IV SA/Gl 446/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego ZOZ A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w placówce leczniczo - rehabilitacyjnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Ośrodka A działając z upoważnienia Marszałka Województwa [...], w oparciu o regulację art. 104 K.p.a. oraz art. 34 a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej w związku z § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie sposobu i trybu kierowania osób do zakładów opiekuńczo- leczniczych i pielęgnacyjno – opiekuńczych oraz szczegółowych zasad ustalania odpłatności za pobyt w tych zakładach postanowił: 1. ustalić miesięczną wysokość opłaty za zakwaterowanie i wyżywienie dziecka D.B. związaną z pobytem w Zakładzie B Ośrodka A w kwocie [...] zł poczynając od miesiąca [...] 2. zobowiązać A. i J.B. do uiszczenia miesięcznej opłaty określonej w pkt 1 w terminie do 15 następnego miesiąca za miesiąc poprzedni na rachunek bankowy lub w kasie Ośrodka; 3. zobowiązać stronę do informowania Zakładu o każdej zmianie wysokości dochodu na podstawie którego ustala się odpłatność. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...] małoletni D.B. został skierowany na sześciomiesięczny pobyt w Zakładzie B w Z. Zgodnie natomiast z regulacją art. 34 a ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej za dziecko przebywające w zakładzie pielęgnacyjno – opiekuńczym ponosić należy koszty wyżywienia i zakwaterowania w wysokości odpowiadającej 200 % najniższej emerytury, z tym, że opłata ta nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70 % miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Organ ustalił, że miesięczny dochód na członka rodziny wynosi [...] zł., zatem kwota odpowiadająca 70 % miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie to [...] zł. Z decyzją tą niezgodzili się A. i J.B. składając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Wskazali, iż oprócz dziecka przebywającego w Zakładzie posiadają jeszcze [...] dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym. W odwołaniu zaznaczono, że obecnie zarówno A., jak i J. pozostają bezrobotni, nie posiadają własnych środków do życia dlatego zmuszeni są korzystać z pomocy społecznej, która nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych zatem wnieśli o zwolnienie z konieczności ponoszenia wskazanych opłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, iż przedłożony materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy odpłatność D.B. za pobyt w placówce została prawidłowo ustalona przez organ I instancji. Kolegium wskazało, że w kontrolowanej decyzji ustalono, iż dochód rodziny to kwota [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Z akt wynika, że organ I instancji przyjął iż na dochód rodziny B. w miesiącu październiku 2010 r. składały się: - dodatek mieszkaniowy – [...] zł., - zasiłek okresowy – [...] zł., - świadczenia rodzinne – [...] zł. Organ zaznaczył, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek zaświadczenia wskazującego na wysokość wypłaconego w miesiącu październiku stronie dodatku mieszkaniowego. Natomiast organ winien ustalić dochód rodziny jaki został wypłacony w miesiącu październiku 2010 r., a nie jaki rodzina ta uzyskała we wskazanym miesiącu. Jednocześnie w zaświadczeniu z Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] informującego o wysokości wypłaconych dodatków mieszkaniowych podano łączną kwotę wypłaconych zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami jako [...] zł. a zatem nie było możliwe ustalenie jakie dodatki do zasiłku rodzinnego zostały stronie wypłacone, a tym samym czy one wszystkie stanowią dochód rodziny w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wyżej opisaną decyzję złożył Samodzielny Publiczny ZOZ A. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący posiada status strony postępowania zgodnie z regulacją art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na interes prawny w korzystnym dla niej rozstrzygnięciu sprawy. Skarżący zaznaczył, iż jego interes prawny wynika z wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji o skierowaniu D.B. do zakładu pielęgnacyjno – leczniczego z uwagi na powstanie obowiązku przyjęcia do tego zakładu osoby kierowanej. Dlatego w ocenie skarżącego decyzja poddana kontroli Sądu dotyczy zarówno rodziców osoby skierowanej do Zakładu, jak i samego Zakładu, który ma obowiązek naliczyć oraz uprawnienie do pobrania opłaty o której mowa w art. 34 a ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Zaakcentowano, że Zakład działa jako Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej zatem jest osobą prawną wydzieloną organizacyjnie od podmiotu, który go utworzył, a również zobligowany jest do pokrywania we własnym zakresie ujemnego wyniku finansowego. Skarżący podkreślił, że pomimo, iż w postępowaniu zachodzi tożsamość osoby wydającej zaskarżoną decyzję oraz osoby reprezentującej Zakład to jednak Dyrektor Ośrodka ma status kierownika w rozumieniu art. 44 ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, a z drugiej strony reprezentuje organ administracji – Marszałka Województwa [...], na podstawie upoważnienia nr [...]. Ponadto podniesiono szereg argumentów merytorycznych przeciwko skarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o odrzucenie skargi wskazując, ze w sprawie skarżący był jedynie uprawnionym podmiotem do zainicjowania postępowania administracyjnego, nie nabył natomiast statusu uczestnika tego postępowania. Dlatego w ocenie organu Ośrodek A nie posiada przymiotu strony postępowania. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że organ administracji publicznej, który wydał decyzje administracyjną w I instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję wydaną w związku z rozpoznaniem środka zaskarżenia prze organ II instancji z uwagi na brak interesu prawnego. W rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej – P.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Podstawy odrzucenia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego określa natomiast art. 58 § 1 wyżej cytowanej ustawy. W przepisie tym zawarto między innymi przesłanki o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym określające formy działalności organów podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego oraz podmioty uprawnione do złożenia takiej skargi. Przesłanki powyższe mają charakter merytoryczny w odróżnieniu od formalnych wymagań skargi, a co się z tym wiąże nie będą one mogły zostać konwalidowane w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W każdym bowiem przypadku stwierdzenia braku przesłanek dopuszczalności zaskarżenia sąd administracyjny zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że Ośrodek A działa jako Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r., nr 14, poz. 89 ze zm.) zwanej dalej ustawą o z.o.z. W myśl art. 33 ust. 1 wskazanej ustawy publiczny zakład opieki zdrowotnej udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom, uprawnionym do tych świadczeń na podstawie odrębnych przepisów, nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jednocześnie skarżący w toku postępowania w sprawie odpłatności za pobyt dziecka w placówce leczniczo – rehabilitacyjnej działał jako organ administracji publicznej. Legitymacje do wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnych posiada na podstawie upoważnienia udzielonego przez Marszałka Województwa [...], wydanego na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem marszałek województwa może upoważnić wicemarszałków, pozostałych członków zarządu województwa, pracowników urzędu marszałkowskiego oraz kierowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych do wydawania w jego imieniu decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Upoważnienie to zostało udzielone Dyrektorowi Ośrodka, jako kierownikowi wojewódzkiej jednostki organizacyjnej. Decyzje te wydaje więc w imieniu Marszałka Województwa [...] i w tym zakresie staje się organem administracji publicznej, wydając decyzje administracyjną w pierwszej instancji. Legitymacja do wniesienia skargi pozostaje natomiast w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany. Według art. 28 K.p.a., stroną postępowania jest tylko podmiot występujący w danym stosunku administracyjno – prawnym w charakterze administrowanego. Pojęcia strony nie można natomiast odnieść do podmiotu występującego w charakterze organu administracyjnego, działającego w sposób władczy. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu w tym znaczeniu, że w jego wyniku organ administracji publicznej wydaje decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach tego podmiotu (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 376/09). W rozpoznawanej sprawie przymiot strony nie przysługuje zatem Dyrektorowi Ośrodka A, który wydał decyzję administracyjną jako organ pierwszej instancji. Przymiotu strony nie ma również sam Ośrodek, który w rozpoznawanej sprawie wniósł skargę – będąc reprezentowanym przez Dyrektora (występującego wcześniej jako organ pierwszej instancji). Wyżej wymieniony Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej nie był bowiem w ogóle stroną postępowania administracyjnego, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję. Należy również zaznaczyć, że kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny podlega działalność administracji publicznej. Charakter tej kontroli determinuje strukturę postępowania sądowoadministracyjnego jako sporu prowadzonego przed sądem przez podmiot żądający ochrony prawnej, a organem administracji publicznej, którego działalność czy bezczynność stała się przyczyną wniesienia skargi do sądu w celu udzielenia jednostce ochrony. Kontrola działalności administracji publicznej może więc zostać skutecznie uruchomiona przez wniesienie skargi przez podmiot, który pozostaje poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli sądu administracyjnego. Wobec powyższego, wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga ze względu na brak legitymacji skargowej jest niedopuszczalna dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.