IV SA/Gl 400/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2013 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] organ I instancji przyznał skarżącej M.G. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. miesięcznie na okres od [...] do [...]. W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Uwzględniając skargę wniesioną przez M.G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 352/09, uchylił decyzje organów obydwu instancji. W uzasadnieniu wskazał, że lokal mieszkalny skarżącej nie wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego gminy, a wobec tego pominięcie analizy jej wydatków miesięcznych, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w świetle art. 6 ust. 6 tej ustawy, świadczy o nienależytym wyjaśnieniu sprawy. W związku z tym podniósł, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organów będzie rozważyć treść art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i dokonać przy jego uwzględnieniu oceny rodzaju i wysokości ponoszonych przez skarżącą opłat z tytułu zajmowania przez nią lokalu mieszkalnego należącego do zasobów spółdzielni mieszkaniowej. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, została wydana decyzja z dnia [...] – uchylona następnie rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia [...], od którego skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 831/10. W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia organu odwoławczego – organ I instancji, decyzją z dnia [...] przyznał skarżącej prawo do dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. miesięcznie na okres od [...] do [...]. W uzasadnieniu wskazał, że ustalona dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego, wysokość wydatków mieszkaniowych skarżącej wyniosła [...] zł. i stanowiła różnicę pomiędzy kwotą 100% czynszu wnoszonego przez skarżącą na rzecz [...] tj. [...] zł. a składnikami tego czynszu, których nie uwzględnia się przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, czyli opłat ponoszonych z tytułu eksploatacji anten zbiorczych, podatku od nieruchomości, ubezpieczenia "[...]", wieczystego użytkowania gruntu oraz z tytułu wymiany wodomierzy. Następnie dodał, że powyższe wydatki zostały zsumowane z kwotą obliczoną z tytułu braku centralnie ciepłej wody i wyniosły [...] zł. (1 osoba * [...] zł. * 20,00 kWh/osobę = [...] zł). Ponadto wskazał, że dochód miesięczny skarżącej wyniósł [...] zł., a zatem nie przekroczył maksymalnego dopuszczalnego dochodu wynoszącego 125 % najniższej emerytury tj. kwoty 1113,51 zł. Podniósł, że przy uwzględnieniu dochodów skarżącej z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, tj. z [...], [...], [...] ustalił wysokość przyznanego jej dodatku mieszkaniowego jako różnicę pomiędzy wydatkami na lokal mieszkalny a 15% udziałem średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego: [...] zł. – 15% z kwoty [...] zł. = [...] zł. W zakresie wytycznych SKO dotyczących analizy art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ I instancji wskazał, że według obowiązujących przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 31 z 2005 r., poz. 266 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o ochronie praw lokatorów, przy ustalaniu stawki czynszu dla lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, tylko w razie zmiany wysokości stawki czynszowej, w wyniku której wysokość czynszu w skali roku przekroczy albo następuje z poziomu wyższego niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu, właściciel musi być przygotowany do przedstawienia jej kalkulacji. Organ dodał, że w mieszkaniowym zasobie gminy T. sytuacja taka nie ma miejsca, ponieważ obecna stawka bazowa czynszu ustalona jest na poziomie niższym niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu i wobec tego nie jest możliwe jej rozbicie na poszczególne składniki. Ponadto wskazał, że za lokale mieszkalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy, oprócz czynszu, nie pobiera się żadnych dodatkowych opłat. W tym zakresie podkreślił, że zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, w stosunkach najmu, oprócz czynszu wynajmujący może pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela tylko w przypadku, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług. W odwołaniu od powyższej decyzji M.G. podniosła, że kosztami utrzymania mieszkania są; opłata z tytułu użytkowania wieczystego, podatek od nieruchomości, koszty ponoszone z tytułu ubezpieczenia mieszkania, eksploatacji anten zbiorczych, wymiany i legalizacji wodomierzy, a także opłata za energię elektryczną i gaz. Ponadto zarzuciła, że przy ustaleniu wysokości dochodu gospodarstwa domowego, powinien być uwzględniony dochód netto, a więc po odliczeniu podatku dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 6 ust. 4a ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nie stanowią wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione z tytułu: -1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; -2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. W związku z tym organ podkreślił, że wymienione wydatki, nie podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Następnie podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się; 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. W tym zakresie organ wskazał, że podziela pogląd organu I instancji, iż nie jest możliwe wyszczególnienie elementów składających się na pojęcie "czynszu" używanego w odniesieniu do lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W kwestii opłat wymienionych w art. 6 ust. 6 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodał, że w przypadku lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy T., ma zastosowanie art. 9 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, który stanowi, że w stosunkach najmu, oprócz czynszu, wynajmujący może pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela tylko w przypadku, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług. W związku z tym organ podkreślił, że za lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy, oprócz czynszu, nie pobiera się żadnych dodatkowych opłat. Odnosząc się do kwestii wysokości dochodu uwzględnionego przy ustaleniu kwoty dodatku mieszkaniowego, organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W związku z tym podniósł, że obliczając wysokość dodatku mieszkaniowego skarżącej, uwzględniono jej przychód z tytułu renty, pomniejszony o składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku w kwocie [...] zł. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M.G. zarzuciła, że przy wydaniu powyższej decyzji doszło do naruszenia art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 8 i 8a ustawy o ochronie praw lokatorów, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ma charakter samodzielny, przez co nie stosuje się wraz z nim przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, a w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 8a tej ustawy. Ponadto podniosła zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, poprzez przyjęcie przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, kwoty dochodu brutto, a nie netto. Zarzuciła również naruszenie art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a ponadto podniosła, że wydział Gospodarki Lokalowej przy Urzędzie Miasta T., nie dokonał wyszczególnienia elementów składających się na czynsz od lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W ramach oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podkreślenia jednak przede wszystkim wymagało, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie, stanowiła już przedmiot oceny sądowej. Wobec tego uwzględnić należało, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 352/09, uwzględnił skargę M.G. i uchylił wcześniejszą decyzję organu odwoławczego oraz organu I instancji. W ramach wskazań co do dalszego postępowania podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organów administracji będzie rozważyć treść art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i dokonać przy jego uwzględnieniu, oceny rodzaju i wysokości ponoszonych przez skarżącą opłat z tytułu zajmowania przez nią lokalu mieszkalnego należącego do zasobów spółdzielni mieszkaniowej. W związku z treścią przytoczonych wytycznych, podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 z 2001 r., poz. 734 ze zm.), jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się; 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. W zakresie art. 6 ust. 6 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych prawidłowo organ wskazał, że według przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 31 z 2005 r., poz. 266 ze zm.), przy ustalaniu stawki czynszu dla lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, tylko w razie zmiany wysokości stawki czynszowej, w wyniku której wysokość czynszu w skali roku przekroczy albo następuje z poziomu wyższego niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu, właściciel musi być przygotowany do przedstawienia jej kalkulacji. W tej kwestii organ ustalił, że w mieszkaniowym zasobie gminy T. sytuacja taka nie ma miejsca, ponieważ obecna stawka bazowa czynszu ustalona jest na poziomie niższym niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu. W związku z tym ustaleniem, prawidłowo organ stwierdził, że wobec tego nie jest możliwe rozbicie stawki czynszu na poszczególne jego składniki. Natomiast w zakresie art. 6 ust. 6 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ odwoławczy – podobnie jak i organ I instancji - ustalił, że za lokale mieszkalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy T., oprócz czynszu, nie pobiera się żadnych dodatkowych opłat. Powyższe stwierdzenie – z uwagi na jego treść - wyczerpuje zatem wszelkie ustalenia, które mogą dotyczyć art. 6 ust. 6 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W związku z powyższym stwierdzić należało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zostały wykonane wskazania zawarte w cytowanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Ponadto podkreślenia wymagało, że organ odwoławczy – odnosząc się do treści odwołania - prawidłowo podniósł, iż zgodnie z art. 6 ust. 4a ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nie stanowią wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione z tytułu: -1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; -2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. W związku z tym, zasadnie organ podkreślił, że wymienione wydatki, nie podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Prawidłowo również wskazał – w odpowiedzi na zarzuty odwołania - że nie podlegają uwzględnieniu także wydatki związane z eksploatacją anten zbiorczych oraz wymianą wodomierzy. Nie ulega bowiem wątpliwości – o czym zresztą była mowa w uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku WSA, którego ocena prawna jest wiążąca w niniejszej sprawie, że wydatki te nie zostały wymienione w art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 8 i 8a ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie praw lokatorów, zawiera bowiem definicję opłat niezależnych od właściciela, określając, że są nimi opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych. Natomiast w art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zostały wymienione wydatki ponoszone w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, które są uwzględniane przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Przepis ten nie zawiera żadnego odesłania do definicji zawartej w ustawie o ochronie praw lokatorów, a zatem – wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej – w sposób samodzielny określa wydatki ponoszone w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. W art. 2 ust. 1 pkt 8a ustawy o ochronie praw lokatorów, została zaś zawarta definicja wydatków związanych z utrzymaniem lokalu i według jej treści są to wydatki obciążające właściciela, obejmujące m.in. opłatę za użytkowanie wieczyste gruntu, podatek od nieruchomości, a także wymienione w tym przepisie koszty konserwacji i utrzymania należytego stanu technicznego nieruchomości. W ramach odniesienia się do zarzutów skargi podkreślenia zatem wymagało, że przepis ten definiuje wydatki związane z utrzymaniem lokalu jako wydatki obciążające właściciela, nie zaś osobę zajmującą lokal mieszkalny. Ponadto w art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który jest doprecyzowaniem przepisu art. 6 ust. 3 tej ustawy, zostały wymienione wydatki ponoszone w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a nie – jak w art. 2 ust. 1 pkt 8a ustawy o ochronie praw lokatorów – wydatki związane z utrzymaniem lokalu. Wobec tego, przytoczony wyżej zarzut skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Bezpodstawny był również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, poprzez przyjęcie przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, świadczenia rentowego skarżącej – bez pomniejszenia go o kwotę podatku dochodowego. W zakresie tego zarzutu wystarczające jest bowiem przytoczenie art. 3 ust. 3 (zdanie pierwsze) ustawy o dodatkach mieszkaniowych, według którego, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że nie ma podstaw do pomniejszenia dochodu poprzez odliczenie kwoty podatku, albo też dokonanie jakichkolwiek innych odliczeń, poza wymienionymi w tym przepisie. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ I instancji. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej oceny dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec tego stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona – zgodnie z art. 151 P.p.s.a.