IV SA/Gl 420/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-12-18
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może nadać imię zespołowi szkół składającemu się ze szkoły podstawowej i gimnazjum na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół?Ratio decidendi
Rada gminy nie może nadać imienia zespołowi szkół składającemu się ze szkoły podstawowej i gimnazjum, ponieważ przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół, zarówno w wersji obowiązującej przed nowelizacją z 2007 r., jak i po niej, nie przewidują takiej możliwości. Przepisy te dotyczą nadawania imion poszczególnym szkołom (szkole podstawowej i gimnazjum) osobno, a nie zespołowi szkół jako całości. Uchwała rady gminy w tej sprawie została podjęta z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Rada Miasta i Gminy S. podjęła uchwałę o nadaniu imienia Zespołowi Szkół w R., w skład którego wchodzą Szkoła Podstawowa i Gimnazjum. Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały, zarzucając jej niezgodność z prawem, ponieważ przepisy nie przewidują możliwości nadawania imienia zespołowi szkół. Organ nadzoru wskazał, że przepisy dotyczą nadawania imion poszczególnym szkołom. Gmina argumentowała, że nadanie imienia zespołowi szkół wynika z ustawy o samorządzie gminnym i jest powszechną praktyką.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i określił, że nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta i Gminy S. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie szkół i placówek oświatowo-wychowawczych 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, 2. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] Rada Miasta i Gminy S. działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 08 marca 1990 roku (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz § 1 ust. 4 zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. Nr 61 poz. 624 ze zm.) uchwaliła nadanie Zespołowi Szkół w R. imienia [...].
Wojewoda [...] skargą z dnia [...] r. sporządzoną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały jako niezgodnej z przepisem § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 09 lutego 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2007 r., Nr 35, poz. 222).
W uzasadnieniu organ nadzoru w skład wskazał, że ustalił, że w skład tegoż Zespołu wchodzi Szkoła Podstawowa oraz Gimnazjum. Podkreślono, iż kompetencję do podjęcia przedmiotowej uchwały Rada Miasta i Gminy S. wywiodła z treści przepisu § 1 ust. 4 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia .Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r., Nr 61, poz. 624 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przywołując je w podstawie prawnej uchwały. Podniesiono, iż zgodnie z przywołanym w podstawie prawnej uchwały przepisem § 1 ust. 4 załącznika Nr 2 do rozporządzenia, szkole nadaje imię organ prowadzący na wniosek rady szkoły lub wspólny wniosek rady pedagogicznej, rady rodziców i samorządu uczniowskiego, akcentując jednocześnie, że naprowadzony przepis ten dotyczy publicznej szkoły podstawowej, nie zaś zespołu szkół. Organ nadzoru zwrócił uwagę, iż zgodnie z brzmieniem § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 09 lutego 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz szkół publicznych, .zespoły szkół publicznych, którym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zostały nadane imiona, zachowują te imiona. Strona skarżąca wskazała, że analiza przepisów z zakresu systemu oświaty prowadzi do wniosku, że nie istnieje przepis prawa, który byłby podstawą do podjęcia przez radę gminy uchwały w przedmiocie nadania imienia zespołowi szkół. Skoro zatem z § 1 ust. 4 załącznika Nr 2 "Ramowy Statut Publicznej Szkoły Podstawowej" do rozporządzenia wynika, iż szkole podstawowej nadaje imię organ prowadzący na wniosek rady szkoły lub wspólny wniosek rady pedagogicznej, rady rodziców i samorządu uczniowskiego, a przepis § 1 ust. 3 załącznika Nr 3 "Ramowy Statut Publicznego Gimnazjum" określa, iż gimnazjum nadaje imię organ prowadzący na wniosek rady gimnazjum lub wspólny wniosek rady pedagogicznej, rady rodziców i samorządu uczniowskiego, tym samym nie ma podstawy prawnej do nadania imienia jednostce organizacyjnej jaką jest zespół szkół. W opinii organu nadzoru, mając na względzie naprowadzone przepisy, w obecnym stanie prawnym niedopuszczalne jest nadawanie imienia zespołowi szkół. Procedura nadania imienia powinna być przeprowadzona osobno dla każdej ze szkół, które wchodzą w skład zespołu.
Mając powyższe na uwadze organ nadzoru uznał, iż uchwała Nr [...] Rady Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. w sprawie nadania imienia Zespołowi Szkół w R., podjęta została z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy S. wniósł o "odrzucenie, ewentualne oddalenie" skargi.
W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda [...] podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały wywiódł z naruszenia przez Radę Miasta i Gminy S. dyspozycji § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 09 lutego 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Zdaniem organu zarzut ten należy uznać za chybiony. W opinii jednostki samorządu terytorialnego uprawnienie do nadawania nazw zespołom szkół wynika jasno z dyspozycji art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. Nr 142 poz. 1591 z 2001r. ze zm.), art. 3 pkt. 5, art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. Nr 67., poz. 329 z 1991 r ze zm.) oraz § 1 ust. 4 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 z 2001 r. ze zm.). Ponadto zaznaczono, iż powszechną praktyką w kraju jest wspólne nadawanie nazw zespołom szkół a nie jak wymaga tego Wojewoda oddzielne dla każdego typu szkoły w zespole.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3
§ 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części, albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Z kolei po myśli art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że Wojewoda [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących zakresu przedmiotowego zaskarżania uchwał podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego (zob. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt OSK 1221/05), a tym samym organ nadzoru był uprawniony do wniesienia przedmiotowej skargi, a sąd administracyjny jest zobligowany do jej rozpatrzenia. Stąd też brak było podstaw do odrzucenia przedmiotowej skargi.
Na wstępie przyjdzie stwierdzić, że przedmiotowa skarga jest zasadna.
Jako podstawę prawną podjęcia przedmiotowej uchwały Rada Miasta i Gminy S. wskazała przepisy § 1 ust. 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia .Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r., Nr 61, poz. 624 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że w skład Zespołu Szkół R. wchodzi Szkoła Podstawowa oraz Gimnazjum.
Istotnie zgodnie z przywołanym w podstawie prawnej uchwały przepisem § 1 ust. 4 załącznika nr 2 do w/wym. rozporządzenia o tytule "Ramowy statut szkoły podstawowej" - szkole nadaje imię organ prowadzący na wniosek rady szkoły lub wspólny wniosek rady pedagogicznej, rady rodziców i samorządu uczniowskiego. Przepis ten jednakże dotyczy tylko publicznej szkoły podstawowej, nie zaś zespołu szkół. Zgodnie zaś z przepisem § 1 ust. 3 załącznika nr 3 do tegoż rozporządzenia zatytułowanym "Ramowy statut publicznego gimnazjum" - gimnazjum nadaje imię organ prowadzący na wniosek rady gimnazjum lub wspólny wniosek rady pedagogicznej, rady rodziców i samorządu uczniowskiego. Z brzmienia tegoż przepisu wynika podobny wniosek, a mianowicie, że dotyczy tylko publicznego gimnazjum, nie zaś zespołu szkół.
Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 09 lutego 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz szkół publicznych, .zespoły szkół publicznych, którym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zostały nadane imiona, zachowują te imiona. Należy tu wskazać, że do daty wejścia w życie omawianego tu rozporządzenia nowelizującego tj. do dnia 14 marca 2007 r. istniała możliwość nadawania imion określonym w rozporządzeniu zespołom szkół publicznych, a przewidywały to przepisy załączników Nr 4, 5, 5a, 5b, 5c, 5d, 5e, 5f oraz 6 – każdorazowo w § 1 ust. 4 w zw. z ust. 3 każdego z wymienionych załączników. Powyższy zapis wskazuje zatem , że prawodawca zezwolił , aby określone publiczne jednostki oświatowe tworzące zespoły szkół utworzone przed datą wejścia w życie nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół zachowały nadane im imiona.
Stąd też trafny jest pogląd strony skarżącej , że analiza przepisów z zakresu systemu oświaty prowadzi do wniosku, że w obowiązującym stanie prawnym nie istnieje przepis prawa, który byłby podstawą do podjęcia przez radę gminy uchwały w przedmiocie nadania imienia zespołowi szkół.
Co więcej, analiza wersji omawianego rozporządzenia sprzed nowelizacji (która weszła w życie w dniu 14 marca 2007 r.) prowadzi do wniosku, iż już w uprzednio obowiązującym stanie prawnym nie istniała podstawa prawna do nadania przez organ gminy imienia zespołowi szkół składającemu się z szkoły podstawowej oraz gimnazjum, albowiem ówczesna wersja rozporządzenia ściśle wymieniała rodzaje zespołów szkół którym nadane mogą być imiona (załączniki Nr 4, 5, 5a, 5b, 5c, 5d, 5e, 5f oraz 6 – każdorazowo w § 1 ust. 4 w zw. z ust. 3 każdego z wymienionych załączników), a takiej możliwości nie przewidziano w ówczesnej treści załączników 2 i 3 dotyczących odpowiednio szkoły podstawowej i gimnazjum.
Skoro zatem naprowadzone przepisy wskazują, iż w obecnym stanie prawnym niedopuszczalne jest nadawanie imienia zespołowi szkół, to procedura nadania imienia powinna być przeprowadzona osobno dla każdej ze szkół, które wchodzą w skład zespołu.
Stąd też uprawniona była uczyniona w skardze konstatacja organu nadzoru, iż uchwała Nr [...] Rady Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. w sprawie nadania imienia Zespołowi Szkół w R., podjęta została z rażącym naruszeniem prawa.
Na zakończenie należy wskazać, iż w opisanym stanie rzeczy całkowicie nietrafne jest powoływanie się w odpowiedzi na skargę na przepis § 1 ust. 4 załącznika Nr 6 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 z 2001 r. ze zm.), albowiem po pierwsze przepis ten został uchylony z dniem 14 marca 2007 r., po drugie zaś w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia ze "szkołą ponadpodstawową" nie w pojęciu potocznym, a w rozumieniu przepisów omawianego rozporządzenia, które stanowi wyraźnie w § 1 ust. 1 załącznika Nr 6 do rozporządzenia , ze przez "szkołę ponadpodstawową" rozumie się "szkołę zasadniczą, szkołę średnią ogólnokształcącą, liceum techniczne oraz szkołę średnią zawodową". Bez znaczenia pozostaje też pozaprawny argument "iż powszechną praktyką w kraju jest wspólne nadawanie nazw zespołom szkół a nie jak wymaga tego Wojewoda oddzielne dla każdego typu szkoły w zespole".
Stąd też wobec wcześniejszych wywodów potwierdzających istotne naruszenie prawa w przedmiotowej uchwale, stosownie do postanowień art. 147 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Po myśli art. 152 wyżej wymienionej ustawy Sąd określił, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło