IV SA/Gl 408/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stwierdził u I. R. choroby zawodowej - przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że wnioskodawczyni pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, jednakże wobec braku rozpoznania takiej choroby przez uprawnione do tego placówki medyczne – Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. – nie można stwierdzić choroby zawodowej. Za takim rozpoznaniem placówek medycznych przemawiały wyniki badań, które nie potwierdziły trwałego obniżenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej poniżej 50 % wartości należnej, rozpoznano natomiast obturację oskrzeli lekkiego stopnia z obniżeniem przepływów w drobnych drogach oddechowych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, która uznała ją za niesłuszną i krzywdzącą. W odwołaniu tym zakwestionowała ustalenia obu placówek medycznych o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ jej stan zdrowia pogarsza się. Przeprowadzone badania nie były obiektywne, albowiem w tym okresie zażywała leki, które mogły spowodować zmianę obrazu jej choroby. Nadto zaznaczyła, że w jej przypadku dochodzenie epidemiologiczne nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, ponieważ jej zakład pracy został zlikwidowany. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak również przywołał obowiązujące przepisy w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej. Organ ten podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej I. R. i uznał, że pracowała ona w warunkach, w których eksponowana była na czynniki drażniące błonę śluzową dróg oddechowych ( płyty elany, wełny, anilany, angory), a tym samym pracowała w warunkach stwarzających powstanie przewlekłej choroby zawodowej narządu oddechowego. Jednocześnie wskazał, że orzeczenia obu uprawnionych placówek medycznych wypowiadających się w sprawie; Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznały u strony choroby zawodowej spowodowanej trwałym upośledzeniem sprawności wentylacyjnej płuc w postaci obniżenia natężenia objętości wydechowej pierwszosekundowej ( FEV1 ) poniżej 50 % wartości należnej, co nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli wymienionego w pkt 5 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Nadto organ ten zaznaczył, że do rozpoznania choroby zawodowej uprawnieni są lekarze specjaliści placówek wymienionych we wskazanym akcie normatywnym i oni badali skarżącego i nie rozpoznali występowania choroby zawodowej, a nie ma podstaw do kwestionowania przeprowadzonych badań. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła I. R. W skardze tej skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. Jako uzasadnienie skargi podała, że decyzja wydana została na podstawie dwóch orzeczeń lekarskich, jednakże jej zdaniem badania te nie dają prawdziwego obrazu jej stanu zdrowia. Skarżąca podniosła, że orzeczenie jednostki medycznej musi być przekonujące i czytelne oraz pozostawać w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co dla rozpatrywanej sprawy ma istotne znaczenie ponieważ zaskarżona decyzja nie wyjaśnia wszystkich medycznych wątpliwości, które zostały w trakcie prowadzonego postępowania zgłoszone. Nadto organ odwoławczy nie wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na unormowania prawne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, otóż decyzja ta podjęta została w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 1312, poz. 1115). Podniesiona okoliczność posiada znaczenie w rozpatrywanej sprawie, albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w zakresie w jakim określa wytyczne dotyczące treści rozporządzenia oraz wymienione powyżej rozporządzenie Rady Ministrów są niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Co prawda wskazany wyrok zakładał, że przepisy te utracą moc po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, co nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Zatem zdaniem Sądu z dniem 3 lipca 2009 r. nastąpiła utrata mocy wskazanych przepisów i z tą chwilą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Wskazane stanowisko znajduje umocowanie w treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który zawiera zasadę wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć, jakie zapadły na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją RP. Stosownie do postanowień art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy decyzja wydana została na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia wniesioną skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wpływa na jeszcze jeden aspekt rozpatrywanej sprawy, otóż lekarze orzecznicy wypowiadających się w sprawie uprawnionych placówek medycznych, w swoich orzeczeniach odwołali się do postanowień zakwestionowanego rozporządzenia, albowiem w załączniku do niego określono warunki progowe jakie muszą wystąpić, aby rozpoznać chorobę zawodową – przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli. Skoro Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność podstawy prawnej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz samego rozporządzenia, to w takiej sytuacji w ramach ponownie prowadzonego postępowania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie będzie mógł bazować na tych orzeczeniach, lecz będzie musiał zwrócić się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o przeprowadzenie badań uzupełniających i o sporządzenie nowego orzeczenia odpowiadającego postanowieniom nowego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W tym miejscu przyjdzie podzielić stanowisko wyrażane przez skarżącą, że orzeczenie to winno zawierać uzasadnienie, z którego będą wynikały motywy przyjętego przez daną placówkę rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, stosownie do postanowień art. 152 wyżej wymienionej ustawy, ponieważ mocą zakwestionowanej decyzji organy odmówiły rozpoznania u strony choroby zawodowej. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. su.