IV SA/Gl 399/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-06-05
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód jednorazowy uzyskany ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, który został przeznaczony na spłatę zadłużenia skarżącej wobec spółdzielni mieszkaniowej, powinien być uwzględniany przy ustalaniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej poprzez rozliczenie go w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód jednorazowy uzyskany ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, nawet jeśli został przeznaczony na spłatę zadłużenia skarżącej wobec spółdzielni mieszkaniowej, powinien być rozliczany w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Zadłużenie wobec spółdzielni, wynikające z zaległości czynszowych i innych opłat, stanowiło dług skarżącej, a nie jej zmarłej siostry, co zostało potwierdzone w akcie notarialnym. W związku z tym, prawidłowo ustalono dochód skarżącej, a tym samym wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. ustalającą jej odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Organ I instancji ustalił, że skarżąca uzyskała jednorazowy dochód w kwocie 30.000 zł ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, który zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej należało rozliczyć na 12 miesięcy. Skarżąca zarzuciła, że faktycznie otrzymała niższą kwotę, a pozostała część została przeznaczona na spłatę długów zmarłej siostry, a nie jej własnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. ustalił skarżącej opłatę za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej "A" w B. w wysokości 70 % uzyskiwanego dochodu, tj. a) - w styczniu 2016 r. kwotę 989,14 zł; - b) od lutego 2016 r. kwotę 2.555,29 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, który w powyższym domu — na dzień wydania decyzji - wynosił 2.926,00 zł. Następnie organ podniósł, że art. 8 ust. 3 cytowanej ustawy stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszony o: - 1. miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych; - 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; - 3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej, dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 634,00 zł x 5 = 3.170,00 zł) - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W tym zakresie podniósł, że w oparciu o przedłożoną dokumentację stwierdził, iż we wrześniu 2015 r. skarżąca uzyskała jednorazowy dochód w kwocie 30.000,00 zł. ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w M. przy ul. [...] (Akt Notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia 26.09.2015r.). Podkreślił, że zgodnie z cytowanym przepisem ustawy, uzyskany w ten sposób jednorazowy dochód (ze sprzedaży nieruchomości) w wysokości 30.000,00 zł, należało rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, począwszy od miesiąca jego uzyskania-tj. od września 2015 r. do sierpnia 2016 r. Dodał, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż na dochód skarżącej w grudniu 2015r., stanowiący podstawę do naliczenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej złożyły się: - emerytura 997,42 zł; zasiłek pielęgnacyjny 153,00 zł oraz 1/12 ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, tj. 2.500,00 zł (30.000,00 zł : 12 miesięcy od września 2015 r. do sierpnia 2016 r.). Organ wskazał, że suma miesięcznego dochodu wyniosła 3.650,42 zł, a 70% z tej kwoty to 2.555.29 zł. Podkreślił, że opłata w pełnej wysokości tj. 2.926,00 zł przewyższa 70% dochodu skarżącej, zatem wnoszona przez nią opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej "A" w B. wynosi: 2.555,29 zł miesięcznie, przy czym opłata za okres od 20 do 31 stycznia 2016r. wyniosła 989,14 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 24 marca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie ustalono miesięczną opłatę skarżącej za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej od dnia 20.01.2016r w wysokości 989,14 zł w miesiącu styczniu 2016r, a od lutego 2016r w wysokości 2.555,29 zł miesięcznie. Organ podniósł, że na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 3.02.2016r ustalono, iż na dochód skarżącej, stanowiący podstawę do naliczenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w miesiącu grudniu 2015r złożyły się; emerytura w wysokości 997,42 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł oraz 1/12 ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, tj. 2.500,00 zł.( 30.000,00 :12 ). Wskazał, że suma miesięcznego dochodu wyniosła 3.650,42 zł z której 70 % stanowi kwotę 2.555,29 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że M.K. sprzedała aktem notarialnym z dnia 26.09.2015 lokal mieszkalny nabyty po zmarłej siostrze w M., wskutek czego uzyskała dochód. Wobec tego, zgodnie z art. 8 ust 11 ustawy o pomocy społecznej, uzyskany przez nią dochód z tytułu sprzedaży mieszkania, niewątpliwie przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego podzielić należało przez 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż M.K. osiągnęła jednorazowy dochód w wysokości 30.000,00 zł z tytułu sprzedaży mieszkania i że dochód ten należało uwzględnić przy ustaleniu opłaty z tytułu pobytu w Domu Pomocy Społecznej "A" w B.. Podkreślił, że bez znaczenia dla ustalenia jego wysokości, pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania została przeznaczona na spłatę zobowiązań finansowych. Podniósł, że ustawodawca nie przewidział w ustawie o pomocy społecznej wpływu wydatków w postaci spłaty kredytów, zaciągniętych pożyczek, czy też spłaty zaległego czynszu, na ustalenie dochodu określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2008 r. o sygn. akt II SA/Gd 745/07 - opublikowany w internecie).
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.K. podniosła zarzuty sprowadzające się do kwestionowania ustaleń dotyczących kwoty uzyskanego dochodu, a w konsekwencji podstawy do wyliczenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej "A" w B. Wskazała, że aktem notarialnym nr [...] z dnia 26.09.2015 nabyła spadek po zmarłej siostrze, jednak kwota, którą otrzymała wyniosła 15.809 zł., o czym stanowi paragraf 5 część b punkt II (str.6 aktu notarialnego) oraz paragraf 12 tego dokumentu (str.8 aktu notarialnego). Podniosła, że pozostała część spadku zaspokoiła roszczenia Spółdzielni Mieszkaniowej w M., pokrywając długi jej zmarłej siostry, a nie jej długi. Wskazała, że z tego powodu, nie sposób zgodzić się z tym, że jako jej dochód organ uwzględnił kwotę 30.000 zł.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania.
Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, którą organ I instancji ustalił wysokość opłaty skarżącej za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej "A" w B.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono wysokość opłaty, jaką strona zobowiązana jest uiszczać za jej pobyt w DPS-ie. Organ uwzględnił bowiem średni miesięczny koszt utrzymania w wymienionym DPS-ie, a także prawidłowo określoną wysokość dochodu skarżącej.
Podkreślenia bowiem wymagało, że według zawartego w aktach administracyjnych, aktu notarialnego Nr [...], w wyniku sprzedaży w dniu 26 września 2015 r., udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w M. przy ul. [...], skarżąca uzyskała jednorazowy dochód w kwocie 30.000,00 zł.
Prawidłowo zatem organ zastosował art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 930) według którego, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej, dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 634,00 zł x 5 = 3.170,00 zł) - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Zgodnie z tym przepisem – jak podkreślił organ - uzyskany w wyżej wymieniony sposób, jednorazowy dochód w wysokości 30.000,00 zł, należało rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, począwszy od miesiąca jego uzyskania-tj. od września 2015 r. do sierpnia 2016 r.
Przy ustalaniu wysokości wymienionego jednorazowego dochodu – wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej – nie było możliwości pomniejszenia go o kwotę potrącenia z tytułu należności wymienionych w akcie notarialnym. Jak bowiem wynika z treści tego aktu, należności te stanowiły zadłużenie skarżącej (a nie jej zmarłej siostry) wobec Spółdzielni Mieszkaniowej. Zostało to wprost potwierdzone w § 11 aktu notarialnego, w którym mowa jest o potrąceniu wzajemnych wierzytelności, tj. o potrąceniu zadłużenia M.K. wobec Spółdzielni Mieszkaniowej "B" z wierzytelnością skarżącej z tytułu sprzedaży jej udziału w przedmiotowym spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. W cytowanym § 11 aktu notarialnego stwierdzono, że zadłużenie skarżącej wobec Spółdzielni Mieszkaniowej zostało szczegółowo opisane w § 5 pkt b ust. II tej umowy.
Dodać przy tym należało, że w § 5 pkt b ust. II, została wymieniona zaległość główna z tytułu opłat czynszowych za okres od 30 kwietnia 2013 r. do dnia 30 września 2015 r., a zatem są to zaległości powstałe po dacie śmierci siostry skarżącej, która, według zawartego w aktach postanowienia Sądu Rejonowego w K. o stwierdzeniu nabycia spadku (k.44) zmarła w dniu 7 marca 2013 r. Z tego powodu są to zadłużenia skarżącej, a nie – jak błędnie zarzuciła w skardze – zadłużenia jej zmarłej siostry. To samo dotyczy pozostałych należności określonych w tej części aktu notarialnego, są to bowiem odsetki od wymienionych zaległości czynszowych, opłaty z tytułu wystawienia zaświadczenia o rozliczeniu spadkobiercy i z tytułu wydania aktu małżeństwa i aktu zgonu siostry skarżącej, a także inne koszty wynikające z zawarcia przedmiotowej umowy sprzedaży i zobowiązania wobec wierzycieli wraz z kosztami egzekucyjnymi oraz koszty dojazdu Zarządu Spółdzielni do miejsca pobytu skarżącej. Zadłużenia te nie mogły być zatem uwzględnione jako obniżające kwotę dochodu skarżącej z tytułu sprzedaży jej udziału we własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu po jej zmarłej siostrze.
Prawidłowo zatem organ ustalił, że na dochód skarżącej w grudniu 2015 r., stanowiący podstawę do określenia opłaty za pobyt (od 20 stycznia 2016 r.) w wymienionym Domu Pomocy Społecznej złożyły się: - emerytura 997,42 zł; zasiłek pielęgnacyjny 153,00 zł oraz 1/12 ze sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, tj. 2.500,00 zł (30.000,00 zł : 12 miesięcy od września 2015 r. do sierpnia 2016 r.). W związku z tym, prawidłowo organ stwierdził, że suma miesięcznego dochodu wyniosła 3.650,42 zł, a 70% z tej kwoty to 2.555.29 zł.
Stwierdzić więc należało, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty zawarte w skardze, sprowadzające się do kwestionowania ustaleń dotyczących wysokości uzyskanego przez skarżącą dochodu, a w konsekwencji dotyczące podstaw wyliczenia kwoty odpłatności za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej "A" w B.
Niewątpliwie bowiem z tytułu umowy sprzedaży zawartej aktem notarialnym z dnia 26.09.2015 została skarżącej wypłacona tylko kwota 15.809,11 zł., jednakże pozostała część kwoty ze sprzedaży jej udziału, została potrącona z tytułu długów skarżącej wobec Spółdzielni Mieszkaniowej. W związku z tym prawidłowo organ uwzględnił jako dochód skarżącej kwotę 30.000 zł.
Organ odwoławczy, w wyniku przeprowadzonej w sprawie analizy materiału dokumentacyjnego zasadnie stwierdził, że określona przez organ I instancji wysokość opłaty, jaką skarżąca zobowiązana jest wnosić za jej pobyt w DPS-ie, została ustalona prawidłowo.
W konsekwencji wskazać więc należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania. Ustalenia będące podstawą decyzji, zostały dokonane w wyniku trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego.
Wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło