IV SA/Gl 42/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-11-07
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz - Kunicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nakładająca obowiązek prowadzenia rejestrów i szkoleń dotyczących substancji rakotwórczych i mutagennych jest zgodna z prawem, gdy wyniki pomiarów wykazują stężenia tych substancji na poziomie śladowym (0,1 NDS)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z powodu wadliwości postępowania dowodowego, w szczególności braku odpowiednich i wiarygodnych badań dotyczących stężeń substancji rakotwórczych i mutagennych w miejscu pracy. Stwierdzono, że badania wykorzystane przez organy nie spełniały wymogów opinii biegłego na użytek postępowania administracyjnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest przeprowadzenie nowego postępowania dowodowego i ponowne rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. nakładającej na spółkę A S.A. obowiązek prowadzenia rejestrów prac i pracowników narażonych na działanie substancji rakotwórczych i mutagennych oraz przeprowadzenia szkoleń. Decyzja opierała się na kontroli sanitarnej i wynikach badań czynników szkodliwych, które wykazały stężenia na poziomie 0,1 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia. Spółka kwestionowała decyzję, wskazując na błędną ocenę stanu faktycznego i brak podstaw prawnych do nałożenia obowiązków przy tak niskim stężeniu substancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego; orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1st) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...]; 2nd) zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3rd) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia
[...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 207, art. 212 i art. 222 Kodeksu pracy § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy ( Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zarządził w "A" S.A. w M. zaprowadzić: a. rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; b. rejestr pracowników narażonych na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Nadto nakazał przekazać [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu "Informację o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym", oraz przeszkolić pracowników w zakresie ryzyka dla zdrowia jakie wynika z oceny narażenia zawodowego i dodatkowego ryzyka wynikającego z palenia tytoniu oraz środków ostrożności, które powinny być podejmowane w celu ograniczenia narażenia. W motywach tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że przeprowadzona w dniu [...] r. kontrola sanitarna w "A" S.A. w M. wykazała uchybienia naruszające art. 207, art. 212 i art. 222 Kodeksu pracy. W szczególności stwierdzono brak rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, a okoliczność ta narusza postanowienia § 4 wymienionego powyżej rozporządzenia; brak rejestru pracowników narażonych na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym co także narusza treść § 4 wymienionego powyżej rozporządzenia; brak przekazania "Informacji o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym" [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. co także narusza wskazany powyżej przepis rozporządzenia wykonawczego. Nadto stwierdzono brak szkoleń w zakresie ryzyka dla zdrowia, jakie wynika z oceny narażenia zawodowego i dodatkowego ryzyka wynikającego z palenia tytoniu oraz środków ostrożności, które powinny być podejmowane w celu ograniczenia narażenia co narusza § 5 przywoływanego rozporządzenia.
Z decyzją tą nie zgodziła się "A" S.A. w M. , która pismem z dnia [...] r. wniosła odwołanie do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. W odwołaniu tym strona wystąpiła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz umorzenie postępowania. W motywach odwołania przywołano w niej stwierdzenie, że decyzja ta oparta jest na błędnej ocenie stanu faktycznego niewłaściwej kwalifikacji prawnej, ponieważ wyniki pomiarów czynników szkodliwych dokonanych przez uprawnioną jednostkę wykazały stężenie substancji uznanych jako rakotwórcze w wysokości śladowej. Zaznaczono, że ustalenia protokołu z kontroli i oparta na tych ustaleniach decyzja, w świetle wyników badań czynników szkodliwych, pozostają w sprzeczności z treścią rozporządzenia przywoływanego w decyzji organu pierwszej instancji, gdyż żaden parametr stężeń i natężeń czynników szkodliwych nie został przekroczony, ani nie został wykazany, jako przekroczony. W konsekwencji brak jest podstawy faktycznej uzasadniającej prawną konieczność prowadzenia rejestrów, przekazywania właściwych informacji [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu oraz do prowadzenia szkoleń pracowników w tym zakresie. Podkreślono również przy tak nikłym stężeniu, jak 0,1 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia wykazanym przez dwa kolejne pomiary, upoważnia to do odstąpienia od dalszych pomiarów czynników szkodliwych. Podkreślono również, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano konkretnego przepisu prawnego, który nakłada obowiązek prowadzenia działań wskazanych w zaskarżonej decyzji, gdy stężenie czynników szkodliwych wynosi 0,1 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności motywy, którymi kierował się organ pierwszej instancji podejmujący swoje rozstrzygniecie, a następnie argumentację odwołującej się spółki. W dalszej części uzasadnienia wskazany organ przybliżył stan faktyczny w sprawie i odwołał się do przeprowadzonej w dniu [...]r. przez upoważnionego przedstawiciela organu pierwszej instancji kontroli "A" S.A. w M. , która wykazała brak rejestru pracy, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, brak rejestru pracowników narażonych na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Nadto kontrola ta wykazała nie przekazanie [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu "Informacji o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym", a także brak przeszkolenia pracowników w zakresie ryzyka dla zdrowia jakie wynika z oceny narażenia zawodowego i dodatkowego ryzyka wynikającego z palenia tytoniu oraz środków ostrożności, które powinny być podejmowane w celu ograniczenia narażenia. Zaznaczono, że wyniki przedmiotowej kontroli przedstawiono w protokole z dnia [...]r., który został podpisany przez Dyrektora Zarządzającego Spółki bez zastrzeżeń zamieszczonego w nim stanu faktycznego. Podkreślono, że przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji strona została powiadomiona o możliwości zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału. W świetle powyższego zdaniem organu odwoławczego nie można podzielić zarzutu sformułowanego w odwołaniu, że decyzja wydana została na błędnej ocenie stanu faktycznego. W ramach uzasadnienia prawnego organ odwoławczy przywołał unormowania prawne, a w szczególności zamieszczone w § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych ( Dz. U. z 2005 r. Nr 11, poz. 86 ze zm.). W podsumowaniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające wydanie nakazów zamieszczonych w osnowie decyzji organu pierwszej instancji.
Z przedstawionym powyżej rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona postępowania "A" S.A. w M. , która reprezentowana przez radcę prawnego Z. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono powyższej decyzji niezgodność z prawem, a w szczególności z art. 207, art. 212 i art. 222 Kodeksu pracy i wystąpiono o uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi odwołano się do istoty rozstrzygnięcia organu odwoławczego i następnie przedstawiono argumentację uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi. Podniesiono, że mocą kwestionowanej decyzji nałożono na skarżącego pracodawcę obowiązek pomimo tego, że w miejscu świadczenia pracy zagrożenia te nie występują. Sporna decyzja oparta została na błędnej ocenie stanu faktycznego, ponieważ wyniki pomiarów czynników szkodliwych dokonanych przez uprawnioną jednostkę ujawnione w sprawozdaniu dołączonym do protokołu z kontroli wykazały stężenie substancji uznanych za rakotwórcze w wysokości 0,1 NDS, to jest w wysokości śladowej. Ustalenia protokołu z kontroli oraz kwestionowane rozstrzygnięcie pozostają w sprzeczności z treścią rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ( Dz. U. Nr 217, poz. 1833). Zdaniem strony skarżącej żaden parametr stężeń i natężeń czynników szkodliwych nie został przekroczony, ani też nie został wskazany jako przekroczony, jak również zarzucono spornemu rozstrzygnięciu brak wskazania konkretnego przepisu nakładającego podjęcie działań, gdy stężenie czynników szkodliwych wynosi 0,1 wartości najwyższych dopuszczalnego stężenia. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu nie wzięcie pod uwagę przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Zdaniem strony skarżącej obowiązek pracodawcy, o którym mowa w art. 222 Kodeksu pracy powstaje w chwili, gdy prowadzi prace pozostające w kontakcie wyłącznie z tymi substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi wymienionymi w wykazach zamieszczonych w załącznikach do wymienionego powyżej rozporządzenia. Dodatkowo zarzucono przedmiotowej decyzji, iż nie wskazano w niej nazwy substancji rakotwórczych lub mutagennych i nie określono ich stężenia jak również nie wskazano podstawy prawnej, z której by wynikało, że z uwagi na stopień ich stężenia należy uznać je za rakotwórcze lub mutagenne. Zdaniem skarżącej Spółki organ odwoławczy starał się wykazać, iż sam fakt pozostawania w kontakcie z procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym powoduje dla pracowników skarżącej Spółki narażenie zawodowe, a w konsekwencji konieczność prowadzenia rejestru tych pracowników. Takie ujęcie pomija fakt, że nie jest wystarczające występowanie wskazanych substancji, ale istotną rolę odgrywa ich stężenie, gdyż wymóg prowadzenia stosownych rejestrów zachodzi wówczas, gdy wymienione w załączniku do rozporządzenia substancje występują i w dodatku w określonym stężeniu, równym lub wyższym od podanego stężenia granicznego. Analogiczna zasada dotyczy również czynników chemicznych, fizycznych i biologicznych, zatem za błędne uznać należy stwierdzenia zamieszczone w kwestionowanej decyzji, że każdy kontakt z czynnikami chemicznymi niezależnie od jego stężenia ustalonego w wyniku przeprowadzonych badań i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy należy rozumieć jako narażenie. W konkluzji swoich rozważań pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, że nałożenie na Spółkę obowiązków, które nie wynikają jednoznacznie z przepisów prawa materialnego lub są z nim sprzeczne, stanowi naruszenie zasady praworządności. Nadto zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki organ odwoławczy nie dostrzegł tego, że w zakładzie pracy skarżącej nie są realizowane żadne procesy pracy i technologiczne, w czasie których mogłyby uwalniać się substancje rakotwórcze i podobne, ponieważ charakter działalności gospodarczej nie jest związany z realizacją takich procesów, w czasie których dochodziłoby do kontaktu pracowników z substancjami rakotwórczymi i mutagennymi.
W odpowiedzi na skargę [...] Powiatowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W motywach odpowiedzi zaakcentowano, że w następstwie przeprowadzonej kontroli stwierdzono występowanie nieprawidłowości, a tym samym zasadnym było wydanie nakazów, których zadaniem stało się doprowadzenie do sytuacji odpowiadającej obowiązującym normom prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie należy zaznaczyć, że stosownie do postanowień art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Kryterium sądowej kontroli orzeczeń organów administracji jest ich legalność, przy czym sąd bierze pod uwagę zarówno przepisy prawa materialnego jak również przepisy prawa procesowego. Z tego też powodu niezbędnym jest przywołanie wpierw stanu normatywnego mającego zastosowanie w sprawie. W decyzji organu pierwszej instancji jako podstawę przywołano art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Po myśli tego przepisu w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji odwołał się do postanowień art. 207, art. 212 i art. 222 Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 207 § 2 powołanego aktu pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy; zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń; reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy; zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy, zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy oraz zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy. Stosownie natomiast do postanowień art. 212 powoływanego kodeksu osoba kierująca pracownikami jest obowiązana: organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy; dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem; organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając zabezpieczenie pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami związanymi z warunkami środowiska pracy, dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego, a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem; egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zapewniać wykonanie zaleceń lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami. Z kolei art. 222 Kodeksu pracy stanowi, iż w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, pracodawca zastępuje te substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Nadto pracodawca rejestruje wszystkie rodzaje prac w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, a także prowadzi rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach. W ramach tej grupy przepisów przywołano również § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy ( Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.). Według przywołanych przepisów pracodawca prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym zawierający następujące dane: wykaz procesów technologicznych i prac, w których substancje, preparaty lub czynniki o działaniu rakotwórczym lub mutagennym są stosowane, produkowane lub występują jako zanieczyszczenia bądź produkt uboczny oraz wykaz substancji, preparatów, czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym wraz z podaniem ilościowej wielkości produkcji lub stosowania; uzasadnienie konieczności stosowania substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; wykaz i opis stanowisk pracy, na których występuje narażenie na substancje, preparaty, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym: liczbę pracowników pracujących w narażeniu, w tym liczbę kobiet; określenie rodzaju substancji preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powodujących narażenie, rodzaj kontaktu, wielkość narażenia i czas jego trwania; rodzaje podjętych środków i działań ograniczających poziom narażenia. Nadto pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym i przechowywać go przez okres 40 lat po ustaniu narażenia, a w przypadku likwidacji zakładu pracy – przekazać właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu. Jednocześnie powyższe dane pracodawca przekazuje właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności oraz corocznie w terminie do dnia 15 stycznia na druku "Informacji o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym". Nadto po myśli wskazanego rozporządzenia pracodawca jest obowiązany poinformować pracownika o opakowaniu, zbiorniku i instalacji zawierającej substancję, preparat lub czynnik o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, a także o wymaganiach dotyczących oznakowania i znakach ostrzegawczych, jak również jest obowiązany przeszkolić pracownika.
Obok przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego organy administracji obowiązane są przestrzegać przepisy prawa procesowego, a w szczególności te, które stanowią o wymogach stawianych w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a zatem dotyczące postępowania dowodowego. W trakcie postępowania dowodowego organ administracji publicznej stosownie do postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązany jest przeprowadzić postępowanie w sposób umożliwiający wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na jej wynik. Uchybienie w tym zakresie jak stanowi naruszenie prawa skutkujące wyczerpaniem przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniesionej skargi.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne prowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. uruchomione zostało w następstwie interwencji inkasentów zatrudnionych na stanowiskach poboru opłat w K. z dnia [...]r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.. Wskazany organ pismem z dnia [...]r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o przeprowadzenie kontroli w "A" S.A. w M. w zakresie warunków pracy na stanowiskach poboru opłat. Konsekwencją powyższych działań stała się kontrola warunków pracy przeprowadzona w dniu [...]r. Z informacji zamieszczonej w pkt III.1 protokołu kontroli została ona przeprowadzona z uwagi na prowadzenie postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. W trakcie przeprowadzania kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; brak rejestru pracowników narażonych na działanie substancji preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; brak "Informacji o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym" przekazywanej [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K., oraz brak szkoleń pracowników w zakresie ryzyka dla zdrowia jakie wynika z oceny narażenia zawodowego i dodatkowego ryzyka wynikającego z palenia tytoniu oraz środków ostrożności, które powinny być podejmowane w celu ograniczenia narażenia. Nadto dostrzec należy, że w aktach administracyjnych zamieszczone jest sprawozdanie z badań [...] czynników szkodliwych w środowisku pracy "A" S.A. w M. sporządzone przez "B" w K. na rzecz "C" s.c. w S.. Wskazane wyniki badań zostały wydane zamawiającemu w dniu [...]r. W dniu [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. skierował pismo do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., w którym stwierdził, że w następstwie przeprowadzonej kontroli w dniu [...]r. pracodawca, czyli "A" S.A. w M. posiada aktualny rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy oraz karty badań pomiarów tych czynników, informuje pracowników o wynikach badań i pomiarów w trakcie okresowych szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, ponadto umieszcza kopię wyników na tablicy ogłoszeń, ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe, stosowne oświadczenia o zapoznaniu pracowników z oceną ryzyka przechowywane są w aktach osobowych oraz udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Z zestawienia powyższych informacji wynika, że przedmiotowe postępowanie obarczone jest szeregiem błędów o charakterze proceduralnym. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że badania w punkcie poboru opłat w M. przeprowadzone zostały nie na użytek tego postępowania, lecz dla innych celów. Stwierdzenie takie wynika z zestawienia dat jakie w tym zakresie mają znaczenie, otóż pismo z Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w K. do organu pierwszej instancji o przeprowadzenie określonych czynności procesowych zostało sporządzone w dniu [...]r., a do organu pierwszej instancji wpłynęło w dniu [...]r. Natomiast z informacji zamieszczonej na drugiej stronie "Badania czynników szkodliwych w środowisku pracy" wynika, że zlecenie ich przeprowadzenia pochodzi z dnia [...] r., a same badania wykonywane były od [...]r. do [...]r. Zestawienie dat mających znaczenie dla ustalenia związku przyczynowego zachodzącego między uruchomieniem postępowania a zleceniem przeprowadzenia badań pozwala stwierdzić, że przedmiotowe badania nie były prowadzone w ramach tego postępowania. Nadto w aktach sprawy brak jest szeregu informacji, które pozwoliłyby ustalić, czy ewentualnie badania te mogą być wykorzystane w ramach tego postępowania. W szczególności brak jest dokumentu pozwalającego stwierdzić, jakie czynniki winny być poddane badaniu. Dostrzec należy, że na drugiej stronie sprawozdania z badań znajduje się wykaz 9 elementów, które poddane zostały badaniu, jednakże jest to informacja zamieszczona przez podmiot wykonujący badania, a nie pochodząca od podmiotu zlecającego. Zatem nie można zweryfikować, czy zakres przeprowadzonych badań pokrywa się ze zleceniem. Nadto, co także należy podkreślić brak jest informacji odnośnie warunków przeprowadzania badań jak również ewentualnego wpływu warunków atmosferycznych na uzyskane wyniki. W tym zakresie podmiot przeprowadzający badania przedstawił metody badań oraz stosowane normy i procedury badawcze, jednakże brak jest informacji o tym w jaki sposób próbki były pobierane, na jakiej wysokości oraz jakie były warunki atmosferyczne i czy mogły mieć one wpływ na uzyskane wyniki. W sprawozdaniu z badań zamieszczono informację o natężeniu ruchu w trakcie ich przeprowadzania, gdyż wskazano na liczbę samochodów, które przejechały, jednakże brak jest informacji czy dana bramka przygotowana jest do obsługi samochodów osobowych czy też ciężarowych i czy okoliczność ta może mieć wpływ na wynik badań. Podkreślić należy, że nakazy zamieszczone w orzeczeniu organu pierwszej instancji umocowanie znajdowały z wyniku uzyskanego w ramach badań stężeń przeprowadzonych na bramce autostradowej nr 9 poboru opłat, jednakże zdaniem składu orzekającego w sprawozdaniu brak jest informacji, która pozwoliłaby odnieść się do tego, że na innych badanych bramkach nie stwierdzono występowania benzo[a]piranu, a na tej jednej wychwycono jego występowanie.
Dostrzeżone uchybienia pozwalają stwierdzić, że dołączone do akt sprawy sprawozdanie z badań, które następnie zostało wykorzystane w trakcie kontroli w dniu [...]r. nie odpowiada wymogom opinii biegłego sporządzanej na użytek prowadzonego postępowania administracyjnego, a tym samym postępowanie dowodowe w sprawie obarczone jest wadami, które uniemożliwiają uznać je za prawidłowo przeprowadzone. Dostrzeżone uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jak zostało powyżej zasygnalizowane organ pierwszej instancji w dniu [...]r. skierował pismo do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K, w którym odniósł się do wyników przeprowadzonej kontroli w dniu [...]r. W piśmie tym nie zamieszczono żadnych informacji, które mogłyby sugerować wydanie kwestionowanego nakazu, jak również uruchomienia stosownego postępowania w tym zakresie. W piśmie tym odniesiono się do zagadnień oczekiwanych przez organ inspekcji sanitarnej w K., jednakże w przypadku dostrzeżenia nieprawidłowości uzasadniających wydanie przedmiotowego nakazu organ ten zobowiązany był poinformować o tym, jak również uczulić na tę okoliczność i zalecić badanie w tym zakresie na bramkach w K.. Tego typu działania nie zostały podjęte, a tym samym można uznać, że w oparciu o ten sam materiał dowodowy organ pierwszej instancji zaprezentował dwa różne stanowiska, a tym samym dopuścił się naruszenia zasady sformułowanej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego zakładającej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa. Naruszenie postanowień tej zasady wyczerpuje również przywołaną powyżej przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi.
Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, który kierując się wskazaniami w nim zamieszczonymi powinien podjąć działania zmierzające do usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości. W szczególności organ ten winien przeprowadzić nowe postępowanie dowodowe zgodnie z naprowadzeniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku, a następnie podjąć rozstrzygnięcie, które będzie uwzględniało poczynione ustalenia.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania Sąd orzekał, stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 205 i art. 209 wyżej wymienionej ustawy i obejmuje zwrot wpisu sądowego oraz zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło