IV SA/Gl 432/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-05-14

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznej oceny zgodności z prawem przepisu uchwały o charakterze przejściowym, który informacyjnie odnosi się do wcześniej obowiązującej opłaty, nawet jeśli nie stanowi on bezpośredniego przedmiotu zaskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do merytorycznej oceny zgodności z prawem przepisu uchwały o charakterze przejściowym, który jedynie informacyjnie odnosi się do wcześniej obowiązującej opłaty i nie zawiera nowych treści prawotwórczych. Taki przepis, czytany łącznie z innymi postanowieniami uchwały określającymi vacatio legis, stanowi jedynie informację o utrzymaniu w mocy dotychczasowych regulacji do określonego terminu i nie podlega samodzielnej kontroli sądowej w ramach sprawy, w której przedmiotem zaskarżenia są inne postanowienia uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Gliwicach zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu dotyczącą opłat za pobyt dziecka w żłobku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pierwotnie stwierdził nieważność części uchwały, nie orzekając jednak o § 4 ust. 1, uznając go za niepodlegający kontroli. Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie wyroku, domagając się merytorycznej oceny § 4 ust. 1, który określał wysokość dotychczasowej opłaty do dnia 31 sierpnia 2011 r. Skarżący argumentował, że przepis ten jest częścią zaskarżonej uchwały i podlega kontroli, a jego treść narusza delegację ustawową.
Rozstrzygnięcie
Uzupełniono wyrok z dnia 14 lutego 2013 r. w ten sposób, że oddalono skargę w zakresie § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

W Y R O K UZUPEŁNIAJĄCY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Gliwicach na uchwałę Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 16 maja 2011 r. nr IX/91/11 w przedmiocie szkół i placówek oświatowo – wychowawczych uzupełnia wydany w niniejszej sprawie wyrok z dnia 14 lutego 2013 r. w ten sposób, że w jego punkcie 2, po słowie "wykonywania" w miejsce znaku przystankowego w postaci kropki wprowadza średnik i dodaje punkt 3 o treści: oddala skargę w zakresie § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały". Wyrokiem z dnia 14 lutego 2013r. (sygn. akt IV SA/Gl 432/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność §1 ust. 1, ust. 2, ust.3 zdanie drugie, § 3 i § 5 w części, w jakie odnosi się do § 1 ust.1, ust. 2, ust. 3 zdanie drugie oraz § 3 zaskarżonej uchwały i określił, iż zaskarżona uchwała w części, w jakiej stwierdzono jej nieważność, nie może być wykonana. Sąd nie orzekł w wyroku, co do § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały, stwierdzając w uzasadnieniu, iż wysokość opłaty określonej w tym przepisie nie została ustalona na mocy zaskarżonej uchwały, a zatem nie jest upoważniony do orzekania w tym przedmiocie. Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie wyroku przez wydanie orzeczenia rozstrzygającego merytorycznie kwestię zgodności z prawem § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały. Uznał, iż Sąd nie był uprawniony procesowo od uchylenia się od oceny zgodności z prawem zapisu uchwały, która była przedmiotem zaskarżenia. Wyjaśnił, iż w § 4 ust. 1 Rada Miejska w Zabrzu postanowiła, że do dnia 31 sierpnia 2011r. wysokość opłaty z pobyt dziecka w żłobku wynosić będzie 120 zł. Według skarżącego w § 1 spornej uchwały ustalono opłatę miesięczną za pobyt dziecka w żłobku w kwocie 120 zł, która stosuje się do rodzin o wskazanym dochodzie netto na jednego członka. Opłata zatem, o jakiej mowa w § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały jest należnością określoną w zaskarżonej uchwale. Ponieważ jest częścią tego, a nie innego aktu, w pełni nadaje się do sądowej kontroli zgodności z prawem jej wprowadzenia albowiem mieści się w granicach sprawy. Uzasadniając natomiast konieczność usunięcia z obrotu prawnego § 4 ust. 1 uchwały skarżący wskazał, iż nadając wskazanej opłacie niezmienny, sztywny charakter, organ stanowiący wykroczył poza delegację ustawową określoną w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, która dopuszcza jej ustalenie tylko na zasadzie ekwiwalentności z zastosowaniem mechanizmu pozwalającego na dostosowanie wysokości opłaty do zakresu świadczeń rzeczywiście uzyskiwanych przez małoletniego w czasie pobytu w placówce opiekuńczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu, a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien zamieścić z urzędu. Wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 14 lutego 2013r. (sygn. akt IV SA/Gl 432/13) odpowiada wymogom formalnym i wpłynął w ustawowym, czternastodniowym terminie. Sąd uwzględnił zatem wniosek i uzupełnił wydany wyrok o orzeczenie obejmujące § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały, jednakże uznał żądanie skarżącego, jako niezasadne merytorycznie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący dokonał błędnej wykładni zapisu zawartego w treści § 4 ust.1 zaskarżonej uchwały przypisując tej normie odesłanie do regulacji zawartych w jej § 1. Tymczasem jest to przepis, który pozostaje obojętny normatywnie, gdyż nie zawiera żadnych nowych prawotwórczych treści, a ma charakter wyłącznie informacyjny, który należy czytać łącznie z § 5 zaskarżonej uchwały. Uchwałodawca zadecydował bowiem o przesunięciu w czasie obowiązywania nowych opłat, ustanowionych uchwałą z dnia 16 maja 2011r., co uczynił w treści § 5. Wskazał tam, że nowe opłaty obowiązywać będą dopiero od dnia 1 września 2011r., co rozumując a contrario oznacza, że do dnia 1 września 2011r. obowiązywać będą opłaty dotychczasowe, a więc uchwalone w poprzednio obowiązującym akcie. Brzmienie § 4 ust. 1 określa jedynie informacyjnie, że dotychczasowa opłata, obowiązująca do 31 sierpnia 2011r., to opłata, jak dotychczas, a dodatkowo określono ją jako- "w wysokości 120 zł". Opłata ta została ustalona na mocy Zarządzenia nr 622/ZPS/2009 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 8 maja 2009r. w sprawie zasad i trybu pobierania opłat za pobyt dziecka w Żłobku Miejskim prowadzonym przez Gminę Miejską Zabrze. Zarządzenie to wydane zostało na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.), art. 34b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2007r Nr 14 poz. 89 z późn. zm.) w związku z uchwałą Nr X/110/07 Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 18 czerwca 2007r w sprawie zmiany uchwały nr XV/215/99 Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 22 listopada 1999r w sprawie likwidacji zakładu budżetowego – Żłobek Miejski w Zabrzu ul. Buchenwaldczyków 32 oraz utworzenia jednostki budżetowej – Żłobek Miejski w Zabrzu ul. Buchenwaldczyków 32. Opisane zarządzenie nie stanowiło przedmiotu skargi. Tym samym kontrola zachowanej poprzez przepis o charakterze przechodnim wysokości starej opłaty do czasu wejścia w życie nowo uchwalonych stawek, stanowiłaby kontrolę aktu organu samorządu terytorialnego podjętą przez sąd administracyjny z urzędu. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lutego 2013r. odmówił ustosunkowania się do ustalonej tym aktem stawki za pobyt dzieci w żłobku. Przepis § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały traktować należy natomiast, jako przepis określający w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy, a więc jako przepis przejściowy. Kontrolując zatem legalność § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały z punktu widzenia uprawnień organu samorządu terytorialnego do uchwalania przepisów o charakterze przejściowym należy odnieść się po pierwsze do § 31 ust. 1 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100 poz.908), dalej zwanego rozporządzeniem. Z treści tej normy prawnej wynika, iż w przypadku woli uchwałodawcy zachowania czasowo w mocy przepisy dotychczasowe zaznacza się to wyraźnie w uchwalonym akcie nadając przepisowi temu brzmienie - "w sprawach... stosuje się art. ...dotychczasowej ustawy (tu – uchwały). Zgodnie z § 31 ust. 2 rozporządzenia można wskazać również termin, do którego będą obowiązywać, zachowane czasowo w mocy, przepisy dotychczasowej ustawy, co wyraża się zwrotem: "nie dłużej niż do dnia .....". Co prawda brzmienie § 4 ust. 1 nie odpowiada dosłownie zaleceniu wynikającemu z treści przytoczonego § 31 rozporządzenia, jednakże zamiar uchwałodawcy wynikający z zapisu - "pozostanie na niezmienionym poziomie" czytany łącznie z § 5 wskazującym , iż nowe stawki za pobyt dziecka w żłobku obowiązują dopiero od dnia 1 września 2011r., nie może budzić wątpliwości. Zapis ten natomiast zdecydowanie nie oznacza, że uchwałodawca zachował moc obowiązującą dotychczasowych przepisów zarządzenia "wtapiając" je w nowy akt, na co wyjątkowo zezwala się w § 41 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli wyjątkowo zachowuje się moc obowiązującą niektórych przepisów uchylanej ustawy (uchwały), wyraża się to zwrotem: "traci moc ustawa (uchwała) ..... z wyjątkiem przepisów art. ... (wyczerpująco wymienia się przepisy, które pozostają w mocy)". W takim wypadku treść poprzednio obowiązującego przepisu, przejęta z uchylonego aktu i włączona w nowy akt prawny, stanowiłaby z nim całość, jako jego jednostka redakcyjna. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie było to zamysłem uchwałodawcy, a § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały stanowi wyłącznie uzupełnienie przepisu § 5, jako przepis przejściowy. Zwrócić też należy uwagę, iż uchwałodawca jest uprawniony do wyznaczenia dłuższego niż 14-dniowego vacatio legis uchwalonego aktu (rozumując a maiori ad minus - również jego części), o czym stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t. j. Dz.U. z 2011r. Nr 197 poz. 1172) . Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, iż Rada Miejska w Zabrzu była uprawniona do podjęcia decyzji o przesunięciu w czasie obowiązywania nowo uchwalonych stawek opłat za pobyt dziecka w żłobku. Zamieszczając w zaskarżonej uchwale § 4 ust 1 mający na celu wyłącznie przypomnienie treści dotychczasowo obowiązującego zarządzenia, obowiązującego do dnia 1 września 2011r., nie naruszyła prawa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało orzec jak w sentencji na podstawie art.157 § 3 oraz art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło