IV SA/Gl 483/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u J.K. chorobę zawodową – zespół wibracyjny – postać kostno – stawową, wymienioną w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Rozstrzygniecie to oparto na ustaleniu, że wymieniony pracownik w toku wieloletniej pracy górniczej był narażony na drgania mechaniczne działające na organizm ludzki przez kończyny górne, a przedmiotowa choroba została rozpoznana w orzeczeniu lekarskim Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...]r. Na skutek odwołania zakładu pacy A S.A. Odział B w L. – Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję I instancji i odmówił stwierdzenia u J.K. choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego, postać kostno – stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Rozstrzygniecie organu odwoławczego, uwzględniające zmiany stanu prawnego, wynikło ze stanowiska Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w swoim orzeczeniu nie rozpoznał omawianej choroby zawodowej. Decyzja II instancji została uchylona wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 71/10, wydanym na skutek skargi pracownika. Sąd uznał, że sprawa nie została należycie wyjaśniona w zakresie diagnostyki medycznej. W szczególności wskazał, że obie jednostki diagnostyczne wprawdzie uzupełniły swoje orzeczenia lekarskie, ale ponowne opinie wydały tylko w oparciu o ten sam materiał dowodowy, w oparciu o który wydawały pierwotne opinie. Z materiału sprawy nie wynikało, by dysponowały one dowodami wytworzonymi w drugiej jednostce (zwłaszcza zdjęciami RTG). Zdaniem sadu dopiero konfrontacja ocen tych samych materiałów, w tym w szczególności zdjęć (zdjęć ośrodka w S. przez Ośrodek w K. i vice versa) pozwoliłoby jednoznacznie wyjaśnić wszystkie istniejące w sprawie wątpliwości. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy wydał w dniu [...]r. decyzję o tej samej treści co uprzednio. W motywach podniósł, że zwrócił się do [...] placówki medycznej o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, jednak udzieliła ona odpowiedzi, iż nie jest uprawniona do weryfikacji orzeczeń placówki II szczebla, a konfrontacja ocen tych samych materiałów nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Jednocześnie zasugerowano konsultację w innej jednostce II stopnia. Zgodne z tą sugestią orzeczenie lekarskie wydał w dniu [...]r. Instytut Medycyny Pracy w Ł., nie rozpoznając u J.K. zespołu wibracyjnego z poz. 22 wykazu chorób zawodowych ujętego w rozporządzeniu z 2009 r. W świetle zebranego w sprawie materiału organ odwoławczy uznał odwołanie zakładu pracy za uzasadnione. Wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 października 2012 r. uwzględniona została skarga pracownika na ostatnio wymienioną decyzję. Uchylając ją Sąd stwierdził, że z naruszeniem art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ppsa, nie zostały zrealizowane wiążące wskazania zawarte w wyroku z dnia 8 lipca 2010 r. Nie przewidywały one poddawania pracownika ponownym badaniom, lecz dokonanie ponownej oceny już przeprowadzonych badań. Dlatego też Sąd nakazał, by w toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy zwrócił się do [...] Instytutu o dokonanie oceny wyników wszystkich badań, a w szczególności zdjęć RTG, wykonanych u J.K., a zatem także tych, które zostały przeprowadzone [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K.,. Instytut winien wydać orzeczenie uzupełniające, w którym podda analizie wyniki badań przeprowadzonych w placówce pierwszego szczebla oraz dokona ich konfrontacji z wynikami własnej diagnostyki, a następnie – uwzględniając płynące z tej konfrontacji konkluzje – raz jeszcze wypowie się co do istnienia bądź nieistnienia u skarżącego spornej choroby zawodowej. Według Sądu miało to stanowić niezbędny i minimalny wymóg umożliwiający organowi wykonanie obowiązków wynikających z pierwszego wydanego w sprawie wyroku. W związku z treścią drugiego wyroku organ odwoławczy wystąpił do Instytutu w S. o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, spełniającego nakreślone przez Sąd wymogi. Instytut wydał takie orzeczenie w dniu [...]r., w którym podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając przy tym, że nie dysponuje zdjęciami RTG, na podstawie których [...] Ośrodek sporządził swoje orzeczenie lekarskie. Powołał się natomiast na wyniki własnych badań wskazując, że gdyby na "[...]" zdjęciach były uwidocznione zmiany chorobowe odpowiadające objawom zmienionej omawianej choroby zawodowej, to powinny być one widoczne na kolejnych zdjęciach, ze względu na trwałość tych zmian. Instytut powołał się nadto na treść orzeczenia wydanego w Ł. i wyraził pogląd, że ocena wszystkich materiałów dowodowych w tym również zdjęć RTG wykonanych w 2009 r. przez wszystkie jednostki medyczne nie znajduje prawnego uzasadnienia, a jednostka II stopnia ma prawo weryfikować i zmieniać orzeczenia jednostki I stopnia. Instytut nie może opierać się tylko na wynikach badań i konsultacji dokonanych we wcześniejszym etapie postępowania, a wręcz przeciwnie – pożądane jest przeprowadzenie własnej diagnostyki. Zaskarżoną decyzją [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po raz kolejny uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i odmówił stwierdzenia u J.K. choroby zawodowej wymienionej w poz. 22.2 wykazu z rozporządzenia z 2009 r. Po przedstawieniu przebiegu postępowania organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził jedynie, że po przeanalizowaniu uzupełnionego zgodnie z wymogami wyroku z dnia 8 września 2012 r. materiału dowodowego, zwłaszcza orzeczeń lekarskich Instytutów w S. i w Ł., ponownie uwzględnił odwołanie zakładu pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.K. zarzucił, że nie zostały wykonane żadne wskazania zawarte w obu poprzednich wyrokach. Tymczasem organ administracji publicznej jest związany wyrokiem Sądu i musi wykonać jego zalecenia. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, akcentując brak rozpoznania choroby zawodowej przez specjalistów z obu Instytutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest całkowicie zasadna, bowiem organ odwoławczy dopuścił się ewidentnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim naruszony został przepis art. 153 ppsa, stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli wiec w sprawie był już wydany wyrok, w którym nakazano organowi konkretne czynności, to przy kolejnym wyrokowaniu, gdy okaże się, że nie zostały one zrealizowane, Sąd właściwie musi uchylić decyzję dotkniętą taką wadą, gdyż w ramach owego związania nie może odstąpić od egzekwowania nałożonych na organ obowiązków, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego lub wiążące wskazania stały się niewykonalne. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, w przeciwieństwie do placówki medycznej, nie kontestuje co prawda konsekwencji wynikających z treści art. 153 ppsa, ale wbrew oczywistemu stanowi rzeczy uznał, iż materiał sprawy został uzupełniony zgodnie z wymaganym wyrokiem z dnia 8 września 2012 r. Tymczasem jednoznacznie w nim wskazano, że uzupełniające orzeczenie lekarskie Instytutu w S. musi odnieść się do wyników badań przeprowadzonych w placówce I stopnia, w tym zwłaszcza do zdjęć rentgenowskich. Oczywiście nie chodziło o hipotetyczne rozważanie na temat wpływu tej dokumentacji na ostateczną diagnozę, lecz o jej analizę, a więc i bezpośredni kontakt lekarzy Instytutu ze zdjęciami RTG wytworzonymi w K. W orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...]r. Instytut wyraźnie podaje, że zdjęciami tymi nie dysponował i nie dysponuje. W końcowej części orzeczenia Instytut wywodzi, że nie może opierać się tylko na wcześniejszych badaniach i konsultacjach. Tymczasem w żadnym z dotychczasowych wyroków nawet nie sugerowano takiego ograniczenia. Przeciwnie – wskazania Sądu wynikały z potrzeby uwzględnienia całości materiału dowodowego oraz z wymogów, jakie winno spełniać orzeczenie lekarskie. Ma ono charakter opinii biegłego, a zatem musi wyjaśniać wszelkie aspekty medyczne pojawiające się w sprawie. Zwłaszcza przy rozbieżnej diagnozie placówek obu stopni orzeczenie, w oparciu o które organ administracyjny rozstrzyga sprawę, winno obejmować całą dokumentację medyczną wytworzoną w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, a rozbieżności musza być przekonująco uargumentowane. Nie jest to możliwe gdy placówka II stopnia nawet nie dysponuje dokumentacją placówki podstawowego szczebla. Z okoliczności sprawy nie wynika przy tym, by było to niemożliwe (np. w wyniku zniszczenia, zagubienia, itp.). Kolejne orzeczenia Instytutu nie spełniają więc koniecznych wymogów, a w żadnym razie nie realizują wiążących wskazań poprzedniego wyroku. Niezależnie od naruszenia art. 153 ppsa, kwestia istnienia u skarżącego przedmiotowej choroby zawodowej nie została nadal prawidłowo wyjaśniona, w związku z czym uchybiono przepisom art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy spowoduje, by Instytut w S. zrealizował wytyczne wyroku z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1320/11, którym Sąd był bezpośrednio związany w obecnej sprawie, a w szczególności, by uzupełniające orzeczenie wydał z uwzględnieniem dokumentacji wytworzonej w [...] placówce medycznej, w tym także po analizie sporządzonych tam zdjęć RTG, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia. Także nowo wydana decyzja musi być umotywowana zgodnie z art. 107 § 3 Kpa. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzeczono, jak w sentencji. bu