IV SA/Gl 398/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. A. W. wnioskiem z dnia 28 grudnia 2005 r. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w B. o przyznanie dodatku mieszkaniowego i złożyła deklarację o wysokości dochodów jej gospodarstwa domowego oraz zaświadczenie z ZUS-u o wysokości pobieranej emerytury. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Referatu Dodatków Mieszkaniowych Wydziału Świadczeń Rodzinnych, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) odmówił A. W. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że strona nie spełnia jednego z warunków wymaganych do przyznania dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez nią wynosi [...] m² i przekracza normatywną powierzchnię określoną dla gospodarstwa jednoosobowego (35 m² - art. 5 ust. 1 pkt 1) oraz przekracza normatywną powierzchnię użytkową o większy wskaźnik procentowy niż 30% ([...] m² - art.5 ust. 5 pkt 1), a także procentowy udział powierzchni pokoi i kuchni ([...] m²) w powierzchni użytkowej lokalu ([...] m²) przekracza 60% i wynosi [...] % (art. 5 ust. 5 pkt 2). W odwołaniu z dnia 9 stycznia 2006 r. strona wniosła o zmianę niekorzystnej dla niej decyzji zarzucając, że spełnia łącznie trzy warunki do przyznania dodatku mieszkaniowego tj. ma tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, którego powierzchnia nie przekracza dopuszczalnej powierzchni użytkowej, spełnia również kryterium dochodowe określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i mieszka razem z wnukiem. Wskazała, że utrzymuje się z [...] w wysokości brutto [...],- zł miesięcznie, a powierzchnia użytkowa jej lokalu wynosi [...] m². Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że warunkiem powstania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest spełnienie przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a ustawodawca nie przewidział żadnych odstępstw od ustalonych warunków w zakresie przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego powiększonej o wskazany procent, dlatego powoduje to nie możność przyznania odwołującej dodatku mieszkaniowego. Dodatkowo zaznaczył, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, o czym orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Odnosząc się do ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie samodzielnego prowadzenia przez odwołującą gospodarstwa domowego, organ odwoławczy zaznaczył, że do zaliczenia jej wnuka do członków gospodarstwa domowego nie wystarczy sam fakt zameldowania w lokalu mieszkalnym. Powołując się na treść art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazał, że do zaliczenia danej osoby do członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy niezbędne jest spełnienie przesłanki wspólnego stałego zamieszkiwania i gospodarowania tej osoby w lokalu mieszkalnym osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy oraz wywodzenie swojego prawa do zamieszkiwania z prawa wnioskodawcy. Natomiast w przypadku odwołującej jej [...]-letni wnuk nie może być zaliczony do członków jej gospodarstwa domowego, bowiem stosownie do treści art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z póżn. zm.) jako dziecko pozostaje, aż do pełnoletniości, pod władzą rodzicielską swoich rodziców. Odwołująca nie wykazała również, aby jej wnuk faktycznie stale z nią zamieszkiwał i gospodarował, a nawet sama podała, iż "raz mieszka u niej a raz u rodziców". Z dodatkowych ustaleń i akt sprawy wynika, że matka wnuka odwołującej (synowa) pobiera na niego zasiłek rodzinny oraz wykazała we wniosku o jego przyznanie, że jej syn wchodzi w skład jej rodziny, a nie rodziny odwołującej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego. Podtrzymała argumentację przytoczoną w odwołaniu i zarzuciła, że decyzje obu instancji błędnie zinterpretowały przepisy prawa, gdyż ustawa ta nie służy osobom najbiedniejszym. Podniosła, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w zakresie liczby osób w gospodarstwie domowym wypełnia i potwierdza zarządca ADM, który popełnił błąd nie ujmując wnuka. Również organ pierwszej instancji nie wziął po uwagę uchwały NSA z dnia 27 września 1990 r., w której Sąd stwierdził, że nie ma przeszkód prawnych, by dziecko pozostające pod władzą rodzicielską przebywało na stałe u innej osoby (np. u dziadków) i u tej osoby miało miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosło, że skarżąca nie spełniła wymogów do otrzymania świadczenia z powodu przekroczenia o więcej niż 30% powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego oraz że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego skarżącej przekracza 60%. Organ odwoławczy przywołał ponadto okoliczności i argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, że nie znajduje podstaw do zmiany tej decyzji. W uzupełnieniu skargi z dnia [...] r. skarżąca poinformowała, że jej zdaniem, zajmowany przez nią lokal ma powierzchnię tylko [...] m², a nie [...] m², dlatego nie przekroczyła normatywnej powierzchni użytkowej określonej w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Zaznaczyła, iż jej wnuk porzucił szkołę w [...] r., nie pracuje i jest już pełnoletni, a zasiłek rodzinny na niego, po raz ostatni, był wypłacony synowej w miesiącu [...] 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a., sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając, w oparciu o powołane przepisy, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podkreślić trzeba, że dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), która w art. 2, art. 5 - 7 regulowała zasady przyznawania i wypłacania dodatków mieszkaniowych osobie spełniającej łącznie dwa kryteria: powierzchniowe i dochodowe. Nadto, celem omawianej ustawy jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków za zajmowany lokal mieszkalny. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednej osoby nie może przekraczać 35 m². Ustawodawca dopuszcza możliwość przekroczenia takiej powierzchni, nie więcej jednak niż o 30%. Oznacza to, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jeśli powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza 45,5 m². Natomiast dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Łączna powierzchnia pokoi i kuchni zajmowana przez skarżącą wynosi [...] m² i tym samym przekracza 60% udziału w powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego i wynosi [...] %. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżąca w postępowaniu wyjaśniającym nie kwestionowała ustaleń w tym zakresie. Zaznaczyć też trzeba, że podnoszona w piśmie z dnia [...] r. (uzupełnienie skargi) okoliczność zawyżenia powierzchni zajmowanego przez skarżącą lokalu mieszkalnego nie została również podniesiona w toku postępowania administracyjnego i wykazana za pomocą stosownych dokumentów. W tym zakresie brak jest jakichkolwiek wcześniejszych uwag skarżącej, która w odwołaniu, jak i w skardze zgodnie podała, że powierzchnia użytkowa jej lokalu wynosi [...] m². Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy zarzut ten nie mógł być przedmiotem rozważań Sądu. W sprawie nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, bowiem z dołączonego do uzupełnienia skargi orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. (już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji) wynika, że skarżąca wymaga konieczności długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, a nie zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, o czym orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i przedstawionego stanu prawnego sprawy uznać trzeba, że lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą nie spełnia kryterium powierzchniowego określonego w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, dlatego rozstrzygnięcie podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie art. 138 § pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego było prawidłowe. Kwestią sporną był natomiast fakt samodzielnego prowadzenia gospodarstwa przez skarżącą i nie uwzględnienie jej wnuka, na stałe zameldowanego w lokalu mieszkalnym, do członków gospodarstwa domowego skarżącej. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że stosownie do treści art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do zaliczenia danej osoby do członków gospodarstwa domowego skarżącej niezbędne jest spełnienie przesłanki wspólnego stałego jej zamieszkiwania i gospodarowania w lokalu mieszkalnym skarżącej. Zatem w dacie złożenia wniosku przez skarżącą tj. [...] r. jej wówczas [...] -letni wnuk nie mógł być zaliczony do członków jej gospodarstwa domowego, bowiem stosownie do treści art. 92 w związku z art. 27 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z póżn. zm.) jako dziecko pozostawał, aż do pełnoletniości, pod władzą rodzicielską swoich rodziców, którzy nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej. Dodatkowo z brzmienia art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego wynika domniemanie zamieszkiwania wnuka wraz z jego rodzicami, a nie w lokalu mieszkalnym należącym do skarżącej babci. Domniemania tego skarżąca nie obaliła, ponieważ sama oświadczyła we wniosku, że wnuk "raz mieszka u mnie raz u Rodziców" (akta administracyjne k-[...]). Z samego faktu zameldowania nie sposób też wywieść, że przedmiotowy lokal stanowił dla wnuka skarżącej miejsce jego stałego przebywania. Odnosząc się do zarzutów skargi nie uzasadniony jest pogląd skarżącej, że to zarządca ADM popełnił błąd nie potwierdzając, że wnuk zalicza się do osób będących w jej gospodarstwie domowym. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który podpisała skarżąca i zaznaczyła przy liczbie osób w gospodarstwie domowym cyfrę "1". Jednocześnie w deklaracji o wysokości dochodów, z tego samego dnia co wniosek, wskazała zarówno siebie, jak i wnuka. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w rozpatrywanej sprawie nie można uznać za słuszny pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 27 września 1990 r., bowiem ma on zastosowanie do konkretnej sprawy rozstrzyganej w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a nie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stanowisko organów administracji zostało - zdaniem Sądu – wyczerpująco i starannie umotywowane w uzasadnieniach wydanych decyzji oraz wskazuje na podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięć w tej sprawie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne należy stwierdzić, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym prawem, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego na mocy art. 151 i art. 132 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.