IV SA/Gl 494/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Adam Mikusiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy w sprawie jednostki pomocniczej, podjętą na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez uprzedniego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy w sprawie jednostki pomocniczej, wniesiona na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wezwał uprzednio rady gminy do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. Wezwanie to musi być skierowane do organu, który podjął zaskarżoną uchwałę, a jego bezskuteczność jest warunkiem dopuszczalności skargi. Wniesienie odwołania do Wojewody nie zastępuje wymogu wezwania rady gminy.Stan faktyczny
Skarżący S.J. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta K. uznającą za bezzasadne jego odwołanie od uchwały Miejskiej Komisji Wyborczej w sprawie rozpatrzenia protestu przeciwko ważności wyborów do Jednostki Pomocniczej. Skarżący domagał się unieważnienia wyborów. Sąd wezwał skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi wezwał Radę Miasta K. do usunięcia naruszenia jego prawa. Skarżący oświadczył, że nie dokonał takiego wezwania, argumentując, że w uchwale nie wskazano drogi odwołania, i wniósł odwołanie do Wojewody.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.J. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie jednostek pomocniczych postanawia: odrzucić skargę;
W treści skargi z dnia [...] r. S. J. zażądał "unieważnienia wyborów do Jednostki Pomocniczej Nr [...] w Osiedlu [...] w K." wskazując na szereg uchybień, do jakich miało jego zdaniem dojść w ich toku. Mając to na względzie oświadczył, iż nie zgadza się z uchwałą Rady Miasta K. Nr [...] z dnia [...] r., mocą której organ ten uznał za bezzasadne złożone przezeń odwołanie od uchwały Miejskiej Komisji Wyborczej Jednostek Pomocniczych w K. Nr [...] z dnia [...] r. podjętej w sprawie rozpatrzenia jego protestu przeciwko ważności wyborów do wskazanej wyżej Jednostki Pomocniczej, przeprowadzonych w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. wystosowanym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV zwrócono się do skarżącego o wykazanie, że przed wniesieniem skargi na przywołaną uchwałę Nr [...] z dnia [...] r. wezwał Radę Miasta K. do usunięcia naruszenia jego uprawnienia bądź interesu prawnego, które zostało tą uchwałą spowodowane.
W odpowiedzi S. J. nadesłał pismo procesowe datowane na [...] r., w którym oświadczył, iż nie wezwał rzeczonego organu do usunięcia naruszenia swojego uprawnienia lub interesu prawnego wywodząc, że w treści tej uchwały "nie wskazano drogi odwołania" i dlatego "odwołał się do Wojewody [...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 52 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z §2 wskazanego przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jak natomiast wynika z §3 i §4 tego unormowania, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta K. Nr [...] z dnia [...] r. którą uznano za bezzasadne odwołanie S.J. od uchwały nr [...] Miejskiej Komisji Wyborczej Jednostek Pomocniczych w K. z dnia [...] r. w sprawie rozpatrzenia protestu przeciwko ważności wyborów do Jednostki Pomocniczej Nr [...] – Osiedle [...].
Mając na uwadze powyższe trzeba podkreślić, że skarga na tego rodzaju akt może zostać złożona do sądu administracyjnego w trybie tzw. skargi powszechnej, czyli na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (ust. 1 omawianego unormowania).
Brzmienie przywołanego przepisu nie budzi zatem wątpliwości, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wezwanie organu, który podjął daną uchwałę, do usunięcia naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego, spowodowanego tym aktem. Z wezwaniem takim można wystąpić w każdym czasie, a jego bezskuteczność jest przesłanką zaskarżenia uchwały do sądu. Bezskuteczność wezwania ma natomiast miejsce wówczas, gdy wezwany organ gminy albo wyraźnie odmówi usunięcia naruszenia albo też nie zajmie żadnego stanowiska w tej kwestii, w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.). Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, w sprawach skargi powszechnej nie stosuje się przepisów art. 52 §3 i §4 p.p.s.a.
Zaprezentowany wyżej pogląd jest zgodny ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (skład siedmiu sędziów) z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07.
Przenosząc zaprezentowane wyżej regulacje prawne na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że wstępnym i koniecznym warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę kwestionowaną przez S.J. było uprzednie wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego, o którym to obowiązku stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. Skarżący warunku tego nie spełnił, na co wskazuje jednoznacznie jego oświadczenie zawarte w nadesłanym przezeń do Sądu piśmie procesowym z dnia [...]r.
W tym kontekście pozostaje bez znaczenia fakt, iż w dniu [...] r. wyżej wymieniony skierował do Wojewody [...] pismo zatytułowane jako "odwołanie od uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] r." Wniesienie tego pisma w żadnym razie nie może bowiem zostać uznane za wystarczające do wyczerpania trybu wskazanego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skoro z przepisu tego wynika jasno, że o usunięcie naruszenia uprawnienia lub interesu prawnego należało zwrócić się do organu, który podjął kwestionowaną uchwałę, czyli w niniejszym przypadku do Rady Miasta K.
Zważywszy przywołane wyżej okoliczności Sąd uznał, że S. J. nie zachował wymogu warunkującego dopuszczalność skargi, wynikającego z art. 52 §1 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 58 §1 pkt 6 oraz §3 p.p.s.a.
Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest brak możliwości dokonania merytorycznej oceny argumentacji podnoszonej przez skarżącego. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, iż Sąd nie jest władny do zbadania zasadności zarzutów dotyczących problematyki związanej z przeprowadzonymi wyborami do Rady Jednostki Pomocniczej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło