IV SA/Gl 408/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 27 ust. 1 z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), art. 207, 237 (10) § 2 ustawy Kodeks Pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 581 z późn. zm.) § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716), § 1 pkt 2a, 2b, 6, § 2, § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 86), § 96 ust. 2, § 99, § 111 ust. 1, § 16 ust. 1, 2 Załącznika 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) nakazał J.S., prowadzącemu działalność gospodarczą w Zakładzie A z siedzibą ul. [...],[...] N.: – w pkt 4 decyzji zapewnić bezpieczny i skuteczny sposób prania, konserwacji i naprawy odzieży w terminie do dnia [...]r., – w pkt 5 decyzji zapewnić szatnię przepustową dla pracowników w terminie do dnia [...]r. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że w wyniku przeprowadzenia kontroli sanitarnej w dniu [...]r. w Zakładzie A przez upoważnionego przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. wykazano, że m.in.: – w zakładzie wykonywane są prace z użyciem środków chemicznych, natomiast pracownicy piorą odzież roboczą we własnym zakresie za co otrzymują ekwiwalent pieniężny, co jest niezgodne z art. 237 (10) § 2 Kodeks Pracy; – w zakładzie brak jest szatni, umywalni i pomieszczenia z natryskami, co narusza § 111 ust. 1, § 16 ust. 1, 2 Załącznika 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) nakazującego w przedmiotowej sprawie utworzenie szatni przepustowej. W odwołaniu wniesionym do Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. dnia [...]r. strona domagała się uchylenia decyzji w zaskarżonej części dotyczącej nakazów określonych w pkt 4 i 5 kwestionowanej decyzji i umorzenia postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu strona wskazała, że nie kwestionuje obowiązków ujętych w pkt 1-3 zaskarżonej decyzji. Zatem strona, nie zgadzając się z obowiązkami nałożonymi na nią w wskazanym powyżej zakresie podniosła, że: – organ I instancji nie ustalił w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym jakoby odzież i obuwie robocze pracowników skarżącego ulegało w procesie pracy skażeniu środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi w procesie pracy albo materiałami biologicznie zakaźnymi, co uzasadniałoby nałożenie obowiązku określonego w pkt 4 zaskarżonej decyzji, naruszając tym samym normę art. 107 § 3 k.p.a., – wbrew twierdzeniom organu I instancji pracownicy skarżącego nie wykonują prac przy użyciu niebezpiecznych preparatów chemicznych oraz środków ochrony roślin, albowiem preparaty te znajdują się w magazynie, zaś osobą, która jest uprawniona do ich stosowania jest wyłącznie właściciel, co potwierdziła przeprowadzona kontrola. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę przesłanki określone w Załączniku Nr 3 do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy brak podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania szatni przepustowej dla pracowników. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. w pkt 5 i w tym zakresie orzekł w następujący sposób: "Urządzić szatnię podstawową połączoną bezpośrednio z umywalnią w terminie do [...]r.". W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, że z dokładnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w procesie pracy odzież robocza może ulec skażeniu. Odwołujący się nie wykazał, że gdy odzież robocza zostaje uszkodzona zostaje przez niego oddana do prania firmie zewnętrznej. Zatem słusznie organ I instancji nałożył na stronę obowiązki określone w pkt 4 zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji w zakresie konieczności wykonania przez stronę szatni przepustowej dla pracowników, uznając, że w świetle § 111 ust. 1, 2 oraz § 9 ust. 1 Załącznika 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy winna to być szatnia podstawowa. W tym zakresie zmienił zaskarżoną decyzję, pouczając stronę o terminie, sposobie i trybie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji do sądu administracyjnego. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. zarzucając jej: – naruszenie norm prawa materialnego, a to § 111 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji nakazanie skarżącemu wykonania szatni podstawowej; – naruszenie norm prawa procesowego art. 138 k.p.a poprzez nierozpoznanie odwołania skarżącego w części dotyczącej pkt 4 zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz naruszenie normy art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek do przyjęcia, iż tylko urządzenie szatni podstawowej przez skarżącego w należyty sposób zapewni bezpieczeństwo pracowników. Na tych podstawach skarżący wniósł o: – uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; – zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ II instancji nie rozstrzygnął odwołania strony w zakresie zaskarżonego pkt 4 decyzji organu I instancji. Nadto skarżący podniósł, iż słusznie organ II instancji wykazał, że organ I instancji nakazał stronie utworzenie szatni przepustowej nie wyjaśniając (w postępowaniu dowodowym) potrzeby utworzenia takiej szatni. Jednocześnie skarżący zarzucił, iż nakładając na skarżącego obowiązek utworzenia szatni podstawowej organ II instancji dopuścił się tożsamych uchybień w postępowaniu odwoławczym. Nadto skarżący podniósł, że w jego ocenie nie jest koniecznym, a nawet zbędnym, biorąc pod uwagę specyfikę pracy oraz strukturę zatrudnienia wykonanie jakiejkolwiek szatni na terenie jego zakładu. Organ II instancji, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi, wskazując, iż nałożenie obowiązku urządzenia szatni podstawowej w sposób wyczerpujący organ Ii instancji uzasadnił w swojej decyzji, zaś kwestię kwestionowanego przez stronę pkt 4 decyzji organu I instancji rozstrzygnął w uzasadnieniu swojej decyzji, utrzymując ją w tym zakresie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. W pierwszym rzędzie należy podzielić zarzut dotyczący zakresu rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji. Otóż w odwołaniu skarżący zaskarżył nakazy ujęte w punktach 4 i 5 decyzji pierwszoinstancyjnej. Tymczasem w osnowie zaskarżonej decyzji zamieszczono reformatoryjne rozstrzygnięcie odnoszące się jedynie do punktu piątego, z całkowitym pominięciem punktu czwartego. Według treści samego rozstrzygnięcia można byłoby zatem twierdzić, że organ odwoławczy wydał decyzję częściową, a w pozostałej części trwa nadal zawisłość sprawy przed tym organem. Jednakowoż przeczy temu uzasadnienie decyzji, w którym organ odnosi się również do punktu 4 decyzji I instancji i stwierdza w ostatnim zdaniu, że w pozostałej części obowiązki pozostają w mocy. Nie można zatem przyjmować, że organ odwoławczy pozostawił rozstrzygnięcie w punkcie 4 do odrębnego orzekania. W takiej jednak sytuacji występuje sprzeczność między treścią osnowy decyzji, a jej uzasadnieniem, podkreśloną jeszcze powołaną podstawą prawną, w której wskazano tylko art. 138 § 1 pkt 2 kpa stosowany do rozstrzygnięć reformatoryjnych, a nie zamieszczono art. 138 § 1 pkt 1 kpa przewidzianego w przypadku utrzymania w mocy (w całości lub części) decyzji I instancji. Przy uwzględnieniu tego, że moc wiążąca posiada wyłącznie rozstrzygnięcie decyzji, a nie jej uzasadnienie, wykazana sprzeczność nie może być zaakceptowana. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy musi więc wyraźnie rozstrzygnąć o całej zaskarżonej odwołaniem części decyzji I instancji. Zadba przy tym, by decyzja nakładająca obowiązki nadawała się do wykonania. Nie spełnia tego wymogu omawiany punkt 4 decyzji I instancji, gdyż nie określa on konkretnych obowiązków, jakie miałby wykazać skarżący. Sformułowanie "zapewnić bezpieczny i skuteczny sposób..." nie jest wystarczające, bowiem nie wskazuje sprecyzowanych obowiązków, a tylko takie można nakładać na stronę. Tak więc utrzymanie w mocy owego punktu 4 nie byłoby uzasadnione, co również podważa stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ten z naruszeniem art. 80 i 107 § 3 kpa nie wskazał też, jakie dowody upoważniły go do ustalenia, że w toku czynności wykonywanych przez pracowników skarżącego dochodzi do skażenia ich odzieży roboczej. Według art. 23710 kodeksu pracy niedopuszczalne jest tylko powierzanie pracownikowi do prania odzieży skażonej, a nie potencjalnie narażonej na skażenie. W oparciu o ten przepis można więc nakładać stosowne obowiązki dotyczące prania odzieży skażonej. Nie do odparcia są również zarzuty skargi odnośnie nałożonego w II instancji obowiązku urządzenia szatni podstawowej. Uchylając w tym zakresie rozstrzygnięcie I instancji organ odwoławczy wytknął niewyjaśnienie potrzeby zapewnienia przez skarżącego szatni przepustowej. Tymczasem swoje rozstrzygnięcie umotywował w jeszcze mniejszym stopniu, odwołując się enigmatycznie do całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Nie wyjaśnił zatem zarówno potrzeb pracowników skarżącego w tym zakresie z uwzględnieniem specyfiki ich pracy, jak i nie uzasadnił dokonanej przez siebie zmiany rodzaju szatni. Sprawa nie została więc w postępowaniu administracyjnym należycie wyjaśniona. Naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa mogło mieć przy tym istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy więc usunąć wykazane wyżej nieprawidłowości. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW