyczne, w związku z czym jej orzeczenia mogą się różnić od orzeczenia jednostki I stopnia. W przypadku skarżącej, rozpoznając u niej chorobę zawodową, wzięto pod uwagę wywiad epidemiologiczny potwierdzający wieloletnie przeciążenie nadgarstków i pracę monotypową, wyniki dwukrotnego badania EMG oraz konsultację ortopedyczną wykonaną przez prof. dr hab. nauk medycznych T.G. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik A Sp. z o.o. z siedzibą w M. oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w T. podniósł dwie okoliczności: po pierwsze – brak powiadomienia o toczącym się postępowaniu wszystkich zakładów pracy, w których zatrudniona była S.A. i gdzie miało miejsce narażenie zawodowe; po drugie – konieczność zasięgnięcia dodatkowej opinii jednostki organizacyjnej służby zdrowia zajmującej się zagadnieniami będącymi przedmiotem sporu wobec rozbieżności w orzeczeniach jednostek I i II stopnia. Wskazał na Instytut Medycyny Pracy im. [...] w Ł. Decyzją z dnia [...] nr [...] [...]PWIS uchylił decyzję PPWIS z dnia [...] i stwierdził u S.A. chorobę zawodową - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze zm.). W pierwszej części uzasadnienia decyzji przedstawiono przebieg postępowania w sprawie, zaś w części drugiej wskazano na okoliczności przemawiające za stwierdzeniem u skarżącej choroby zawodowej. W szczególności, jak podkreślono, u S.A. rozpoznano chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, a oceny warunków pracy pozwalały na przyjęcie z wysokim prawdopodobieństwem, że sposób wykonywania pracy (w Talach [...]. [...] w charakterze krawcowej, pomocy stolarza, stolarza ręcznego, szwaczki) mógł spowodować powstanie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzane istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982r. sygn. akt II SA 372/ 82, ONSA 1982/1/33). Odnosząc się do wniosku pełnomocnika pracodawcy o przeprowadzenie dodatkowych badań lekarskich w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. organ odwoławczy stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego o uznanie choroby zawodowej został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno - orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r. i w związku z tym nie było możliwe przeprowadzenie nowych badań. Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia, włącznie pracownik jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania prze jednostkę orzeczniczą II stopnia. Nie było zatem podstaw, aby uczynić to na wniosek jednego z pracodawców. Odnosząc się do kwestii braku powiadomienia wszystkich pracodawców o postępowaniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zawiadomiono jedynie zakłady pracy istniejące, a pominięte zostały te, które uległy likwidacji. Jak zauważył ponadto, przepisy rozporządzenia nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania, w przypadku wielu pracodawców, stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej nie jest wskazanie, u którego z pracodawców wystąpiła przedmiotowa choroba. gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a tylko wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Skargę na tę decyzję wniósł pełnomocnik A Sp. z o.o. z siedziba w M. oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w T., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego oraz materialnego.: W pierwszym rzędzie pełnomocnik skarżących wskazał na naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na jego wynik, a w szczególności: 1/ art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej przez S.A. decyzji podjętej przez organ I instancji 2/ naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia S.A. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem: a/ zebrania i dołączenia do akt dokumentacji medycznej strony z całego okresu jej zatrudnienia ( w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy u skarżącej oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców) w celu ustalenia: przyczyn powstania u S.A. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy była ona związana z wykonywaną pracą okresu, w którym powstało schorzenie, w szczególności, czy nie ujawniło się w okresie przed podjęciem pracy w skarżącej Spółce, b/ wystąpienia do jednostki orzeczniczej o dodatkową konsultację wydanego w sprawie, przez IMPiZŚ w S., orzeczenia lekarskiego nr [...], w którym to lekarze orzecznicy stwierdzili "zwolnienie przewodzenia we włóknach czuciowych i ruchowych prawego nerwu pośrodkowego i parametry przewodzenia w zakresie prawego nerwu łokciowego w normie - obraz przemawia za jednostronnym zespołem cieśni nadgarstka", a na podstawie którego została uchylona decyzja organu I instancji i stwierdzono u S.A. chorobę zawodową, 3/ naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w: - stwierdzeniu, że praca w skarżącej Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej S.A., na podstawie orzeczeń lekarskich, podczas gdy z ich treści nie wynika, aby zespoły orzekające zapoznały się z wnioskowaną przez skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia S.A., w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w A Sp. z o.o., a także dokumentacją powstałą w okresie pracy u innych pracodawców, tj. Zakładzie D z/s w W., Zakładzie E w W., Zakładach F Zakład Produkcyjny w W., Spółdzielni Pracy G z/s w K. Oddział w P., Przedsiębiorstwie H z/s w C., Przedsiębiorstwie B z/s w C., Spółdzielni Pracy C z/s w P. - choroby zawodowej u Pani S.A. wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...], które nie zostało sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego zgodnie z art. 84 k.p.a. uzasadnienia, z ograniczeniem się do powołania na sprzeczne konkluzje zawarte w orzeczeniu; Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenie prawa materialnego, pełnomocnik wskazał w szczególności na : 1/ § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, zawierające sprzeczności w treści uzasadnienia, ponadto wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby; 2/ § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie zwrócenie się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, które stanowiło podstawę do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, a także poprzez niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego. 3/ art.235 1 k.p. poprzez ustalenie przez organ II instancji, iż "dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały." Ze względu na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej, zawierające, zgodnie z art. 84 k.p.a., uzasadnienie, ze wskazaniem konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, które stanowiły bądź stanowić będą podstawę do wydania orzeczenia. Pełnomocnik alternatywnie, w przypadku nieuwzględnienia sformułowanego wyżej wniosku wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji Poza tym pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę [...]WPIS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając sprawę zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (dale: [...]PWIS) dnia [...] nr [...] uchylająca rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: PPIS) z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia u S.A. choroby zawodowej i stwierdzająca u skarżącej chorobę zawodową w postaci zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2009 r.). Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r. Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższych regulacji prawnych przyjąć trzeba, iż stwierdzenie choroby zawodowej przez organ inspekcji sanitarnej wymaga zaistnienia łącznie następujących przesłanek: po pierwsze - rozpoznania u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych, przy czym czasami w rozporządzeniu określono czas w jakim może to nastąpić; po drugie- stwierdzenie wykonywania pracy w "narażeniu zawodowym", a więc z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo narażeniem pozostającym w związku ze sposobem wykonywania pracy; po trzecie - ustalenia, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane "narażeniem zawodowym". Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Przyjdzie zauważyć, co ma zasadnicze znaczenie dla postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie choroby zawodowej, iż ustalenie przesłanek, o których mowa wyżej, powinno przebiegać w trybie określonym w rozporządzeniu RM z 2009 r. Zgodnie bowiem z delegacją ustawową zawartą w art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 k.p., Rada Ministrów została zobowiązana do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zawodowych, okresu czasu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, a także sposobu i trybu postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W pozycji 20.1 załącznika do rozporządzenia RM z 2009 r. zawierającego wykaz chorób zawodowych znajduje się: "Przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka". Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym został określony na 1 rok. Zgodnie z § 5 ust. 1 właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych oraz jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby (ust. 2 § 5). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania ("orzeczenie lekarskie"), na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie, we wskazanym zakresie, do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pracownika lub byłego pracownika . Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie, z zachowaniem wskazanego wyżej trybu postępowania, stwierdzono chorobę zawodową- zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Stwierdzenie wystąpienia wyżej wskazanej choroby zawodowej zostało poprzedzone poddaniem jej badaniom lekarskim w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K.-Poradnia Chorób Zawodowych w S. orzeczeniem lekarskim Nr [...] z dnia [...] stwierdził braku podstaw do rozpoznania u S.A. cieśni zespołu cieśni nadgarstka. Natomiast jednostka orzecznicza II orzeczeniem lekarskim z dnia [...] nr [...] Instytut Medycy Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodnia Chorób Zawodowych w S. (dalej: IMPiZŚ) rozpoznała u niej chorobę zawodową, o jakiej mowa wyżej. Skarżąca, jak można wnosić z zarzutów podnoszonych w skardze oraz w pismach procesowych składanych w trakcie postępowania administracyjnego kwestionuje ustalenia [...]PWIS co do wszystkich przesłanek uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej u S.A. W ocenie Sądu, przesłanki te jednak zostały wykazane w stopniu uzasadniającym podjęcie zaskarżonej decyzji z następujących względów. Po pierwsze - rozpoznano u niej jedną z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych W orzeczeniu IMPiZŚ znalazło się stwierdzenie, iż w badaniu EMG wykonanego w dniu [...] "stwierdzono zwolnienie przewodzenia we włóknach czuciowych i ruchowych prawego nerwu pośrodkowego i parametry przewodzenia w zakresie prawego nerwu łokciowego w normie – obraz przemawia za prawostronnym zespołem cieśni nadgarstka". To stwierdzenie, jak i wyniki badań EMG przeprowadzonych w dniu [...], które nie potwierdziły zaburzeń przewodzenia uzasadniając, w ocenie skarżącej , wątpliwości co do zaistnienia u S.A. choroby zawodowej. Wątpliwości takie ma potwierdzać opinia biegłego sądowego, dr nauk medycznych M.P., przedstawiona w trakcie postępowania administracyjnego przez skarżącą, zgodnie którą dla rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej wynik EMG powinien być jednoznaczny. Skarżąca wyciąga z tego wniosek, iż wynik badania EMG z [...] jest niejednoznaczny, co uzasadnia, jej zdaniem konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości co do rozpoznania choroby zawodowej. Organ II instancji, co należy podkreślić, zwrócił się do IMPiZŚ o wyjaśnienie tych wątpliwości. IMPiZŚ pismem z dnia [...] wskazał, iż jednostka orzecznicza II stopnia dysponuje szerszymi możliwościami diagnostycznymi aniżeli jednostka I stopnia, w związku z czym jej orzeczenia mogą się różnić. W przypadku skarżącej, rozpoznając u niej chorobę zawodową, wzięto pod uwagę wywiad epidemiologiczny potwierdzający wieloletnie przeciążenie nadgarstków i pracę monotypową, wyniki dwukrotnego badania EMG oraz konsultację ortopedyczną wykonaną przez prof. dr hab. nauk medycznych T.G. Zdaniem Sądu, po uzyskaniu tych wyjaśnień, a także jednoznaczne stwierdzenie zawarte w orzeczeniu lekarskim IMPiZŚ z dnia [...], zgodnie z którym " obraz przemawia za prawostronnym zespołem cieśni nadgarstka" uznać przyjdzie, że jednostka orzecznicza II stopnia rozpoznała u S.A. schorzenie odpowiadające cechom choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1. wykazu chorób . W tym miejscu należy podkreślić, ze Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki medycznej. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej, ma charakter szczególnej opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 12 maja 2010 r. , I OSK 335/10 (LEX nr 597546): "Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej." Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ocenie dowodowej w zakresie zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponują środkami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wynosi 1 rok. Jak wynika z akt sprawy, S.A. zakończyła pracę w A Sp. z o.o. w T. z dniem [...]. W dniu [...] wykonano badania EMG, które wykazały elektrofizjologiczne cechy prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka w okresie początkowym. Kolejne badania EMG wykonane w dniu [...] nie potwierdziły tego schorzenia. W dniu [...] w Centralnym Szpitalu Klinicznym [...] Akademii Medycznej w K. wykonano u niej zabieg uwolnienia kanału nadgarstka, przy czym w karcie wypisowej odnotowano rozpoznanie "zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej". Rozpoznanie to potwierdziło orzeczenie lekarskie IMPiZŚ z dnia [...]. W kontekście tych ustaleń powstaje pytanie czy rozpoznanie choroby zawodowej nastąpiło z zachowaniem okresu wyznaczonego w rozporządzeniu RM z 2009 r. Jak się wydaje zasadnicze znaczenie w tej kwestii należy przypisać dacie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, bądź też dacie rozpoznania choroby w wyniku orzeczenia jednostki medycznej określonej w rozporządzeniu. Przedmiotowej sprawie, kiedy orzeczenie jednostki I stopnia było niekorzystne dla uczestniczki postępowania, a rozporządzenie RM z 2009 r. przewiduje tryb weryfikacji takich orzeczeń, co może doprowadzić, tak jak w tej sprawie, do zmiany rozpoznania, przyjąć trzeba, iż termin do rozpoznania biegnie od daty wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...], zatem przed upływem 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Po drugie- ustalono, iż S.A. wykonywała pracę w "narażeniu zawodowym" w związku ze sposobem wykonywania pracy wyrażającym się nadmiernym obciążeniem kończyn górnych, monotypią i powtarzalnością wykonywanych ruchów w stawach nadgarstkowych. Skarżąca nie kwestionuje samego narażenia zawodowego, natomiast zwraca uwagę, iż nie wyjaśniono w trakcie prowadzonego postępowania szeregu okoliczności związanych m.in. z narażeniem w poprzednich miejscach pracy, okresu w jakim powstało jej schorzenie, a w szczególności czy nie ujawniło się ono przed podjęciem pracy u skarżącej. W ocenie Sądu, zarzuty w tym zakresie nie znajdują uzasadnienia. Przedmiotem decyzji podejmowanej na podstawie art. 235¹ k.p. jest stwierdzenie istnienia choroby zawodowej, a nie ustalenie czasu jej powstania czy też stopnia przyczynienia się poszczególnych pracodawców do jej powstania. Ponadto, w świetle 2352k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten, jak należy zauważyć, wiąże możliwość stwierdzenia choroby zawodowej jedynie z zakończeniem pracy w narażeniu zawodowym, a nie z zakończeniem pracy u konkretnego pracodawcy. Jeśli objawy choroby zawodowej wstąpią w terminie określonym w rozporządzeniu RM z 2009 r., a w rozpatrywanej sprawie tak właśnie było, to nie ma przeszkód do jej rozpoznania. Po trzecie – ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane "narażeniem zawodowym". W kontekście powyższych rozważań uznać przyjdzie, iż zarzuty podnoszone przez skarżąca nie zasługują na aprobatę. Nie stwierdzono bowiem naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7 i 77 k.p.a., bowiem stan faktyczny sprawy w odniesieniu do faktów prawotwórczych decydujących o stwierdzeni choroby zawodowej, określonych w art.235 1 k.p. został ustalony prawidłowo, jak również prawidłowo organ odwoławczy zastosował do niego wskazana normę prawa materialnego. Z tych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło