IV SA/Gl 475/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie transportu drogowego i przewozów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...] dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w T. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) nałożył na G. C. karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 tej ustawy polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu strona zarzuciła, że przedmiotowy przejazd nie odbywał się w ramach transportu drogowego. Nie stanowił też przewozu na potrzeby własne, gdyż pojazd jechał pusty. Jednak mimo braku prawnego obowiązku posiadania "karty opłaty" karta ta była w posiadaniu kierowcy, który z nieznanych odwołującemu się powodów nie okazał jej w czasie kontroli. W odwołaniu podniesiono też zarzut naruszenia procedury administracyjnej. Decyzją z dnia [...] r., wydaną z powołaniem się na upoważnienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymano w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Decyzję organu odwoławczego podpisał Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K.. Na skutek skargi G. C. wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004 r., sygn. akt 4 II SA/Ka 227/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji II instancji. Sąd uznał, że upoważnienie, w oparciu o które wydano tę decyzję nie spełnia wymogów art. 268 kpa, a w konsekwencji wymogów z art. 107 § 1 kpa, co powoduje, że dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W szczególności art. 268a kpa przewiduje upoważnienie organu do wydawania decyzji administracyjnych, które może być jednak udzielone pisemnie zindywidualizowanemu pracownikowi, a nie - jak w rozpatrywanym przypadku - nieokreślonej imiennie grupie funkcjonariuszy, zajmujących określone stanowiska służbowe. Sąd zwrócił również uwagę na niepodpisanie odwołania przez stronę i uznał, że rozpatrzenie takiego projektu odwołania było niedopuszczalne, a zatem rażąco naruszyło zasadę praworządności oraz wyrażoną w art. 16 § 1 kpa zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją, wydaną z powołaniem na upoważnienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i podpisaną znowu przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. A. C., uchylono decyzję I instancji w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym i na zasadzie art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 149, poz. 1452) nałożono karę pieniężną w kwocie [...] zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, co stanowi naruszenie określone w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. Nr 204 z 2004 r., poz. 2088). W motywach decyzji podniesiono m.in., że skarżący prowadzi działalność gospodarczą obejmującą krajowy transport drogowy, w związku z czym zobowiązany był do wykupienia karty opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drodze krajowej i to niezależnie od tego, czy w czasie przejazdu był dokonywany przewóz towarów lub osób. Na podstawie zgromadzonego materiału organ odwoławczy potwierdził ustalenie o nieokazaniu przez kierowcę w toku kontroli dowodu uiszczenia przedmiotowej opłaty. Naruszony został więc przepis art. 87 ust. ustawy o transporcie drogowym. Wobec treści pisma skarżącego z dnia [...] 2005 r. organ podniósł, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy kodeksu wykroczeń o przedawnieniu karalności. Natomiast obniżenie kary pieniężnej do kwoty [...] zł wynika z przepisów ustawy nowelizującej ustawę o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 149 z 2003 r., poz. 1452). W uzasadnieniu decyzji znalazło się także stwierdzenie, że odwołanie z dnia [...] 2002 r. zostało podpisane przez stronę postępowania. W skardze G. C. wniósł o uchylenie w całości decyzji I i II instancji i umorzenie postępowania lub uchylenie tych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Poza powtórzeniem zarzutów i wywodów z poprzedniej skargi skarżący zarzucił, że kwestia przedawnienia karalności nie została należycie rozpatrzona w instancji odwoławczej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Poprzednia decyzja organu odwoławczego wydana w przedmiotowej sprawie została przez tutejszy Sąd uznana za nieważną z dwóch powodów. Pierwszym z nich był brak upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych dla osoby, która podpisała decyzję tj. A. C.. Drugim powodem było rozpatrzenie niepodpisanego przez stronę odwołania. Stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), dalej określonego - ppsa, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie zostało zaskarżone. Obowiązkiem organu odwoławczego było zatem uzupełnienie wskazanych dwóch braków. W pierwszej kolejności należało wezwać skarżącego w trybie art. 64 § 2 kpa do usunięcia braków odwołania przez jego podpisanie. Organ odwoławczy tego nie uczynił i odwołanie w dalszym ciągu dotknięte jest tym brakiem. Niezgodne z rzeczywistością jest stwierdzenie w motywach decyzji, że odwołanie z dnia [...] 2002 r. jest dokumentem podpisanym przez stronę postępowania. W aktach administracyjnych jest tylko jeden egzemplarz odwołania datowanego na ten dzień i podpisu skarżącego na nim nie ma. W toku postępowania sądowego także nie przedstawiono podpisanego odwołania. Ponieważ zaś Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) zatem stwierdzenie braku podpisanego odwołania jest oczywiste. Nie można też przyjąć, że brak ten został konwalidowany dalszymi czynnościami procesowymi skarżącego, skoro nie był on przez organ wzywany do usunięcia owego braku i nie wypowiadał się w tym przedmiocie, ani w przedmiocie podtrzymywania odwołania. W piśmie z dnia [...] 2005 r. wnosił jedynie o umorzenie postępowania administracyjnego. Przywołując wiążącą ocenę prawną z poprzedniego wyroku należy więc uznać, iż organ odwoławczy ponownie rozpoznał projekt odwołania, co rażąco narusza zasadę praworządności, a także zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, a nadto rażąco naruszony został art. 153 ppsa. To ostatnie naruszenie wiąże się również z kwestią upoważnienia do wydania zaskarżonej decyzji. W sytuacji, gdy zakwestionowane zostało przez Sąd upoważnienie, w oparciu o które A. C. wydał poprzednią decyzję, to nie może ulegać wątpliwości, że podpisanie przez tą samą osobę zaskarżonej obecnie decyzji, mogło nastąpić tylko na podstawie nowego upoważnienia, spełniającego omówione w poprzednim wyroku wymogi art. 268a kpa. Upoważnienie takie należało dołączyć do akt sprawy. Tymczasem organ odwoławczy nie tylko go nie przedstawił, ale zarówno w uzasadnieniu decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę nawet nie napomknął, czy i w jaki sposób został usunięty brak upoważnienia A. C. do wydania decyzji administracyjnej. W takich warunkach Sąd nie miał podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 ppsa. Skoro bowiem organ nie powołał się na jakieś nowe upoważnienie, a akta sprawy, obejmujące także akta sądowe związane z poprzednim wyrokiem, zawierają jedynie to wadliwe upoważnienie, to przy uwzględnieniu art. 133 § 1 ppsa można było jedynie przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o to samo wadliwe upoważnienie, a zatem ponownie rażąco narusza ona w tym zakresie art. 268a kpa oraz rażąco narusza art. 153 ppsa. W zaskarżonej decyzji pojawiła się również nowa wadliwość. Otóż odwołanie (abstrahując od jego formalnych braków) zaskarżyło decyzję I instancji w całości. W tej sytuacji organ odwoławczy nie mógł się ograniczyć do uchylenia tej decyzji w części, lecz zobowiązany był do rozstrzygnięcia o pozostałej niezmienionej części decyzji z zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W istocie zauważyć jednak przyjdzie, że zaskarżona decyzja zmieniła całe rozstrzygnięcie zawarte w decyzji I instancji, w związku z czym bezzasadne było orzeczenie o uchyleniu tej decyzji w części. Podobnie jak przy poprzednim wyrokowaniu można ograniczyć się do powyższych wywodów, bez odnoszenia się do merytorycznych zarzutów skargi. Nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 ppsa) Sąd z urzędu wziął bowiem pod uwagę okoliczności prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji. W toku dalszego postępowania administracyjnego organ odwoławczy zastosuje się zatem do oceny prawnej wyrażonej w tym i w poprzednim wyroku. Z oceny tej jednoznacznie wynikają wskazania co do dalszego postępowania w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja dotknięta jest kwalifikowanymi wadami. Co do meritum sprawy zaakcentować można, że organ odwoławczy w zasadzie pominął jeden z podstawowych zarzutów skarżącego, według którego skarżący nie był zobowiązany do uiszczenia przedmiotowej opłaty, gdyż nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, ani nie wykonywał przewozu na potrzeby własne. Zarzut taki skarżący stawiał w toku całego postępowania, w związku z czym ustalenie w zaskarżonej decyzji, iż nie kwestionował on ustalenia o prowadzeniu przez niego działalności w zakresie przewozu osób lub rzeczy, nastąpiło z naruszeniem art. 80 kpa. Okoliczności te wymagają zatem szczegółowego ustalenia w świetle stanu prawnego, jaki istniał w czasie dokonanej kontroli drogowej, czy skarżący był zobowiązany do uiszczenia rzeczonej opłaty. Z wcześniej podniesionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ppsa orzeczono, jak w sentencji.