IV SA/Gl 470/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-01-16

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga – Gajewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktu, co do którego istnieje podejrzenie, że jest środkiem zastępczym, może zostać wydana bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące wstrzymania wprowadzania do obrotu produktów stanowiących środki zastępcze. Uchybienie w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zostało konwalidowane przez organ odwoławczy, który wezwał stronę do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a strona z tej możliwości nie skorzystała. Ponadto, sąd uznał, że naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ochroną zdrowia i życia ludzkiego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R., utrzymanej w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktu przez firmę A Sp. z o.o. z siedzibą w P., z powodu podejrzenia, że jest on środkiem zastępczym stwarzającym zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego. Firma A Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu oraz nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia produktu do obrotu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] skierowaną do firmy A Sp. z o.o. w P. wydaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktu "[...]", co do którego zachodzi podejrzenie, że jest środkiem zastępczym, na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia wydania decyzji (tj. do 29 maja 2014 r.) nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, że przeprowadzona w dniu 27 listopada 2012 r. przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. w sklepie A Sp. z o.o. [...] R. ul. [...] kontrola stwierdziła w obrocie produkt o nazwie[...], co do którego zachodziło podejrzenie, iż jest on środkiem zastępczym stwarzającym zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, stosownie do art. 44 c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ust.1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz o umorzenie w całości postępowania I instancji, a także o bezzwłoczne uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. W odwołaniu zarzucono organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 79, art.79a, art. 79b, art. 84c ustawy z dnia 02 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przeprowadzenie kontroli w sposób niezgodny z przepisami prawa oraz nierozpoznanie złożonego sprzeciwu. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz naruszenie przepisów art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Nadto wskazano na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107§3 k.p.a. w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a przede wszystkim z uwagi na brak jakiegokolwiek wyjaśnienia istnienia "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", na które powoływał się organ. Zdaniem Strony decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności mimo braku istnienia do tego podstawy faktycznej i prawnej, czym zostały naruszone przepisy art. 108 k.p.a.. Ponadto zarzucono, iż w zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędne zastosowanie, w ten sposób, że organ bez żadnej podstawy faktycznej zastosował przewidziane w tym przepisie środki, a także nie uzasadnił istnienia "podejrzenia stwarza zagrożenie życia i zdrowia ludzi". Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami), [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że dnia 27 listopada 2012 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. przeprowadzili w sklepie należącym do Spółki z o.o. A w R. czynności kontrolne dotyczące wprowadzania do obrotu wyrobów, co do których istnieje podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Wskazano, iż kontrolę przeprowadzono w związku z e-mailem skierowanym do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, informującym, iż na zapleczu sklepów w R. w dzielnicy W. wprowadzane są do obrotu tzw. dopalacze, a przeprowadzona w sklepie kontrola stwierdziła w obrocie produkty, co do których zachodziło podejrzenie, że są one środkami zastępczymi stwarzającymi zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, stosownie do przepisu art. 44b, art. 44c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ust. 1, ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w związku z powyższym wydana została decyzja, w której to orzeczono o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktu: [...] na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia wydania decyzji. Podkreślono, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał czym się kierował przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, przytoczył opisy zawarte na etykietach produktów, które wskazywać mogły z dużym prawdopodobieństwem na wprowadzanie do obrotu w celu osiągnięcia po ich zażyciu efektów innych niż wskazywałoby to ich bezpośrednie przeznaczenie. Odnośnie zarzutu pozbawienia strony udziału w postępowaniu przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania wskazano, ze jest on bezzasadny. Zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 art. 10 w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Niezależnie od powyższego nadmieniono, że odwołujący nie wskazał jakiej konkretnie czynności procesowej nie mógł dokonać i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć ewentualne uchybienie organu (wyrok z 24.05.2007r., II GSK 4/07). Jednakże strona -wraz z doręczeniem decyzji- wezwana została na podstawie art. 10 k.p.a. i nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się wobec całości zebranego materiału dowodowego i nie przedstawiła dodatkowych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie organu I instancji. Nadto podniesiono, iż zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. nie może mieć zastosowania z uwagi na to iż organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Wskazano, że w wyniku kontroli stwierdzono w sposób niebudzący wątpliwości wprowadzanie do obrotu produktu o nazwie [...] Informacje zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...]. Podkreślono, że zważywszy na opis zawarty na etykiecie kwestionowanego produktu dotyczący jego przeznaczenia, brak informacji o składzie, gramaturze, oddziaływaniu oraz wysoka cena produktu nieadekwatna do będących na rynku cen podobnych produktów - postępowanie prowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. należało ocenić jako słuszne. Czynności kontrolne, uzasadniały bowiem wysokie prawdopodobieństwo wprowadzania do obrotu produktów zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi, dlatego nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a to z uwagi na konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, a zatem zarzut naruszenia art. 108 k.p.a. jest nieuzasadniony. Dalej podniesiono, iż w przedmiotowej decyzji organ powołał się na art. 27c ust.1 i ust.3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, gdyż w przypadku uzasadnionego podejrzenia, produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy, jednocześnie zatrzymując produkt. Podkreślono przy tym, że sam ustawodawca wprowadza w ustawie art. 27c o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zapis o istnieniu jedynie "uzasadnionego podejrzenia" nie zaś pewności, co do stwarzania zagrożenia, gdyż to ustalić mogą dopiero przeprowadzone następnie badania bezpieczeństwa produktu, a wprowadzanie przez Spółkę nieznanych środków, o nieznanym składzie i działaniu, oraz wiedza organu I i II instancji o wprowadzaniu środków zastępczych przez inne podmioty, które łączy osoba tego samego prezesa (R. G.), było wystarczające do powzięcia "uzasadnionego podejrzenia". Co do pozostałych zarzuty dot. naruszenia przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. Nr 220 z 2010r., poz. 1447 z późn. zm.) w skazano, że nie mogą odnieść skutku. Zaakcentowano, ze nie można się zgodzić się z zarzutem strony dot. naruszenia przez organ I instancji art. 84c ustawy z dnia 4 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, albowiem rozpatrzenie sprzeciwu wniesionego po zakończeniu czynności kontrolnych organu nie może skutkować wydaniem postanowienia o odstąpieniu lub kontynuowaniu czynności kontrolnych, albowiem czynności te zostały już zakończone. Sprzedawca nieposiadający pisemnego upoważnienia Prezesa Spółki do reprezentowania go w trakcie jego nieobecności, w tym także do sporządzania i podpisywania jakiegokolwiek dokumentu w jego imieniu spisał i przedłożył kontrolerom wniosek- sprzeciw w trybie art.84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisami stronę poinformowano, że wniosek zgodnie z zapisem art. 84c ust. 1 i 2 należy złożyć do organu. Nadto zauważono, że wniesienie sprzeciwu wstrzymuje czynności kontrolne będące w toku, zaś rozpatrzenie sprzeciwu może wywołać skutek w postaci odstąpienia od wstrzymanych czynności kontrolnych, bądź ich kontynuowania. Sprzeciw może wywoływać skutki jedynie w stosunku do czynności będących w toku, w żadnym natomiast przypadku nie może dotyczyć czynności kontrolnych już zakończonych. Strona wniosła sprzeciw w trybie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej pismem z dnia 27 listopada 2012 r. (data wpływu do Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w R.– 29 listopada 2012r.), tak więc już po zakończeniu czynności kontrolnych. Wskazano dalej na wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2010r. sygn. akt. VI SA/Wa/2018/09, z którego wynika, iż sprzeciw wniesiony po zakończeniu kontroli nie może wywoływać żadnych skutków prawnych, ponieważ nie można wstrzymywać czynności kontrolnych już zakończonych. Podkreślono, iż kontrola była przeprowadzona w sposób nienaruszający przepisów prawa, w tym ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a dowody przeprowadzone w toku kontroli, mogą być wykorzystane w postępowaniu administracyjnym, a zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 77 ust.6 ustawy jest nieuzasadniony. Odnosząc się do zarzutów naruszenia w toku kontroli ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tj. art. 79, 79a wyjaśniono, że w czasie czynności kontrolnych pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. wylegitymowali się upoważnieniami do przeprowadzenia czynności kontrolnych nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...] których podpisania sprzedawca odmówił, co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli nr [...] z dnia[...] Wskazano, że w związku z wszczęciem kontroli na podstawie art. 79b przed podjęciem czynności kontrolnych poinformowano pracownika kontrolowanego przedsiębiorstwa o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. W protokole wskazano również podstawę prawną tj. art. 79 ust. 2 pkt. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej o odstąpieniu od zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli oraz zawarto informację iż pouczono o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy. Reasumując wskazano, że biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkie istotne okoliczności dla sprawy a przede wszystkim uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane do obrotu produkty stanowią istotne zagrożenie zdrowia lub życia ludzi należało orzec jak w decyzji. W skardze na powyższą decyzję A sp. z o. o. z siedzibą w P. zastępowana przez radcę prawnego E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o uchylenie w całości decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia, poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji organu I i II stopnia, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a przede wszystkim z uwagi na brak jakiegokolwiek wyjaśnienia istnienia zagrożenia zdrowia i życia, na które to okoliczności powoływał się organ nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności i przeprowadzając kontrolę w dniu [...] bez wcześniejszego zawiadomienia, a także nieodniesienie się do wszystkich zarzutów stawianych decyzji I stopnia. Rozstrzygnięciu [...] Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. zarzucono również naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym art. 79, art. 79 a i art. 80. W skardze podniesiony został ponadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W opinii pełnomocnika strony skarżącej naruszony został również art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędne zastosowanie, w ten sposób że organ bez żadnej podstawy faktycznej zastosował przewidziane w tym przepisie środki, a także nie uzasadnił istnienia "uzasadnionego podejrzenia, że produkty mogą być niebezpieczne dla zdrowia ludzi". W motywach uzasadnienia skargi pełnomocnik w pierwszej kolejności wskazał, że zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie strony skarżącej wbrew postanowieniom art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie zawiadomiono przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli oraz nie przedstawiono okoliczności uzasadniających odstąpienie. Jednocześnie w sposób sprzeczny z art. 80 cytowanej ustawy czynności kontrolne zostały podjęte bez udziału kontrolowanego ani osoby do tego upoważnionej. Następnie uwaga została zwrócona na błędne, niepełne uzasadnienia skarżonych decyzji, przy czym jak twierdzi pełnomocnik decyzja organu I instancji w ogóle nie została uzasadniona- organ przytoczył jedynie treść przepisów nie wskazując w ogóle na zasadność ich zastosowania. Dodatkowo stwierdzono, że organ pomimo powołania się na art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ nie uzasadnił na jakiej podstawie uznał, że zachodzi "uzasadnione podejrzenie, że produkt stwarza zagrożenie" przywołując jedynie treść przepisów. Ponadto w ocenie strony skarżącej postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji administracyjnej I stopnia było przeprowadzone w sposób sprzeczny z obowiązującymi normami prawnymi. Strona nie mogła wypowiedzieć się co do treści zebranego materiału dowodowego. Organ I instancji nie rozpatrzył całokształtu zebranego materiału dowodowego, nie podjął również niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pomijając przy tym interes społeczny i słuszny interes strony. Jak podkreśla pełnomocnik organ nie zapewnił stronie prawa wypowiadania się w każdym stadium postępowania czym w sposób rażący naruszył art. 10 k.p.a. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie zawiadomił strony o wszczęciu jak i o zakończeniu postępowania, uniemożliwiając zapoznanie się z materiałem dowodowym. Przytoczony został także art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki inspektor Sanitarny w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas- uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd- na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi- stwierdził, że przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też nie zostały naruszone przepisy postępowania, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Państwowa Inspekcja Sanitarna, na mocy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej realizuje zadania z zakresu zdrowia publicznego. Katalog realizacji tych zadań został określony w art. 1 ustawy, jednakże nie jest to katalog zamknięty. Możliwość wydania decyzji w niniejszej sprawie wynika z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012, poz. 124 ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy przeciwdziałanie narkomanii realizuje się między innymi przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Art. 44 b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii "środek zastępczy" to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Natomiast "wprowadzanie do obrotu" to, zgodnie z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie z art. 44 c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Na mocy art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Z kolei art. 27 c ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny zatrzymuje produkt. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały przesłanki do wstrzymania wprowadzenia do obrotu oraz zatrzymania produktu "[...]", jako stwarzającego zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy. W przedmiotowej sprawie organ I instancji uzyskał w dniu 11 listopada 2012 r. drogą elektroniczną informację, że w sklepie w dzielnicy W. może dochodzić do sprzedaży substancji zwanych "dopalaczami". Podczas dokonanej przez pracowników Inspekcji Sanitarnej kontroli w wyżej wymienionym obiekcie stwierdzono, że w prowadzonym przez skarżącą Spółkę sklepie oferowano do sprzedaży produkt o nazwie "[...]", co do którego istniało uzasadnione podejrzenie, iż może być produktem stwarzającym zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi. Wobec powyższego Państwowa Inspekcja Sanitarna była nie tylko upoważniona, ale i zobowiązana do zastosowania środka władczego. Reasumując jeszcze raz należy stwierdzić, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, a z takim niewątpliwie mamy do czynienia, państwowy inspektor sanitarny obowiązany jest między innymi do wstrzymania wprowadzenia do obrotu. Natomiast zatrzymanie objętego decyzją organu pierwszej instancji produktu nastąpiło w celu przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa. Także rygor natychmiastowej wykonalności został nadany decyzji w sposób prawidłowy. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowi bowiem art. 108 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzji od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że zagrożenie, jakie wynika z wprowadzenia do obrotu produktów mogących stanowić "dopalacze", stanowi przesłankę o której mowa we wskazanym przepisie, tj. konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzi. W ocenie Sądu pozostałych zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. Skład orzekający nie podzielił poglądu skargi, co do tego, że przeprowadzone czynności kontrolne nie mogły stanowić dowodu w sprawie, gdyż kontrolę przeprowadzono z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jak sam skarżący zauważył jedynie takie naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik kontroli powoduje, że dowody przeprowadzone w jej trakcie tracą moc dowodową. Pomimo tego strona skarżąca nie przedstawiła argumentów, które pozwoliłyby przyjąć istotny wpływ wskazywanych przez niego naruszeń na przebieg kontroli. Ponadto nie sposób nie zauważyć, iż postępowanie kontrolne jest odrębnym postępowaniem od przedmiotowego postępowania administracyjnego. Nie można także podzielić poglądu strony skarżącej, że o naruszeniu art. 7,11,77 § 1 i 107 § 1 k. p. a. Organy administracji w sposób prawidłowy i wyczerpujący uzasadniły wydane przez siebie decyzje przedstawiając stan faktyczny i prawny i przywołując stosowne regulacje prawne. Zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi spowodowane było podejrzeniem występowania w sprzedawanych przez skarżącą produktach substancji psychoaktywnych. Również nie sposób stwierdzić istotnego naruszenia przez organy przepisów postępowania w postaci art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Istotnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wezwał strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a., jednak uchybienie to zostało konwalidowane przez organ odwoławczy, który pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. wezwał stronę skarżącą do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, z której to możliwości strona skarżąca – pomimo prawidłowego zawiadomienia - nie skorzystała. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując sprawę w ramach swoich obowiązków wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dostrzegł, by podnoszone w skardze zdarzenia maiły jakikolwiek wpływ na przebieg i wynik kontroli. Biorąc ponadto pod uwagę treść art. 145 § 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. uwzględnienie tych zarzutów, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonych decyzji mogłoby nastąpić tylko w przypadku, gdy naruszenie prawa lub przepisów postępowania miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego wpływu strona skarżąca nie wykazała, a kontrolujący sprawę Sąd nie dopatrzył się go również w ramach kontroli z urzędu. Mając na uwadze powyższe, wobec braku stwierdzenia naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło