IV SA/Gl 454/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-02-18
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z powodu podjęcia działalności gospodarczej przed 1 lipca 2013 r., przysługuje zasiłek dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów?Ratio decidendi
Zasiłek dla opiekuna przysługuje jedynie w sytuacji, gdy decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. z powodu zmian legislacyjnych. Osoba, która utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed tą datą z powodu podjęcia działalności gospodarczej, nie spełnia warunków do przyznania zasiłku dla opiekuna, ponieważ nie należała do grupy podmiotów, których prawa miały być chronione przez ustawę o zasiłkach dla opiekunów.Stan faktyczny
A.G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. odmawiającą przyznania zasiłku dla opiekuna. Organ pierwszej instancji uznał, że A.G. nie spełnia przesłanek do otrzymania zasiłku, ponieważ podjął działalność gospodarczą w okresie od 25 czerwca 2013 r. do 17 czerwca 2014 r., co spowodowało utratę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed 1 lipca 2013 r. Skarżący argumentował, że wpis do CEIDG miał charakter techniczny i nie wiązał się z faktycznym prowadzeniem działalności ani uzyskiwaniem dochodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta B., działając na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 2, art. 4 – 6 i art. 10 ustawy z dnia 30 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r. poz. 567) oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), odmówił A.G. przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – A. G.:
– na okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. w wysokości 520,00 zł miesięcznie wraz z należnymi odsetkami ustawowymi w łącznej kwocie 279,57 zł,
– na okres od 15 maja 2014 r. do nadal w wysokości 520,00 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przywołał treść art. 2 ust. 1 – ust. 4, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 7 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, art. 162 § 1 pkt 2 i § 3 K.p.a., art. 17 ust. 1, art. 3 pkt 22 i art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. oraz art. 30 ust. 2 i art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a także art. 67 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] zostało przyznane stronie świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad A.G. na okres od 17 sierpnia 2012 r. w wysokości 520,00 zł miesięcznie. Jednak od 25 czerwca 2013 r. strona nie była uprawniona do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego decyzją z dnia [...] r. i tym samym decyzja przyznająca to świadczenie nie wygasła z dniem 1 lipca 2013 r. z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Wobec braku spełniania przez stronę przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uznano je za nienależnie pobrane, a decyzja w tym przedmiocie (z dnia [...] r. nr [...]) stała się ostateczna wskutek utrzymania jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (decyzja z dnia [...] r. nr [...]). W konsekwencji tego, dniu 7 stycznia 2015 r. wszczęto postępowanie w sprawie zobowiązania strony do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Powołując się na dane zawarte w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej organ dodatkowo wyjaśnił, że uznanie świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane wynikało z faktu prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej w okresie od 25 czerwca 2013r. do 17 czerwca 2014r., przy czym od dnia 3 października 2013 r. wykonywanie tej działalności zostało zawieszone. W związku z powyższym, w opinii organu, strona nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów warunkującej przyznanie zasiłku dla opiekuna.
Odnosząc się do stanowiska strony, że dokonanie wpisu do CEIDG nie oznacza jeszcze prowadzenia działalności i generowania przychodów, nie została złożona deklaracja w Urzędzie Skarbowym, ani też nie dokonano zgłoszenia do ZUS-u, a także nie wystawiono jakiejkolwiek faktury, a wpis dokonany został tylko po to żeby uzyskać ubezpieczenie organ podkreślił, że zasadniczym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest skompensowanie strat materialnych poniesionych przez stronę z uwagi na niepodejmowanie albo rezygnację z zatrudnienia w związku z czym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie może budzić wątpliwości, co więcej musi to być stan trwały polegający na definitywnym zaprzestaniu wykonywania pracy zarobkowej i porzuceniu zamiaru wykonywania takiej pracy. Tymczasem strona sama przyznała, że zamierzała łączyć wykonywanie działalności gospodarczej ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie organu skoro w dniu 25 czerwca 2013 r. strona została wpisana do CEIDG to należy przyjąć, że z tym dniem rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej i zarazem przestała spełniać jedną z ustawowych przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie podjęła zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto według organu nie stanowi usprawiedliwienia dla działania strony powód jakim była chęć uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego albowiem zarówno w czerwcu 2013 r., jak i w lipcu 2013 r. A.G. był uprawniony do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w związku z otrzymywanym świadczeniem pielęgnacyjnym.
W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta B. powtórzona została argumentacja przedstawiana w toku postępowania. Odwołujący wskazał, że nie prowadził działalności gospodarczej, wpis do CEIDG miał wyłącznie charakter techniczny i spowodowany był informacją o "wycofaniu świadczeń przez ustawodawcę", do współpracy z inną firmą nie doszło i dlatego w dniu 31 października 2013 r. "zawiesił wpis do CEIDG", natomiast w dniu 17 czerwca 2014 r. wykreślił "bezzasadny" wpis z ewidencji. Dodał również, że "od 22 października 2012 r. do chwili obecnej nie uzyskiwał jakichkolwiek dochodów z tytułu dokonanego wpisu do ewidencji ani nie podejmował innej pracy zarobkowej". Ponadto wskazał, że nie wykonywał żadnych czynności, które mogłyby ograniczyć czas poświęcany na opiekę nad niepełnosprawną matką. Ostatecznie przyznał, że miał zamiar łączyć prowadzenie działalności gospodarczej ze sprawowaniem opieki lecz jego zdaniem "zamiar sam w sobie nie jest wykładnią faktów".
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg sprawy oraz zacytował treść art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zgodnie z którym zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Jednocześnie zasiłek ten przysługuje po pierwsze, za okresy od 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., po drugie, od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Powołując się na powyższy przepis Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest merytorycznie poprawna albowiem decyzja z dnia [...] r. nr [...], przyznająca A.G. świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad matką – A.G. nie wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r., na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Odwołujący już od 25 czerwca 2013 r. nie był uprawniony do otrzymywania tego świadczenia, gdyż podjął zatrudnienie w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Względem strony wydana została decyzja stwierdzająca, że A.G. w okresie od 25 do 30 czerwca 2013 r. pobrał nienależnie świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym w ocenie Kolegium nie zostały spełnione przesłanki do przyznania zasiłku dla opiekuna, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Na marginesie organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji gdy upłynął okres na jaki przyznano świadczenie brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie, jednakże wówczas zastosowanie znajduje już tylko materialnoprawna instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zalecenie ponownego zbadania sprawy zarzucono:
– naruszenie art. 32 Konstytucji RP tj. zasady równości wobec prawa poprzez dokonanie przez organ jedynie wykładni literalnej art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255) i ścisłe przyjęcie przez organ, iż domniemanie faktyczne wynikające z art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie może być obalone, podczas gdy w postępowaniach dotyczących ubezpieczeń społecznych dopuszcza się obalenie tego domniemania, jak też uczynił skarżący, a także gdy w postępowaniach skarbowych dopuszcza się pojęcie "podmiotu nieistniejącego", który pomimo poprawnego wpisu w rejestrze przedsiębiorców nie jest uważany za przedsiębiorcę;
– nielogiczną wykładnię art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz pominięcie ratio legis tejże ustawy poprzez przyjęcie, iż wpis w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej jest jednocześnie równoznaczny z uzyskiwaniem zarobków przez skarżącego;
– pomylenie przez organ instytucji zwrotu nienależnego świadczenia z decyzją stwierdzającą wygaśnięcie decyzji, a tym samym bezpodstawne przyjęcie przez organ odwoławczy, że art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nie znajduje zastosowania;
– naruszenie art. 7 K.p.a. tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego i nieustalenie przez organ, czy skarżący prowadził faktycznie pozarolniczą działalność gospodarczą i czy otrzymał z tego tytułu jakikolwiek zarobek, tj. zarobek o którym mowa w art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także w art. 16 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy.
Uzasadniając przedstawione zarzuty skarżący stwierdził, że organ opierał się tylko i wyłącznie na domniemaniu faktycznym wynikającym z art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej pomijając ewidentny fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej. Na potwierdzenie możliwości obalenia powyższego domniemania skarżący przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt III UK 35/07 oraz stwierdził, że pomimo wpisu w rejestrze faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej i nie uzyskiwał zarobku. Poza tym, zdaniem skarżącego, organ posługując się wyłącznie literalnie wykładnią art. 3 pkt 22 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych pominął istotny zapis cytowanego przepisu, a mianowicie, że z zatrudnieniem powinno się wiązać nieodzownie uzyskiwanie zarobku. Oprócz tego, w ocenie skarżącego, skoro do dnia dzisiejszego nie istnieje prawomocna decyzja, która stwierdzałaby wygaśnięcie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, jak również żadna, która by ją uchylała lub zmieniała czy stwierdzała jej nieważność to tym samym są podstawy do przywrócenia mu świadczenia na mocy ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Ponadto A.G. wyjaśnił, że propozycja współpracy z firmą A S.A., której warunkiem był wpis do ewidencji działalności gospodarczej pojawiła się w okresie, gdy świadczenie pielęgnacyjne miało zostać odebrane i dlatego uznał, że w ten sposób może sobie zrekompensować ową stratę. Jednocześnie zastrzegł, że powyższa współpraca mogła pociągać za sobą zbyt daleko idącą dyspozycyjność, na co nie mógł sobie pozwolić i również z tego względu nie prowadził faktycznie żadnej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ zauważył, iż nie było możliwe uchylenie z dniem 25 czerwca 2013 r. decyzji z dnia [...] r. przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albowiem po upływie okresu na jaki zostały przyznane świadczenia rodzinne nie jest dopuszczalne uruchomienie trybu z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Służy on natomiast bieżącemu dostosowywaniu wymiaru świadczeń do sytuacji osób uprawnionych. Po jego upływie decyzja przyznająca świadczenie nie może już stanowić źródła dalszych uprawnień, w związku z czym odpada celowość jej modyfikowania, tym bardziej że do odzyskania nienależnie pobranych świadczeń ustawa przewiduje instytucję ich zwrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wskazać nadto trzeba, że po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy wyznaczonej przez jej przedmiot oraz podmiot, którego sprawa ta dotyczy.
Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może kontrolować innej sprawy, niż ta w której wniesiono skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 lutego 1997 r. OPS 12/96 publ. CBOSA wyraził pogląd, zgodnie z którym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania Sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że Sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot. Tożsamość sprawy administracyjnej wyznaczają elementy decydujące o tożsamości skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów tego stosunku, identyczność przedmiotu stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktyczne (por. T. Woś "Pojęcie sprawy w przepisach K.p.a. AUWr nr 1022, Prawo CLVIII s. 334-335).
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia, który wyznaczał granice kontroli Sądu pierwszej instancji, była decyzja administracyjna, mocą której odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku dla opiekuna. Poza granicami sprawy, a więc poza kontrolą Sądu zainicjowaną skargą A.G., pozostaje natomiast sprawa wyznaczona decyzją, której przedmiotem było uznanie świadczenia pielęgnacyjnego pobranego przez skarżącego w okresie od 25 do 30 czerwca 2013r. jako świadczenia nienależnie pobranego. Nie zachodzi tu bowiem identyczność przedmiotu stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Sąd nie był zatem upoważniony do kontrolowania legalności decyzji wydanej sprawie nienależnego świadczenia, gdy skarga odnosiła się do decyzji rozstrzygającej w sprawie odmiennego rodzaju świadczenia wynikającego z odrębnego uregulowania prawnego. Argumentacja skargi odnosząca się do stanowiska organu zajętego w sprawie nienależnie pobranego świadczenia nie jest tym samym argumentacją mającą związek ze sprawą poddaną sądowej kontroli.
Zauważyć trzeba, że skarżący nie wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ani od decyzji w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych ani też w przedmiocie zobowiązania go do ich zwrotu co spowodowało, że decyzja ta jako ostateczna wiąże zarówno strony jak i organy, a uwzględniać to także powinien sąd administracyjny. Wobec tego, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, ocena legalności ostatecznej decyzji organu wydanej w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pozostawała poza obszarem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę A.G..
Kontrolowana decyzja odmawiająca skarżącemu przyznania zasiłku dla opiekuna wydana został na podstawie art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567) zwanej dalej "ustawą o zasiłkach dla opiekunów". W myśl wskazanego przepisu zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Uwzględniając podstawę prawną zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji zobowiązany był wyłącznie odpowiedzieć na pytanie, czy zostały spełnione przesłanki niezbędne do przyznania prawa do zasiłku dla opiekunów.
Jak wynika bezspornie z przedstawionych Sądowi akt sprawy skarżący był beneficjentem świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego bezterminowo decyzją z dnia [...]r. Istotną kwestią wymagającą oceny jest zatem, czy stwierdzenie na mocy ostatecznej decyzji, że świadczenie pielęgnacyjne przyznane skarżącemu było świadczeniem nienależnie pobranym niweczy warunek przedstawiony w art. 2 ustawy o zasiłkach dla opiekunów.
Niewątpliwie ustawa o zasiłkach dla opiekunów uchwalona została w wyniku realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13). Wynika to wprost z treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy (publ. http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/druk.xsp?nr=225), w którym wskazano, że "Projekt ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ma na celu realizację ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego". W dalszym ciągu uzasadnienia rządowego projektu ustawy wskazano, że "zgodnie z uzasadnieniem wyroku, przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją stanowi przywrócenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które świadczenie to utraciły od dnia 1 lipca 2013 r.(...) Projektowana regulacja określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i przyznawania zasiłków osobom, którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło z mocy prawa na podstawie ww. przepisów ustawy nowelizującej".
Tak przedstawione ratio ustawy o zasiłkach dla opiekunów pozwala na jednoznaczne określenie adresatów tego aktu. Podmiotami tymi są osoby, które uprawnione były do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2013r. i gdyby nie wprowadzono w życie nowelizacji dotychczasowych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoby te otrzymywałyby świadczenie pielęgnacyjne w dalszym ciągu.
Jak wynikało z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2013r. (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z definicją legalną "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" to min. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Jak wyżej zostało wskazane, na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...] utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] i niezaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdzono, że skarżący nie spełnia przesłanek ustawowych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego od momentu zarejestrowania przez niego w okresie od 25 czerwca 2013 r. do 17 czerwca 2014 r. działalności gospodarczej w zakresie udzielania kredytów. Jak zatem bezspornie wynika ze stanu faktycznego kontrolowanej sprawy skarżący nie mógł być adresatem ustawy o zasiłkach dla opiekunów, gdyż utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego stosownie do obowiązujących przepisów przed dniem 1 lipca 2013r., a utrata prawa nie nastąpiła z mocy prawa lecz ze względu na brak spełnienia wymaganych do pobierania świadczenia warunków. Tym samym nie należał on do grupy podmiotów, których prawa słusznie nabyte, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, powinny zostać chronione.
Stanowisko prezentowane w obu wydanych w sprawie decyzjach jest zatem prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, pomimo subiektywnych odczuć skarżącego, Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji I instancji.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlega ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło