IV SA/Gl 412/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-02-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, może ubiegać się o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie z zakresu pomocy społecznej, która zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, może ubiegać się o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku celowego. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe i ustanawiając adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] wydaną w przedmiocie zasiłku celowego.
W dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął urzędowy formularz wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu powołał się na wyjątkowo trudną sytuację materialną, wskazując iż jego dochody nie pokrywają podstawowych potrzeb życiowych. Z oświadczenia skarżącego wynika, iż prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m². Jedyny dochód strony stanowi emerytura otrzymywana w kwocie [...] zł miesięcznie. Nadto wnioskujący oświadczył, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że rozpoznawany wniosek (zgodnie z dyspozycją zawartą w rubryce 4 urzędowego formularza) obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na mocy art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego).
Zauważyć należy, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku celowego. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskujący jest zatem w niniejszej sprawie objęty ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych, co w świetle art. 241 powołanej ustawy oznacza, że jest zwolniony zarówno od uiszczania opłat sądowych, w tym wpisów sądowych i opłat kancelaryjnych, jak i ponoszenia wydatków. W tym stanie rzeczy wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku umorzyć, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a.
Wobec powyższego merytoryczne rozpoznanie niniejszego wniosku o przyznania prawa pomocy sprowadza się do zbadania przesłanki przyznania tego prawa w kontekście żądania ustanowienia adwokata, a więc rozpoznając wniosek J. J. należało mieć na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz zawartego w rozpoznawanym wniosku oświadczenia strony wskazuje, iż stan majątkowy skarżącego, a także wysokość środków finansowych dostępnych w comiesięcznym budżecie domowym prowadzonego przez niego jednoosobowego gospodarstwa domowego, uniemożliwia opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Spełniona została zatem przesłanka uwzględnienia wniosku strony w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czemu Sąd, działając w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 254 § 1 P.p.s.a., dał wyraz w pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło