IV SA/Gl 468/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-09-14
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji administracyjnych, stosuje przepisy prawa materialnego i jest zobligowany do uwzględnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co może skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J.A. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (pylicy płuc). Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby, mimo uznania narażenia na pył. WSA w Gliwicach pierwotnie oddalił skargę. Następnie skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę decyzji. WSA uznał skargę o wznowienie za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Wznawia postępowanie sądowe i zmienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygnatura akt IV SA/Gl 931/07 w ten sposób, że uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi J.A. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Gl 931/07 ze skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej wznawia postępowanie sądowe i zmienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygnatura akt IV SA/Gl 931/07 w ten sposób, że: uchyla zaskarżoną decyzję.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008r. sygn. akt IV SA/Gl 931/07 oddalono skargę J.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego.
Decyzja organu inspekcji sanitarnej II instancji utrzymywała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), którą, po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, nie stwierdzono u J.A. choroby zawodowej pylicy płuc - pylicy górników kopalń węgla, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
Organ orzekający ustalił, że J.A. w latach 1980 - 2007 r. był zatrudniony w Kopalni Węgla Kamiennego A w K. kolejno na stanowiskach: stażysty pod ziemią, nadgórnika oddziału wydobywczego pod ziemią, sztygara zmianowego pod ziemią, sztygara oddziałowego pod ziemią, nadsztygara górniczego pod ziemią, kierownika robót górniczych - pomocniczych pod ziemią, nadsztygara górniczego do spraw robót przygotowawczych pod ziemią, na których w latach 1980 - 2006 pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże w oparciu o wydane w sprawie orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] nr [...] i Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...], uznano, iżnie można stwierdzić istnienia choroby zawodowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji J.A. zarzucił, iż organ pierwszej instancji nie odniósł się do jego końcowego oświadczenia z dnia [...], doręczonego temu organowi w dniu [...], dotyczącego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności uchybień i wad zawartych w orzeczeniach obu placówek medycznych.
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie występowało w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Zaakcentował, że przeprowadzone w sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało eksponowanie na pył kamienno-węglowy zawierający wolną krystaliczną krzemionkę, a więc warunki potencjalnego ryzyka powstania choroby zawodowej pylicy płuc - pylicy górników kopalń węgla. Wskazał na badania odwołującego w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]) i w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (obserwacja kliniczna w okresie od dnia [...] do dnia [...] i orzeczenie lekarskie tego Instytutu z dnia [...] nr [...]), które nie doprowadziły do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 3/2 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych. W orzeczeniu Szpitala IMPiZŚ w S. stwierdzono bowiem jedynie, że aktualny kardiogram klatki piersiowej, jak również zdjęcie z [...] nie wykazywały zmian radiologicznych upoważniających do zdiagnozowania pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. oraz, że dyskretne zmiany drobnoguzkowe zaobserwowane w płucach jedynie w badaniu HRCT z miesiąca [...] nie mogły być podstawą do rozpoznania w chwili badania pylicy płuc. Jako podstawę rozpoznania klinicznego pylicy płuc wskazano stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zagęszczeń ogniskowych w płucach, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, zaznaczając, że zdjęcie RTG oceniane jest zgodnie ze standardem radiograficznym pylic Międzynarodowego Biura Pracy. Natomiast aktualny radiogram klatki piersiowej, jak również badanie HRCT z miesiąca [...] nie został potraktowany, jako podstawa rozpoznania pylicy płuc. Nadto, organ odwoławczy zaznaczył, iż powołane orzeczenia lekarskie wydane zostały przez kompetentne placówki służby zdrowia, na podstawie specjalistycznych badań i dlatego nie ma podstaw do ich kwestionowania. Zatem pomimo istnienia narażenia zawodowego u odwołującego się nie wystąpiły konkretne skutki w postaci choroby zawodowej. W związku z zarzutami odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego pylica płuc może być rozpoznana długo po ustaniu narażenia zawodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.A. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżący podniósł, iż organy obu instancji nie odniosły się do jego uwag zgłaszanych do obu kwestionowanych orzeczeń lekarskich i podjętych na ich podstawie rozstrzygnięć oraz wskazał na nieprawidłowości, zwłaszcza w zakresie badań diagnostycznych, a także zastosowanych w nich metod badań, wynikających z Wytycznych Stosowania Międzynarodowej Klasyfikacji Radiogramów Pylicy Płuc Międzynarodowego Biura Pracy.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że badania HRCT, na które powołuje się skarżący, zostały przeprowadzone przez placówkę medyczną (ZOZ B w S.), która nie jest powołana do orzekania w sprawach chorób zawodowych.
Na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2008 r. skarżący podniósł, że według aktualnej wiedzy medycznej istotnym badaniem pozwalającym na stwierdzenie pylicy płuc jest tomografia komputerowa, co wynika z opracowania o tytule "Pneumologia praktyczna" i "Diagnostyka obrazowa układu oddechowego". Wskazuje to na poprawność wyniku jego badania radiologicznego HRCT z dnia [...], które zdaniem skarżącego stwierdziło liczne zmiany drobnoguzkowe w obu polach płucnych, a zmiany te odpowiadają pylicy płuc, dlatego za niezgodne z powołanym opracowaniem uznał orzeczenie lekarzy orzeczników wydane w jego sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy uznał wniesioną skargę za nie zasadną i wskazał, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Sąd podkreślił rolę orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada chorobom wymienionym w wykazie chorób zawodowych oraz, czy ma związek z warunkami pracy, jest zatem jednym z warunków wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie choroby zawodowej.
Jako bezsporne uznał Sąd fakt samego istnienia narażenia skarżącego na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w postaci pyłów zawierających wolną krzemionkę, które potencjalnie mogły doprowadzić do pylicy płuc - pylicy górników kopalń węgla. Jednakże, zdaniem Sądu, skarżący został poddany dwustopniowej diagnostyce lekarskiej, która nie doprowadziła do rozpoznania u niego choroby zawodowej zarówno przez lekarza Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. dysponującego kartą oceny narażenia zawodowego, pełnowymiarowym zdjęciem RTG klatki piersiowej, jak też przez lekarza orzecznika Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.
W kwestii zarzucanej przez skarżącego rozbieżności pomiędzy treścią opinii jednostek orzeczniczych i wynikiem badania radiologicznego specjalisty radiologa nr [...] z dnia [...] (badania HRCT) wykonanego przez placówkę medyczną - Samodzielnego Publicznego Zespołu ZOZ B w S.) Sąd stwierdził, iż przepisy rozporządzenia nie pozostawiają najmniejszych wątpliwości, co do rodzaju jednostek uprawnionych (jedynie właściwych) do rozpoznania choroby zawodowej (por. § 5 rozporządzenia). Niewątpliwie, taką jednostką orzeczniczą drugiego stopnia jest Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który badał skarżącego i wydał w jego sprawie orzeczenie lekarskie stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zdaniem Sądu uprawniona jednostka orzecznicza II stopnia zapoznała się z opisem badania radiologicznego specjalisty radiologa nr [...] z dnia [...] (badania HRCT), sporządzonego przez placówkę medyczną - Samodzielnego Publicznego Zespołu ZOZ B w S., oraz dokonała porównania pozostałych badań przeprowadzonych u skarżącego. Jednakże całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, pomimo niewątpliwego istnienia narażenia zawodowego, nie pozwoliła tej jednostce na rozpoznanie u skarżącego choroby zawodowej. Dodatkowo, z uwagi na zarzuty skargi, podniesiono, że rozpoznanie tej choroby może być dokonane jedynie przy "zgodnych danych klinicznych", na co zwrócono uwagę także w opisie powołanego powyżej badania HRCT z dnia [...] oraz w załączonych na rozprawie przez skarżącego kserokopiach publikacji (por. 3.2. Diagnostyka obrazowa układu oddechowego - cytat: "Niezależnie od wybranej metody badania do prawidłowej interpretacji obrazów konieczna jest: znajomość istotnych danych klinicznych, wyników badań dodatkowych i jeśli to możliwe porównanie obrazu z dokumentacją archiwalną." karta - 74).
Jako słuszne potraktował Sąd stanowisko organu odwoławczego co do faktu, że badanie HRCT specjalisty radiologa nr [...] z dnia [...], wykonane przez placówkę medyczną - Samodzielnego Publicznego Zespołu ZOZ B w S., na które powołuje się skarżący, zostało przeprowadzone przez jednostkę nieupoważnioną do orzekania o chorobach zawodowych, dlatego też nie może stanowić podstawy stwierdzenia choroby zawodowej. Co więcej, lekarze wydający orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej odnieśli się wprost do wyników tego badania stwierdzając, iż wykazane w nim zmiany drobnoguzkowe nie są wystarczające do zdiagnozowania u skarżącego pylicy płuc. Zatem zarzuty poczynione w tym względzie, wskazujące na poprawność wyniku badania radiologicznego HRCT z dnia [...], które zdaniem skarżącego stwierdziło liczne zmiany drobnoguzkowe w obu polach płucnych odpowiadające zmianom występujacym przy pylicy płuc, nie zasłużyły na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, dokonana przez organ odwoławczy ocena opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...] z całą pewnością nie mogła zostać uznana za dowolną zwłaszcza, że kwestionowane orzeczenie odpowiada wymogom opinii w rozumieniu art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a.
Reasumując, Sąd przyjął, że organy administracji obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pomimo, iż stan narażenia na powstanie choroby zawodowej, ze względu na pracę skarżącego w istocie występował, to jednak brak objawów choroby zawodowej pylicy płuc - pylicy górników kopalń węgla, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia, nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga J.A. o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyżej wyrokiem. Jako podstawę skargi skarżący powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/07. Postanowieniem z dnia 29 września 2008r. sygn. akt IV SA/ Gl 504/08 skarga ta została odrzucona.
Przyczynę rozstrzygnięcia stanowił fakt wskazania Przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/07 Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej przepisów art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Sąd wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny skorzystał w tym przypadku z uprawnienia nadanego mu mocą przepisu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, określając innych termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, niż dzień ogłoszenia jego wyroku.
Konsekwencją tego było, iż skuteczną skargę o wznowienie postępowania opartą o przesłankę wypływająca z treści art. 272 § 1 p.p.s.a. wnieść można w terminie jednego miesiąca od utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Przepisy te w opinii Sądu nadal obowiązywały w dotychczasowym brzmieniu, mimo uznania ich za niekonstytucyjne.
W dniu [...] J.A. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z ponowną skargą o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008r. sygn. akt IV SA/Gl 931/07 (data nadania skargi w urzędzie pocztowym - [...])
Powołał się, jak poprzednio na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/07 wskazując, iż utrata mocy obowiązującej przepisów uznanych w tym wyroku za niekonstytucyjne nastąpiła w dniu 2 lipca 2009r.
W odpowiedzi na skargę organ nie wnosił o jej oddalenie i dodatkowo oświadczył, że skarżący skierował również do organu wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego.
Z akt sprawy przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę wynikało, iż wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego skierowany został do organu w dniu [...], a w dniu [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem Nr [...], działając na podstawie art. 145a, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego.
W uzasadnieniu przywołanego postanowienia wskazano , iż zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawie wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Jak stanowi art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądowe.
Zgodnie z § 2 wskazanego przepisu, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Oceniając skargę J.A. w aspekcie przesłanek formalnoprawnych, o których mowa we wskazanym przepisie art. 280 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. sygn P 23/07, na który powoływał się skarżący w swoim wniosku, opublikowany został w Dzienniku Ustaw Nr 116 z dnia 2 lipca 2008r. Zważyć trzeba jednak, iż w wyroku z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/07 Trybunał Konstytucyjny stwierdzając niezgodność z art.92 ust. 1 Konstytucji RP przepisów art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) wskazał jednocześnie utratę ich mocy obowiązującej z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.
Trybunał Konstytucyjny skorzystał w tym przypadku z uprawnienia nadanego mu mocą przepisu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, określając innych termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, niż dzień ogłoszenia jego wyroku.
Konsekwencją tego jest, iż skuteczną skargę o wznowienie postępowania opartą o przesłankę wypływająca z treści art. 272 § 1 p.p.s.a. wnieść można się w terminie jednego miesiąca od utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Zdarzenie to nastąpiło to w dniu 2 lipca 2009r. Skarga natomiast wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu [...], a więc z zachowaniem terminu wyznaczonego w treści art. 272 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, iż w skardze powołano się na jedną z przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania, o której mowa w cytowanym wyżej art. 272 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie, w pierwszej kolejności zbadano, czy można uznać, by w przywoływanym przez skarżącego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądowe. Można bowiem żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie.
Bezspornie przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją RP stanowiły podstawę decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym poddanym kontroli sądowej. Nie były natomiast stosowane wprost przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zważyć jednak należy, iż rolą sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrolując legalność zaskarżonych aktów administracyjnych wojewódzkie sądy administracyjne badają zaskarżone decyzje w aspekcie przesłanek określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści pkt 1 lit. b tego przepisu sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi minn. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W świetle cytowanej normy prawnej słusznym wydaje się przeto pogląd, że sądy administracyjne stosują przepisy prawa materialnego, gdyż wykonują kontrolę legalności stosowania przepisów prawa materialnego przez organy administracji publicznej, dokonując samodzielnie wykładni tych przepisów. Nadto, jeżeli orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane zostanie w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, ma zasadniczy wpływ na ocenę legalności decyzji wydanych na podstawie zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisów. W takim przypadku sąd administracyjny zobligowany jest bowiem stwierdzić, że zaskarżony akt administracyjny jest dotknięty naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i w konsekwencji uchylić go w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 listopada 2005r. sygn. akt I FSK 120/05 publ. LEX nr 187855).
Powyższe prowadzi do wniosku, iż przytoczony przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym orzeczono o niezgodności przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnych, z formalnoprawnego punktu widzenia spełnia przesłankę, o której mowa w treści art. 272 § 1 p.p.s.a. Tym samym Sąd przeszedł do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej uprzednio wyrokiem tut. Sądu z dnia 7 kwietnia 2008r. sygn. akt IV SA/Gl 931/07
Po ponownym rozważeniu zasadności skargi złożonej na decyzję Państwowego Wojewódzkiego I Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, biorąc pod uwagę orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została ona wydana, Sąd uznał, iż zachodzą podstawy do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją organu inspekcji sanitarnej.
Trybunał Konstytucyjny niejednokrotnie stwierdzał, iż art. 190 ust. 4 Konstytucji wskazuje na wyraźną wolę ustrojodawcy, aby sprawa prawomocnie (ostatecznie) rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją mogła być rozważona w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi. W nowym stanie prawnym, ukształtowanym w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, rozpatrzenie sprawy jest nie tylko dopuszczalne, ale możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego. Prawo do wznowienia postępowania w wypadku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności prawnej podstawy prawomocnego orzeczenia sądowego jest bowiem jednym z aspektów konstytucyjnego prawa do sądu (por. wyrok z dnia 2 marca 2004 r., SK 53/03, OTK ZU-A 2004 nr 3, poz. 16 oraz z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 5/03 - OTK ZU-A 2003 nr 6, poz. 50).
Stosownie do powyższego art. 145a § 1 kpa wskazuje, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno więc w postępowaniu sądowoadministracyjnym przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa" w samej decyzji administracyjnej.
Z tych powodów uznano za słuszne, powtórnie rozstrzygając sprawę zainicjowaną skargą J.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] skargę tę uwzględnić.
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę zapis § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) nakazujący sprawy wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie tego aktu prowadzić przy zastosowaniu przepisów w nim zawartych.
Przywołany przepis określa jednocześnie, iż czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje za konieczne zwrócić uwagę na nie wyjaśnienie w sposób wystarczający istotnej przesłanki dla podjęcia decyzji w sprawie. Stwierdzić przede wszystkim należy, iż posługiwanie się, dla sklasyfikowania objawów występujących na pełnowymiarowym standartowym zdjęciu rentgenowskim zaleceniami wydanymi w 1980r. przez Międzynarodowe Biuro Pracy, pod nazwą Międzynarodowa Klasyfikacja Zdjęć Radiologicznych Pylicy, nie zwalania placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia wydawanego orzeczenia.
Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem od chwili jej założenia, a to od 1919r. jest również Polska, zgodnie z treścią art. 10 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy, ma charakter organu wykonawczego i nie ma uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym.
Wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" ma więc charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Celem wydanej w 1980r. klasyfikacji było ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów choroby pylicy. Nie służy ona natomiast tworzeniu prawnej definicji choroby pylicy.
Powołując się zatem na "Klasyfikację", lekarze orzecznicy wskazać powinni , w jaki sposób , zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane u skarżącego zmiany i z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości itp. nie można zaobserwowanych zmian w płucach badanego zdiagnozować, jako pylica.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie w celu klasyfikowania i porównywania stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie tylko nie zwalnia placówek medycznych od szczegółowego uzasadnienia ich stanowiska ale nie zwalnia także lekarzy od ustosunkowania się do wyników innych badań, którymi dysponowali w czasie wydawania opinii. Zwłaszcza, iż badania HRCT, jakie przedstawiał skarżący, są badaniami niewątpliwie bardziej czułymi, pozwalającymi na wcześniejsze diagnozowanie chorób płuc.
Rolą organu będzie więc uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się do dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego w toku postępowania, jako że stanowi ona dowód w sprawie, a także, które zawierać będzie uzasadnienie wyjaśniające z jakiego względu stwierdzone u badanego objawy, mogące uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy, nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych.
Podkreśla się ponownie, iż powołanie się placówki diagnostycznej na wytyczne stosowania międzynarodowej klasyfikacji radiogramów pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy, jako na podstawę wykluczenia choroby pylicy u skarżącego, z punku widzenia wymogów opinii jest niewystarczające i ma charakter wypowiedzi autorytarnej.
W związku z wynikającym z akt faktem równoległego wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , czy nie zachodzą w sprawie przesłanki do zastosowania regulacji opisanej w treści art. 56 p.p.s.a. Nie wdając się w rozważania, czy norma ta ma również zastosowanie do skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, analizując kolejne daty, a to datę wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego i datę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Nr [...] ,Sąd uznał, iż nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego.
Mając to na względzie ,po myśli art. 282 § 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło