IV SA/Gl 444/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., na podstawie art. 78 ust. 1-4, art. 106 ust. 1 oraz art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 9, 10 i 11 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. z 2004 r. Nr 233, poz. 2344) przyznał Z. i J. G. jako rodzinie zastępczej pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego w niej dziecka K. P.. Wysokość pomocy pieniężnej w miesiącu [...]2005 r. ustalono na kwotę [...]zł, z kolei od miesiąca [...]2005 r. w kwocie [...]zł miesięcznie oraz od [...]2006 r. w wysokości [...]zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazano, iż uprawnienie do otrzymania pomocy pieniężnej nastąpiło z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej tj. z dniem [...]r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. G. podniósł, iż wnuczka K. P. została oddana pod opiekę dziadków już od dnia [...]r. Od tej daty do dnia [...]r. uprawomocnienia się postanowienia sądu o umieszczeniu małoletniej w rodzinie zastępczej, rodzina nie otrzymała żadnego finansowego wsparcia. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu powołano treść § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych, w myśl którego pomoc pieniężna na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej przyznaje się na okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej (...) począwszy od dnia ustanowienia rodziny, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Jest to więc reguła określająca moment, od którego przysługuje pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych. Mając na uwadze treść powyższego przepisu organ II instancji wskazał, iż kluczową kwestią w sprawie jest data powstania uprawnień rodziny zastępczej do otrzymania pomocy pieniężnej, która wiąże się z momentem złożenia przez stronę stosownego wniosku w tym zakresie. Tymczasem w aktach omawianej sprawy brak jest wniosku strony o przyznanie tej formy pomocy. Zatem w ocenie organu odwoławczego stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji określające dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu tj. dzień [...]r. jako datę powstania uprawnień do przyznania pomocy pieniężnej nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Nadmieniono też, iż organ I instancji powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej uchylonej z dniem 1 maja 2004 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją podnosząc argumenty odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż jest to decyzja o charakterze kasacyjnym. Art. 138 § 2 kpa dopuszcza wydanie tego rodzaju decyzji tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tymczasem organ odwoławczy w ogóle nie wskazał, by jakakolwiek okoliczność faktyczna musiała zostać wyjaśniona. Swoje rozstrzygnięcie oparł natomiast wyłącznie na ustaleniu, że w aktach sprawy brak jest wniosku strony. Nawet gdyby tak było, to nie uzasadniałoby to wydania decyzji kasacyjnej. Jednakowoż ustalenie to sprzeczne jest z materiałem sprawy, w którym znajduje się wniosek Z. G. "o pomoc finansową na rodzinę zastępczą" z dnia [...]r., czego organ odwoławczy nie dostrzegł nawet przy sporządzeniu odpowiedzi na skargę. Omawiane ustalenie poczynione zostało więc z naruszeniem art. 80 i 107 § 3 kpa. Żadnego znaczenia prawnego nie ma przy tym zawarta w spisie akt informacja, że organ I instancji przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy nie dołączył przedmiotowego wniosku do akt. Spis ten nie nosi cech dokumentu urzędowego, gdyż nie jest podpisany. Istotniejsze jest natomiast to, że gdyby nawet wniosek nie był w aktach sprawy na etapie postępowania odwoławczego, to obowiązkiem Kolegium było ustalenie, czy strona z takim wnioskiem wystąpiła, na co wskazywały zresztą także inne dokumenty zawarte w tych aktach. W tym zakresie nie było konieczne przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części, jak tego wymaga art. 138 § 2 kpa, a niewyjaśnienie przez organ odwoławczy powyższej okoliczności nastąpiło z naruszeniem także art. 7 i 77 § 1 kpa. Obecnie nie powinno już ulegać wątpliwości, że rodzina zastępcza złożyła wniosek o pomoc finansową. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien zatem rozstrzygnąć ją merytorycznie, o ile nie stanie temu na przeszkodzie jakaś nowa przeszkoda formalna. Nie stanowi jej ewentualne błędne powołanie przez organ I instancji jednego z przepisów prawa materialnego, co wytknięto w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.