IV SA/Gl 454/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. orzekł o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na córkę skarżącej – K. D. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że dochód w rodzinie skarżącej, po uwzględnieniu utraty i uzyskania dochodu wyniósł [...] zł na osobę i przekroczył ustawowe kryterium stanowiące 800 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o niewliczanie do dochodu rodziny za 2016r., wypłaconego przez ZUS wyrównania świadczenia dla jej partnera W. D. za okres od 1.07.2011r. do 30.12.2015r. Wskazała, że od 1 marca 2017r. jej partner otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł netto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w okresie świadczeniowym od 1 października 2017r. do 30 września 2018r., uwzględnieniu przez organ podlegał dochód rodziny z 2016 roku, powiększony o dochód uzyskany lub pomniejszony o dochód utracony na zasadach przewidzianych w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia [...] r. zwróciła się o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę K. D. jako pierwsze i jedyne dziecko w rodzinie. Dodał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Następnie podniósł, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż rodzina strony składa się z 3 osób i w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. 2016 – dochody osiągali: - R. S. w wysokości [...] zł, które zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy uznano w całości za utracone; - W. D. w wysokości [...] zł brutto, pomniejszone o podatek dochodowy – [...] zł i składki na ubezpieczenie zdrowotne – [...] zł, co dało dochód netto w wysokości [...], a [...] zł na osobę w rodzinie. Organ podkreślił, że strona w odwołaniu wniosła o odliczenie od dochodu rodziny, wyrównania świadczenia rentowego otrzymanego przez jej konkubina za okres od 1.07.2011r. do 30.12.2015r., wypłaconego przez ZUS w 2016r. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrównanie świadczenia nie podlega odliczeniu od dochodu rodziny. Podkreślił, że według art. 2 pkt 19 ustawy, utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, z późn. zm.). Następnie organ dodał, że powyższy katalog jest katalogiem zamkniętym i dochody uzyskiwane z innych źródeł niż wyżej wymienione, nie podlegają utracie z roku bazowego. Wskazał, że w przypadku strony w roku bazowym 2016r. jej konkubin otrzymał wyrównanie świadczenia rentowego z ZUS za okres od 1.07.2011r. do 30.12.2015r., które stanowi dochód w rozumieniu art. 2 pkt 1 cytowanej ustawy i nie podlega uznaniu za utracony, gdyż nie mieści się w wyżej cytowanym katalogu. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. d wymienionej ustawy, utratę dochodu stanowi utrata prawa do renty, zaś W. D. nie utracił prawa do renty, gdyż w dacie ubiegania się strony o świadczenia rodzinne, pobierał rentę z ZUS, zatem wpłata wyrównania renty w 2016r. nie podlega odliczeniu od dochodu rodziny za 2016r. Wobec tego wskazał, że organ I instancji zasadnie przyjął, iż w roku bazowym 2016r. rodzina strony osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, czyli miesięcznie [...] zł, a na osobę w rodzinie [...] zł. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że dochód uzyskany przez jej partnera w kwocie [...] zł to jednorazowe wykonanie wyroku sądowego z dnia [...] r. Wskazała, że było to wyrównanie zaległej renty za okres pięciu lat tj. od 01.07.2011 do 31.12.2015. Podkreśliła, że wyrok zapadł [...] r. i powinien być wykonany niezwłocznie, najpóźniej do końca [...] r., jednakże został wykonany dopiero w [...] r. Dodała, że wyrównanie zostało wliczone do dochodu, bez uwzględnienia tego, że było to wyrównanie za okres 5 lat wstecz. Podniosła, że przy uwzględnieniu jej utraconego dochodu i faktycznego dochodu jej partnera z tytułu renty – w kwocie [...] zł, dochód na członka rodziny wyniósł niecałe [...] zł za rok 2016. Mając na uwadze powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018r., poz. 2134 ), zaś według art. 2 pkt 1 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220), ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to m.in., po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. w roku 2016 skarżąca osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, który zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy uznano w całości za utracony. Natomiast dochód konkubina skarżącej, pomniejszony o podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł [...], a zatem [...] zł na osobę w rodzinie. Podkreślenia wymagało, że odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, dotyczących odliczenia od dochodu rodziny, wypłaconego przez ZUS w 2016 r. wyrównania świadczenia rentowego na rzecz konkubina skarżącej organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że wyrównanie tego świadczenia nie podlega odliczeniu od dochodu rodziny. Zasadnie przy tym podniósł, że w tym zakresie nie może mieć zastosowania art. 2 pkt 19 ustawy, definiujący utratę dochodu. Wskazać bowiem należało, że wbrew błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze, nie miała znaczenia okoliczność, że wypłacona przez ZUS kwota stanowiła wyrównanie zaległej renty za okres kilku lat tj. – jak wskazano w skardze – za okres od 01.07.2011 do 31.12.2015 r. Istotne znaczenie miało to, że kwota powyższa została wypłacona w 2016 r. - z tego powodu musiała być uwzględniona wśród dochodów osiągniętych w 2016 r. Zasadnie zatem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w roku bazowym 2016, konkubin strony otrzymał wyrównanie świadczenia rentowego z ZUS za okres od 1.07.2011r. do 30.12.2015r., które stanowi dochód w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i nie podlega uznaniu za utracony, gdyż nie mieści się w wyżej cytowanym katalogu, zawartym w art. 2 pkt 19 tej ustawy. W związku z tym stwierdzić należało, że organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły, że z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, nie zostały spełnione przesłanki, od których zaistnienia uzależnione jest przyznanie świadczenia wychowawczego. W podsumowaniu podkreślenia wymagało, że decyzja w sprawie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego nie jest decyzją uznaniową lecz związaną, co oznacza, że organ jest zobowiązany do przyznania świadczenia wyłącznie wtedy, gdy są spełnione wszystkie wskazane w przepisach prawa przesłanki jego przyznania. Organ nie może według swojego uznania przyznać świadczenia kierując się zasadami współżycia społecznego, czy też słuszności, nie może zatem uwzględnić również tych okoliczności, które zostały przedstawione w odwołaniu, a następnie w skardze. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.