IV SA/Gl 490/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 8 maja 2017 r. W.D. działając jako pełnomocnik J.D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niepodpisaną skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy M. przyznającej J. D. stypendium szkolne w wysokości 85 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2017 r. wezwano W. D. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu J.D. oraz podpisanie skargi. Pouczono przy tym pełnomocnika strony skarżącą, że brak ten może zostać uzupełniony poprzez nadesłanie dodatkowego egzemplarza skargi opatrzonego własnoręcznym podpisem lub podpisanie skargi znajdującej się w siedzibie tutejszego Sądu. Pouczono także, że braki należy uzupełnić w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia, zawierający nadto pouczenie o treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.), został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 20 czerwca 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych (k. 9 akt sądowych). Dnia 27 czerwca 2017 r. wpłynęła do sądu nadana za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mailem podpisana przez pełnomocnika strony skarżącej skarga oraz pełnomocnictwo udzielone przez J. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, do których należy - stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pochodzi ono od osoby podpisującej je oraz sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Brak podpisu pod skargą uniemożliwia stwierdzenie, że istotnie wolą osoby wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2953/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi zatem wątpliwości, że gdy pismo sporządza osoba fizyczna we własnym imieniu bądź działając jako pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy, to ona musi je podpisać. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a., nie mających w sprawie zastosowania. Brak podpisu na skardze stanowi zatem brak formalny, w wyniku którego skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. Niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwaniem strony skarżącej do ich usunięcia w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w procedurze sądowoadministracyjnej brak jest regulacji, która przewidywałaby możliwość wnoszenia drogą elektroniczną pism procesowych. Przepis art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi bowiem, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, rozumiany jako znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 342). We wskazanym przepisie jest więc mowa o podpisie własnoręcznym, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. Niedochowanie warunku własnoręcznie podpisanego pisma, wiąże się natomiast z odrzuceniem (lub zwrotem) pisma. W świetle przywołanych przepisów prawa nie budzi wątpliwości, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości skutecznego wnoszenia pisma w formie elektronicznej, bowiem jednym z jego wymogów formalnych jest m.in. własnoręczne podpisanie go przez autora. Brak zatem własnoręcznego podpisu strony na skardze wniesionej elektronicznie stanowi istotny brak formalny takiej skargi (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2016, s. 244). Natomiast zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do regulacji odczytywanych łącznie zawartych w art. 37 § 1 p.p.s.a. i art. 46 § 3 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z regulacji tej wprost wynika, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. należy wywodzić, że pełnomocnictwo jest ważne tylko jeśli zawiera własnoręczny podpis mocodawcy lub stanowi wierzytelny odpis. Pełnomocnictwo powinno zostać złożone w oryginale lub w odpisie poświadczonym za zgodność z oryginałem. Poświadczenie zgodności dokumentu z oryginałem powinno zaś zawierać przede wszystkim podpis pełnomocnika, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia. Tylko dokument spełniający powyższe wymagania wniesiony w terminie i zawierający podpis pełnomocnika mógł zostać uznany za uzupełnienie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez własnoręcznie podpisanie skargi lub przesłanie podpisanego własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi, a także do nadesłania pełnomocnictwa. Odpowiadając na wezwanie tut. Sądu skarżący przesłał pocztą elektroniczną podpisany egzemplarz skargi oraz pełnomocnictwo, tym samym nie wykonał w sposób prawidłowy zarządzenia z dnia 6 czerwca 2017r. Dlatego też, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji