IV SA/Gl 47/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-02-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która posiada zobowiązania kredytowe, może zostać zwolniona od tych kosztów, jeśli jej dochody netto wynoszą 4500 zł, a wpis od skargi wynosi 200 zł?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wpis od skargi w wysokości 200 zł nie jest na tyle znaczący w zestawieniu z miesięcznym dochodem netto skarżącego (4500 zł), aby uznać, że nie jest on w stanie wygospodarować środków na jego opłacenie, mimo posiadania zobowiązań kredytowych. Koszty postępowania sądowego, podobnie jak podatki, mają charakter daniny publicznoprawnej i przysługuje im pierwszeństwo przed należnościami o niepublicznym charakterze.Stan faktyczny
Skarżący J.C. złożył skargę na decyzję Prezesa Zarządu A S.A. w T. w przedmiocie informacji publicznej. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, uzasadniając go trudną sytuacją materialną związaną z utrzymaniem rodziny, zobowiązaniami kredytowymi i chorobą syna. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, posiada lokal mieszkalny i samochód, a jego miesięczne dochody netto wynoszą 4500 zł. Referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.C. na decyzję Prezesa Zarządu A S.A. w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżący, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że samodzielnie utrzymuje rodzinę, posiada zobowiązania kredytowe, a choroba jego syna wymaga sporych nakładów finansowych. Cały, uzyskiwany przezeń dochód pochłania utrzymanie rodziny. Z treści formularza wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. W skład ich majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 56 m2 oraz samochód osobowy marki [...] z 2002 r. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności ani też papierów wartościowych. Źródłem utrzymania się J.C. są dochody otrzymywane z tytułu umowy o pracę w wysokości 4450 zł, wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora społecznego – 350 zł oraz dieta radnego Rady Miasta T. – 1236 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłała szereg dokumentów obrazujących zarówno uzyskiwane przezeń dochody jak i poziom wydatków
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Oceniając z tej perspektywy wniosek J.C. i uwzględniając sytuację materialną rodziny skarżącego uznano, że brak jest podstaw do zwolnienia go od kosztów sądowych w całości.
Ocena, czy w konkretnym przypadku sytuacja osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy odpowiada hipotezie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. opiera się na informacjach uzyskanych od strony, które zawarte są zarówno w druku formularza PPF jak i uzyskanych na skutek dodatkowego wezwania referendarza. Subiektywne przekonanie strony o braku możliwości poniesienia wydatków na potrzeby postępowania sądowego jest konfrontowane ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
W oparciu o dokumenty nadesłane przez skarżącego ustalono, że jego dochody netto kształtują się na poziomie 4500 zł miesięcznie. Wśród wydatków strony uwagę zwraca szereg pożyczek bankowych (kredytów), których spłata zajmuje znaczącą pozycję w strukturze jego wydatków. Nie negując konieczności wywiązywania się z tego rodzaju zobowiązań (zwłaszcza tych, które zaciągnięte zostały na poczet zakupu lokalu mieszkalnego) nie można z pola widzenia tracić faktu, że koszty postępowania sądowego, podobnie jak podatki, mają charakter daniny publicznoprawnej, a wobec tego przysługuje im pierwszeństwo przed należnościami o niepublicznym charakterze (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt I FZ 682/11 – Lex nr 1070145 oraz postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt I FZ 515/11 – Lex nr 1110121). W tym kontekście trzeba również przypomnieć, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego skarżący jest zobowiązany jest wpis od skargi. Jego wysokość – 200 zł w zestawieniu z dochodem J.C. nie jest na tyle znacząca, aby wnioskodawca nie był w stanie wygospodarować środków na jego opłacenie. Stąd też uznano, że złożony przez stronę wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło