IV SA/Gl 42/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-07-05
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Elżbieta Kaznowska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozpoznać legalność decyzji, która nie została bezpośrednio zaskarżona, ale stanowiła podstawę dla zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany granicami sprawy, w której została wniesiona skarga. "Sprawa" w rozumieniu przepisów PPSA jest pojęciem szerokim, obejmującym wszelkie postępowania i rozstrzygnięcia poprzedzające decyzję zaskarżoną, które warunkowały jej treść. Jednakże, aby uznać dwie sprawy za tożsame, muszą istnieć zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe elementy identyczności (treść praw i obowiązków, podstawa prawna i faktyczna). W niniejszej sprawie, mimo tożsamości podmiotu, brak było tożsamości przedmiotowej między zaskarżoną decyzją a decyzją, która stanowiła jej podstawę, co uzasadniało oddalenie skargi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] zobowiązującą go do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego. W. K. kwestionował podstawę prawną i wyliczenia tej kwoty. W toku postępowania administracyjnego i sądowego wielokrotnie zmieniano decyzje dotyczące przyznania i wysokości świadczenia przedemerytalnego. Ostatecznie Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu kwoty jako przedawnionej. W. K. wniósł skargę na decyzję Wojewody, ale jednocześnie oświadczył, że godzi się z jej rozstrzygnięciem, kwestionując jedynie inną, wcześniejszą decyzję Wojewody, która stanowiła podstawę dla zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant referent-stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w K. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. na podstawie art. 6 pkt 15 lit. c, art. 28 ust. 1, art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793 z późn. zm.) zobowiązał W. K. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od [...] 2000 r. do [...] 2002 r. w łącznej kwocie brutto [...] złotych.
Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z siedzibą w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 lipca 2003 r. w sprawie sygn. akt II SA/Ka 2130/01 orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] zobowiązując go do ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K. w przedmiocie daty nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Wojewoda [...] po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K. Nr [...] z dnia [...] r. i orzekł o przyznaniu skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w kwocie [...] złotych od dnia [...] 2000 r.
Organ orzekający powołując się na treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia
1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) podał, iż rozliczenie dotyczy pobranych świadczeń przedemerytalnych w oparciu o uchyloną wyrokiem Sądu decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] r. z kwotą świadczeń przedemerytalnych należnych na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w okresie od [...] 2000 r. do [...] 2002 r.
W odwołaniu z dnia [...] r. W. K. podał, iż nie zgadza się z wydaną decyzją, która nie zawiera podstawy prawnej w zakresie zwrotu części pobranego świadczenia, nie posiada jakiegokolwiek wyliczenia kwotowego oraz została podjęta z ograniczeniem praw nabytych na jego niekorzyść. Odwołujący wyjaśnił, iż przysługuje mu prawo do świadczeń przedemerytalnych od dnia [...] 2000 r., a jednocześnie na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] r. wraz z późniejszymi dodatkowymi decyzjami posiadał prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] 1999 r. do [...] 2000 r. Nastąpiła więc zbieżność świadczeń, o której mowa w art. 37 k pkt 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wobec czego, oświadczył, iż w okresie od [...]1999 r. do [...] 2000 r. będzie pobierał zasiłek przedemerytalny, natomiast od dnia [...] 2000 r. będzie pobierał świadczenie przedemerytalne na podstawie wyliczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dzień [...] 2000 r. i obowiązującego w dniu [...] 2000 r. w związku z czym oczekuje zwrotu świadczeń od dnia [...] 2000 r. do [...] 2000 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) w zw. z art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia podał, iż W. K. nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] 1999 r., a następnie na jego wniosek z dnia [...] 2000 r. przyznane mu zostało z dniem [...] 2000 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego. Następnie skorzystał z przysługującego mu prawa wyboru świadczenia i będąc uprawnionym do zasiłku przedemerytalnego oraz spełniając warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, wobec czego kolejne oświadczenie o wyborze innej daty przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego jest bezskuteczne.
Organ II instancji wskazał, iż zachodzi konieczność rozliczenia pobranych przez skarżącego świadczeń przedemerytalnych wypłaconych przez Powiatowy Urząd Pracy w K. za okres od [...] 2000 r. do [...] 2002 r. z kwotą świadczeń przedemerytalnych należnych mu z mocy decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...]. Różnica dotyczy w szczególności okresu od [...] 2000 r. do [...] 2002 r., w którym to okresie W. K. pobierał świadczenie w oparciu o ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], przyznającą mu prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2000 r. w wysokości 90 % emerytury ustalonej w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., uchylonej następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2003 r., w którego uzasadnieniu stwierdzono, iż skarżącemu należy przyznać prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2000 r. w wysokości ustalonej w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wysokość tak ustalonego świadczenia jest niższa od wysokości świadczenia pobranego na podstawie decyzji Wojewody [...]z dnia [...] r. Łączna kwota nadpłaconego świadczenia według wyliczeń i zestawień podanych przez organ odwoławczy wynosi [...] złotych i stanowi nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Organ II instancji wskazał nadto, iż odwołujący zaskarżając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. miał świadomość, iż zmiana daty przyznania mu świadczenia przedemerytalnego i jego wysokości będzie wiązała się z koniecznością dokonania przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K. rozliczenia pomiędzy kwotą świadczenia pobraną w oparciu o zaskarżoną decyzję, a kwotą świadczenia ustaloną w oparciu o wyrok Sądu. Organ ten podał również, iż w trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym W. K. okazał decyzję organu rentowego z dnia [...] r. ustalającą wysokość emerytury w celu obliczenia wysokości świadczenia przedemerytalnego na dzień [...] 2000 r. w kwocie [...] złotych i nie poinformował, że została ona uchylona przez kolejną decyzję z dnia [...] r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji podając, iż są one pozbawione merytorycznych podstaw w zakresie zwrotu pobranego świadczenia w wysokości [...] złotych.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż nie kwestionuje zaskarżonych decyzji w części dotyczącej daty przysługującego mu prawa do świadczenia przedemerytalnego tj. [...] 2000 r., choć zauważa, iż spełnia warunki do jego otrzymania od [...]1999 r., co powoduje powstanie zbieżności dwóch świadczeń do zasiłku przedemerytalnego od [...]1999 r. do [...]2000 r. oraz prawo do świadczenia przedemerytalnego od [...] 2000 r. do [...] 2002 r. Skarżący oświadczył nadto, iż z dniem [...] 2000 r. rezygnuje z zasiłku przedemerytalnego. Jednocześnie wnioskuje o wypłatę świadczenia przedemerytalnego w wysokości obliczonej przez organ rentowy na dzień [...] 2000 r.
Argumentując podniesione zarzuty W. K. podał, iż organ I instancji nie wskazał podstawy prawnej ani wyliczeń żądanej kwoty. Wyliczenia te przedstawił organ II instancji. Podana zaś podstawa prawna w postaci "art. 28 pkt I pkt 2 podpunkt 1" jego nie dotyczy. Skarżący przedstawił wyliczenia różnicując ze sobą kwotę przekazanych przez Powiatowy Urząd Pracy na jego rachunek kwot z kwotą podaną przez organ orzekający.
Z uwagi, iż świadczenia w podanych kwotach nie zostały skarżącemu wypłacone, przeto żądanie ich zwrotu skarżący uznał za niezasadne.
Po rozpoznaniu skargi złożonej przez W. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 698/04 uchylił decyzje obu instancji wydane w sprawie.
W uzasadnieniu wskazał, iż analiza okoliczności podanych przez organ II instancji na uzasadnienie podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, ograniczonej jedynie do art. 28 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prowadzi do wniosku, iż nie wyczerpują one przesłanek uznania wypłaconych należności przedemerytalnych za świadczenie nienależne. Nadto wobec żądania zwrotu od skarżącego świadczenia za okres od [...]
2002 r. do [...] 2002 r. zwrócił uwagę na treść art. 28 ust. 3 ustawy z dnia
14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który zawiera regulację dotyczącą przedawnienia roszczeń organu o zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia. Z treści wskazanej normy wynika bowiem, iż roszczenia powiatowych urzędów pracy z tytułu nienależnie wypłaconych zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów i świadczeń przedemerytalnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia ich wypłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał nadto, iż ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawierała uregulowania dotyczącego przerwy w biegu przedawnienia, odmiennie, niż ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz. 1001).
Wskazanych okoliczności w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie rozważono w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, co stało się przyczyną uchylenia obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć i nakazanie rozpoznania sprawy organowi I instancji.
W ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 28 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 6, poz. 56 z 2001 r.) w związku z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252 z późn. zm.) zobowiązał W. K. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od [...] 2000 r. do dnia [...] 2002 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, w oparciu o zebraną dokumentację, iż w dniu
[...] 1999 r. strona dokonała rejestracji w urzędzie pracy i nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] 1999 r. Na wniosek z dnia [...] 2000 r. decyzją z dnia [...] r. nr [...], przyznane zostało W. K. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2000 r. w wysokości [...] zł., tj. 90 % kwoty emerytury wyliczonej przez ZUS. Kwota wyliczona w decyzji ZUS wynosiła [...] zł.
Kwota świadczenia przedemerytalnego podlegała waloryzacji na zasadach przewidzianych zasiłków dla bezrobotnych, w myśl art. 37l ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] przyznano stronie prawo do świadczenia przedemerytalnego z dniem [...] 2000 r., z uwagi na uchylenie przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] r. [...] decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu W. K. świadczenia przedemerytalnego z dniem [...] 2000 r.
W związku ze zmianą daty nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, organ wystąpił do ZUS o wyliczenie wysokości emerytury na potrzeby świadczenia przedemerytalnego na dzień [...] 2000 r. Wysokość świadczenia przedemerytalnego przysługującego stronie od dnia [...] 2000 r. wynosiła [...] zł tj. 90 % z kwoty [...] zł wyliczonej w decyzji ZUS z dnia [...] r.
Powyższa decyzja została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia
[...] r. [...], z uwagi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2130/01, na mocy której ponownie przyznano W. K. prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł począwszy od dnia [...] 2000 r.
Wobec powyższego organ uznał za konieczne rozliczenie wypłaconych stronie świadczeń przedemerytalnych za okres od [...] 2000 r. do [...] 2002 r. Za okres od [...] – [...] 2000 r. nie nastąpiła bowiem przedpłata świadczenia przedemerytalnego.
Ze względu na fakt wypłacania świadczenia przedemerytalnego w oparciu o kwotę wyliczoną przez ZUS w decyzji z dnia [...] r. przy uwzględnieniu emerytury w wysokości [...] zł wysokość brutto świadczenia przedemerytalnego wypłacona za wskazany okres wyniósł [...] zł. miesięcznie, od [...] 2001 r. do [...] 2001 r. wynosiła [...] zł miesięcznie, od [...] 2001 r. do [...] 2001 r. wynosiła [...] zł. miesięcznie, od [...] 2002 r. do [...] 2002 r. wynosiła [...] zł miesięcznie, a za miesiąc [...] 2002 r. wynosiła [...] zł.
W rzeczywistości natomiast, zdaniem organu, wysokość brutto należnego stronie świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2000 r. wynosić powinna 90 % z kwoty [...] zł, co daje kwotę brutto [...] zł.
Organ I instancji, mając powyższe na względzie wyliczył kwotę nadpłaconego stronie świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł przedstawiając precyzyjne obliczenie tej łącznej kwoty.
Wskazując nadto art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym roszczenia z tytułu zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, świadczeń przedemerytalnych i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, natomiast roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty organ zauważył, iż świadczenie przedemerytalne w wyższej kwocie zostało wyliczone na podstawie decyzji ZUS wydanej w dniu [...] r. i przyznane decyzją wydaną w dniu [...] r., która została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją dnia [...] r.
Z uwagi na powyższe po wydaniu w.w. decyzji wypłata w zawyżonej wysokości została przelana na konto strony w dniu [...] 2001 r.
Odwołując się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 698/04 organ wskazał, iż decyzja nr [...] dnia [...] r. uchylona wyrokiem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – była wydana z uwzględnieniem zapisu zawartego w art. 28 ust. 3 ustawy. Na kwotę [...] zł składają się bowiem świadczenia wypłacone przez Urząd Pracy w okresie od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. W związku z powyższym w dniu [...] 2004 r., tj. w dacie wydania decyzji, nie upłynął jeszcze 3-letni okres przedawnienia, ponieważ istotna jest data wypłaty świadczeń, a nie okres za jaki zostały one wypłacone.
W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 28
ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Powołując się na art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu organ zdefiniował nienależnie pobrane świadczenie opisane w ust. 1 art. 28 cyt. ustawy jako świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
W tym zakresie podniesiono, iż z dokumentacji posiadanej przez Powiatowy Urząd Pracy wynika, iż strona była informowana o przepisach ustawy określających sposób przyznawania i ustalania wysokości świadczenia przedemerytalnego.
Wskazano także, że w korespondencji kierowanej do Powiatowego Urzędu Pracy W. K. potwierdzał zaznajomienie się z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a także potwierdzał, że posiada informacje o zmianie z dniem [...] 2000 r. wysokości kwoty bazowej (przyjmowanej przez ZUS do obliczenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego) na wyższą, co wpływa również na wyższą kwotę świadczenia przedemerytalnego.
Kwota świadczenia przedemerytalnego wyliczona na dzień [...] 2000 r. wynosiła [...] zł, natomiast świadczenie przedemerytalne wyliczone na dzień [...] 2000 r. wynosiło [...] zł w związku z powyższym, zdaniem organu, strona posiadała wiedzę, iż zmiana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2003 r. daty przyznania świadczenia przedemerytalnego na dzień [...] 2000 r. będzie związana z przyznaniem tego świadczenia w niższej kwocie, a pobrane świadczenie przedemerytalne od dnia [...] 2000 r. w wyższej kwocie stanowić będzie nienależne świadczenie.
W odwołaniu skierowanym od opisanej decyzji Prezydenta Miasta K. W. K. wniósł o uznanie roszczeń organu za przedawnione zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 698/04.
Ponadto wniósł, by uznać jego prawo do świadczenia przedemerytalnego począwszy od dnia [...] 2000 r. oraz przedstawił wyliczenie tzw. "strat finansowych" z tytułu niewłaściwie wyliczonego dnia początkowego jego prawa do świadczenia przedemerytalnego. Określił postępowanie organu I instancji jako próbę wyłudzenia kwot, których w rzeczywistości nie otrzymał od organu.
Wskutek wniesionego odwołania, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając w oparciu o art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58 poz. 514) w związku z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1251) w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia w całości.
W motywach rozstrzygnięcia podzielono stanowisko organu I instancji, co do faktu, iż świadczenie wypłacone odwołującemu za okres od [...] 2000 r. do [...] 2002 r. było wyższe niż przysługujące mu.
Zdaniem Wojewody [...] w decyzji organu I instancji zawarto również prawidłowe informacje o sposobie waloryzacji wysokości świadczenia o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, zgodnie z art. 37l ust. 3 i 24 ust. 6a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a także szczegółowe uzasadnienie podstawy prawnej żądania zwrotu nienależnego świadczenia. Prawidłowo też ustalono, że W. K. był informowany, o tym, że zmiana daty przyznania świadczenia ma wpływ na wysokość tego świadczenia, a w przypadku uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2000 r. i przyznaniu tego świadczenia od [...] 2000 r. nadpłata będzie podlegała zwrotowi.
Wojewoda [...] ponadto podkreślił, że ilość decyzji wydanych w sprawie była konsekwencją składanych przez stronę kolejnych wniosków, które organy zobowiązane były w toku postępowania uwzględniać i załatwiać w granicach dopuszczonych przez prawo.
W szczególności, odwołujący składając w dniu [...] 2000 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. pismo, w którym stwierdził, że "zwraca się o wycofanie wcześniej złożonych wniosków w tej sprawie" i przeliczenie jego emerytury na potrzeby świadczeń przedemerytalnych, a następnie oświadczając przed Sądem, że nie miał zamiaru rezygnować z przyznanego mu wcześniej od dnia [...] 2000 r. świadczenia przedemerytalnego, powinien mieć świadomość, że będzie mu ono przysługiwało w kwocie niższej, a pobrana różnica będzie świadczeniem nienależnym. W dniu rejestracji odwołujący podpisał również, zawarte na karcie rejestracyjnej, zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach przewidzianych w ustawie.
Twierdzenia odwołującego, iż organ I instancji próbuje wyłudzić od niego nienależną kwotę, gdyż bank nie odnotował wpływów na konto takich przelewów Wojewoda potraktował jako bezzasadne, gdyż organ miał obowiązek żądać zwrotu kwoty brutto, zaś na konto wpływają kwoty netto. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – zwrotowi podlega kwota brutto świadczenia – co oznacza, że w decyzji orzekającej o zwrocie organ zobowiązany jest wskazać kwotę, która została faktycznie wypłacona stronie zwiększoną o odprowadzone od tej kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (obliczone zgodnie ze skalą podatkową bez stosowania kosztów uzyskania przychodu) oraz przekazane obowiązkowe składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Ponadto świadczenie należne od [...] 2001 r. wypłacane było w okresach miesięcznych "z dołu", a do zwrotu przypisana jest tylko część tej kwoty stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą na podstawie uchylonej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] r. Kwota należna do zwrotu nie jest więc tożsama z kwotą, która została wpłacona odwołującemu faktycznie na konto, ale jest to uzasadnione wyżej cytowanym przepisem.
Odnosząc się natomiast do zagadnienia przedawnienia roszczeń z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, po zapoznaniu się z całością dokumentacji, Wojewoda [...] wskazał, że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym nie ma możliwości żądania zwrotu przez stronę nadpłaconej jej kwoty na drodze decyzji administracyjnej z uwagi na upływ terminu przedawnienia.
Art. 28 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi bowiem, że roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. Jednocześnie w.w. ustawa określając termin przedawnienia nie zawierała żadnych szczegółowych rozwiązań w zakresie przerwy biegu przedawnienia jak również nie odsyłała w tym zakresie do uregulowań zawartych w innych aktach prawnych.
Na wskazaną przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji kwotę składają się natomiast kwoty wypłacane w okresie od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. (przelewy na konto bankowe odwołującego), a zatem przedawnienie ostatniego z wypłaconych odwołującemu świadczeń nastąpiło z dniem [...] 2005 r. Przedawnienie to nie nastąpiło w okresie postępowania administracyjnego a dopiero w czasie, gdy wskutek skargi strony, sprawę rozpatrywał sąd, a w konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez odwołującego w jego odwołaniu Wojewoda [...] nie zgodził się ze stwierdzeniem strony, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z [...] r. wydana została "zaocznie" i wskazał, iż decyzja ta została wydana w toku postępowania, a zawarte w niej rozstrzygnięcie jest zgodne z wytycznymi Sądu. Decyzja została ponadto wysłana do strony za pośrednictwem poczty w dniu [...] 2004 r. na dotychczasowy adres odwołującego. W dniu [...] 2004 r. poczta zwróciła przesyłkę z adnotacją "adresat wyprowadził się". W związku z tym, że odwołujący nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu i nie wskazał innego adresu do korespondencji – przedmiotową decyzję uznano za doręczoną na zasadzie art. 41 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z obowiązującym przepisem – w razie zaniedbania przez stronę w toku postępowania obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Powyższą decyzją uchylono ponadto decyzję nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu odwołującemu świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2000 r. Nieuzasadniony jest więc zarzut strony, że decyzja ta nadal obowiązuje.
Także jako bezzasadne uznał Wojewoda [...] ponownie podniesione przez stronę żądanie, by uznać jego prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2000 r. oraz wyliczenie tzw. "strat finansowych".
W skardze skierowanej na decyzję Wojewody [...] W. K. wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...].
Wskazał, że godzi się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], natomiast decyzja z dnia [...] r., która nie została mu doręczona, a stanowi bazę do następnych decyzji w przedmiocie jego świadczeń emerytalnych przyznawanych mu do dnia [...] 2002 r. przez Powiatowy Urząd Pracy w K., jest błędna. W konsekwencji decyzja z dnia [...]r. posiada również błędy merytoryczne i prawne w ostatniej swojej sekwencji.
Zakwestionował twierdzenia organu o braku znajomości jego adresu w konsekwencji czego decyzja Wojewody z dnia [...] r. nie została mu doręczona. Podniósł nadto, że została ona wydana z naruszeniem art. 36 k.p.a., bo po upływie
[...] miesięcy od dnia wydania wyroku przez sąd administracyjny, a nadto zastosowano w niej błędne przepisy, jako że nabył on prawo do emerytury w dniu [...] 2002 r. i w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy sprzed uzyskania przez niego wieku emerytalnego.
Zarzucił także niewłaściwość Wojewody [...] do wydawania decyzji w przedmiocie przyznawania świadczeń przedemerytalnych, jako organu II instancji.
Oświadczył, iż jego zdaniem organy administracji przekazały do ZUS nieprawomocną decyzję, aby przyspieszyć obniżenie mu emerytury.
W sposób tożsamy, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, iż świadczenie przedemerytalne powinno zostać mu przyznane od dnia [...]
2000 r., gdyż wypłata tego świadczenia następuje na wniosek uprawnionej osoby, po skompletowaniu dokumentacji. Dokumenty takie zostały uzupełnione na wezwanie urzędu z dnia [...] 2000 r. i dopiero wtedy dokonał on wyboru jednego z przysługujących mu świadczeń, na dzień [...] 2000 r. na co, jak stwierdził, nie otrzymał odpowiedzi ponad 6 lat.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska prezentowanego w postępowaniu administracyjnym.
Odpowiadając na zarzuty skierowane w skardze przeciwko decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. organ stwierdził, iż wydana została z uwzględnieniem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2003 r. sygn. II SA/Ka 2130/01, a twierdzenia skarżącego o zawiadamianiu organu I instancji o zmianie jego adresu nie polegają na prawdzie, gdyż załączone do skargi zaświadczenie o zmianie adresu wydane zostało [...] 2005 r., zaś decyzja wysłana została do strony w dniu [...] 2004 r. Przesyłka powróciła z adnotacją "adresat wyprowadził się".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych.
W pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, iż ze stanowiska skarżącego przedstawionego w skardze, a potwierdzonego na rozprawie przed Sądem wynikało jednoznacznie, iż godzi się on z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji i nie stawia wobec niego żadnych zarzutów. Wszelkie uchybienia proceduralne i prawnomaterialne podniesione przez skarżącego dotyczyły natomiast innej decyzji Wojewody [...], która w opinii skarżącego stała się punktem wyjścia dla postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z [...] r. Nr [...].
Tym samym stało się konieczne zbadanie legalności zaskarżonej decyzji ex officio.
Dokonując zatem w oparciu o powołaną wyżej normę prawną opisaną w art. 134 § 1 p.p.s.a. oceny legalności poddanej kontroli decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż pozostaje ona w pełnej zgodności z obowiązującym prawem, co czyni wniesioną skargę nieskuteczną.
W dalszej kolejności, w związku z prezentowanym przez skarżącego stanowiskiem, rozważenia wymagało, czy pomiędzy zaskarżoną decyzją, a decyzją, którą w istocie kwestionowano w treści skargi, istniał taki związek, który uzasadniałby konieczność poddania jej kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do powyższego zagadnienia należy stwierdzić przede wszystkim, iż granice rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyznaczone zostają przez granice sprawy administracyjnej. Wymagana jest przeto, w tym miejscu odpowiedź na pytanie, co należy rozumieć pod pojęciem "sprawy", które to pojęcie wyznacza w istocie rzeczy zakres dopuszczalnej ingerencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Pojęciem tym operują bowiem dwa kluczowe w tym zakresie przepisy – cytowany już dwukrotnie art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a.
Pierwszy z nich stanowi mianowicie, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
Zgodnie natomiast z treścią drugiego z nich, istotniejszego z punktu widzenia treści skargi, "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia".
Analizując zakreślony wyżej problem w kontekście powyższych regulacji dojść zatem można do niewątpliwej konstatacji, iż pojęcie "sprawy", jakim posługują się cyt. wyżej przepisy jest pojęciem niedookreślonym. Prawodawca bowiem w żaden sposób go nie zdefiniował. W konsekwencji oznacza to, że jego zakres wymaga ustalenia na potrzeby każdego indywidualnego przypadku. Innymi słowy w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest dostatecznych przesłanek, które pozwalałyby zbudować uniwersalną definicję "sprawy". Mając wszakże na względzie poglądy zarówno doktryny, jak i judykatury za w pełni uprawniony uznać należy pogląd, że analizowane tu pojęcie rozumieć należy szeroko. U podstaw takiego wniosku spoczywa fakt, iż pojęcie sprawy", jakim operują przywołane wyżej przepisy, niewątpliwie różni się od pojęcia "sprawa administracyjna". Jest bowiem od niego szersze. Spostrzeżenie to pozwala, zatem przyjąć, że obejmuje ono wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia (także akty i czynności) administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając decyzję zaskarżoną, warunkowały dokonaną w niej konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu. Innymi słowy, granice sprawy, o której mowa w w.w. przepisach p.p.s.a, wyznacza w istocie rzeczy istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym, rozstrzygnięciem (aktem lub czynnością) administracyjnoprawnym (por.: T.Woś, H.Knysiak- Molczyk, M.Romańska – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawn. Lexis Nexis W-wa 2005 r., str. 25-26; 434-435, B.Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 199, z. 1, s. 51) czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. FSK 2261/04 publ. LEX nr 187525.
Aczkolwiek zatem zaprezentowane wyżej uwagi w pełni uprawniają nadanie pojęciu "sprawa", jakim posługują się analizowane tu przepisy, szerokiego znaczenia, to jednak równocześnie sprawiają, iż nie może być ono traktowane za nieograniczone. Granicę jego znaczenia wyznacza bowiem, jak wyżej zaznaczono, istota stosunku administracyjnoprawnego podlegająca załatwieniu w tożsamej sprawie w pojęciu materialnoprawnym (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. FSK 12/99 publ. ONSA nr 1 poz. 7).
Wyjaśniając znaczenie zagadnienia tożsamości sprawy administracyjnej w sensie materialnoprawnym i odwołując się tu do poglądu doktryny wyżej cytowanego, zauważyć przeto należy, zgodnie z powszechnym jej stanowiskiem, iż na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Omawiany przepis art. 134 § 1 zostałby wręcz naruszony, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny wyszedł poza "granice sprawy" i uczynił przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, bowiem nie jest on wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę inną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1997 r. sygn. SA/Ł 2572/95 publ. Pr. Gosp. 1998, nr 5, s. 36, uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r. sygn. OPS 12/96 publ. ONSA 1997, nr 3, poz. 104 czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2001 r. sygn. III SA 502/00, publ. Prz. Pod. 2001, nr 12, s. 63).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba bezspornie wykluczyć tożsamość w sensie materialnoprawnym sprawy prowadzonej w ramach postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. sygn. akt Nr [...].
Mimo bowiem tożsamości podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków ukształtowanych w obu wskazanych decyzjach, nie zachodzi w nich tożsamość przedmiotowa, czyli tożsamość co do treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło