IV SA/Gl 496/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-12-06
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Małgorzata Walentek, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, może zostać uznane za chorobę zawodową, nawet jeśli istnieje związek przyczynowy z warunkami pracy?Ratio decidendi
Choroba zawodowa może zostać stwierdzona wyłącznie wtedy, gdy jest ona wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, a jednocześnie zostanie wykazany związek przyczynowy między czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy a rozpoznaną chorobą. Schorzenie nieujęte w tym wykazie, niezależnie od potencjalnego związku z pracą, nie może być uznane za chorobę zawodową.Stan faktyczny
Skarżąca D. S. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. o nie stwierdzeniu u jej męża, A. S., choroby zawodowej. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały choroby zawodowej, mimo potwierdzenia narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Skarżąca zarzuciła błędną ocenę stanu faktycznego i naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że choroba jej męża powinna zostać uznana za zawodową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. nie stwierdził u A. S. choroby zawodowej wywołanej działaniem [...] w tym [...] z prawdopodobieństwem [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
W uzasadnieniu odwołano się do wyników postępowania wyjaśniającego, które wykazało, że A. S. będąc zatrudniony w latach [...] i [...] w Przedsiębiorstwie A na stanowisku [...] z przeważającym prawdopodobieństwem był narażony na [...] i [...], a nadto pracując w latach [...]w kopalni B na W. był narażony na [...] związane z [...]. Nadto wskazano, że orzeczeniami lekarskimi wystawionymi [...] przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. oraz przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznano choroby zawodowej u w/wym. Z orzeczeń tych wynika, iż na podstawie udostępnionej dokumentacji medycznej można stwierdzić u A. S. występowanie [...] i [...], które są wyrazem [...]. Zmiany te nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie są uważane za wywołane działaniem [...], a nadto brak jest jakichkolwiek informacji o rozpoznaniu lub podejrzeniu u w/wym. procesu [...]. Dostępna dokumentacja nie wskazuje też na obecność jakiejkolwiek [...], którą należałoby łączyć z przebytym narażeniem zawodowym na [...]. Orzeczenia te stanowiły podstawę wydania rozstrzygnięcia.
D. S. zakwestionowała w złożonym przez siebie odwołaniu stanowisko organu podnosząc, iż organ oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na opinii Instytutu nie uwzględniając pozostałej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Zdaniem skarżącej twierdzenie, że u A. S. nigdy nie stwierdzono [...] świadczy tylko i wyłącznie o tym, ze nigdy nie przeprowadzono badań pod względem procesu [...]. W świetle badań przeprowadzonych u jej męża bezzasadne jest twierdzenie, że u osoby mającej [...] lat powstanie [...] jest wyrazem samoistnych [...]. Już w [...] r. wykryto u jej męża oznaki [...] oraz [...]. Natomiast w [...] r. Szpital A w C. rozpoznał stan po [...],[...], które były [...]. Ten sam szpital stwierdził następnie [...]. Ponadto dokumenty znajdujące się w aktach sprawy jasno wskazują, iż A. S. wykonywał pracę w [...]. Odwołująca się uważa, że na podstawie dostarczonych dokumentów medycznych, pracy, wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, zarówno [...] jej męża jak i jego [...]spowodowany był chorobą zawodową zarówno z poz. [...] jak i nie rozpoznawana z poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że dla uznania choroby za zawodową konieczne jest stwierdzenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Następnie podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej A. S. oraz zajmowanych przez niego stanowisk. Przyznał, że ten pracował w [...] choroby zawodowej wywołanej [...], w tym [...], jednak dwie jednostki orzecznicze na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej w wydanych [...] orzeczeniach z dnia [...] r. i z dnia [...] r., wykluczyły u A. S. zawodową [...] zaznaczając, że nigdy nie stwierdzono u w/wym. obecności [...]. Zgodnie z przyjętymi kryteriami orzeczniczo-lekarskimi brak jest podstaw do przyjęcia związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym na [...], a rozpoznanymi [...]. Wobec braku rozpoznania choroby zawodowej wywołanej działaniem [...], w tym [...], organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania..
W skardze na powyższą decyzję D. S. zarzuciła decyzji błędną ocenę stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż w sprawie brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz naruszenie prawa materialnego, a to przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych poprzez ich błędną wykładnię. Na tej podstawie wniosła o uchylenie względnie zmianę zaskarżonej decyzji w taki sposób by stwierdzono u jej [...] męża chorobę zawodową.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ nie podjął czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności nie zażądał od jednostki orzeczniczej II stopnia orzeczenia uzupełniającego. Zaznaczyła, iż żadna z dwóch opinii medycznych nie podejmuje problemu [...], która wystąpiła u A. S., ograniczając zakres orzekania do kwestii [...]. Nadto zauważyła, że zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem dla uznania choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie danej choroby oraz stwierdzenie, że choroba ta z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że warunki te w danym wypadku ją spowodowały. Zdaniem skarżącej w sprawie został w pełni wykazany związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy A. S., a jego [...] na chorobę zawodową i następnie [...], co potwierdza również fakt, że skutki tej choroby nastąpiły [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, by podjęto ją z naruszeniem prawa.
Na wstępie wskazać należy, iż pojęcie choroby zawodowej w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji określał art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Wedle tego przepisu, za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Stosownie więc do tej regulacji, chorobą zawodową jest tylko i wyłącznie choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) do chorób zawodowych zalicza się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia, ma charakter normatywny i nie jest możliwe stwierdzenie chorób zawodowych w zakresie wykraczającym poza zakres przedmiotowy tego wykazu. Ustalenie listy chorób zawodowych ma ten skutek prawny, że wyklucza możliwość uznania za chorobę zawodową schorzenia, które nie jest wymienione w wykazie, bez względu na jego powiązanie z wykonywaną pracą.
Przedmiotem badania organu są zatem okoliczności, stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia oraz kwestia zawiązku przyczynowego miedzy chorobą, a szkodliwymi czynnikami występującymi w środowisku pracy narażającymi na jej powstanie.
Dodać jeszcze trzeba, że przepisy rozporządzenia nie tylko definiują pojęcie choroby zawodowej, ale także regulują wymagany tryb postępowania w zakresie ustalania takiej choroby.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności podnieść należy, iż organy administracji obu instancji przyznały fakt wykonywania przez A. S. pracy w warunkach [...] choroby zawodowej spowodowanej [...]. W tej mierze oparto się na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego, z którego wynika, że będąc zatrudniony w latach [...]-[...] i [...]-[...] w Przedsiębiorstwie A w C., w tym w latach [...]-[...] w kopalni B na W. na stanowisku [...] był [...] i [...], a nadto na [...]. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w [...], stwarzających potencjalne [...] w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
W tej sytuacji istotne było rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarzy uprawnionych jednostek medycznych, o których mowa § 5 powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...).
W orzeczeniach lekarskich wydanych przez dwie uprawnione jednostki diagnostyczne czyli Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznano u A. S. choroby zawodowej. Pierwsza z tych jednostek uznała, iż rozpoznane schorzenie - [...] oraz [...] - nie należy do chorób wywołanych [...]. Ponadto w udostępnionej dokumentacji lekarskiej brak jest jakichkolwiek informacji o rozpoznaniu bądź też podejrzeniu u A. S. [...]. Również Instytut wskazał, iż zmiany te nie są uważane za [...], nadto zaznaczył, iż nie figurują one w wykazie chorób zawodowych. Wskazał również, iż dostępna dokumentacja lekarska nie wskazuje na obecność jakiejkolwiek innej choroby, którą należałoby łączyć z przebytym [...], nigdy też nie stwierdzono obecności [...]. Słusznie zatem uznano, że schorzenia na jakie cierpiał mąż skarżącej nie można uznać za chorobę zawodową w rozumieniu omawianych przepisów, gdyż schorzenia te nie należą do chorób wywołanych [...] i nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych.
W ocenie Sądu prawidłowo uznał organ odwoławczy, iż nie ma podstaw by orzeczenia te kwestionować. Orzeczenia te zostały wydane po dokonaniu oceny całości materiału dokumentacyjnego dotyczącego warunków i charakteru wykonywanej pracy oraz dokumentacji lekarskiej. Orzeczenia te są zgodne, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne. W tej sytuacji przyszło stwierdzić, że jeżeli obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u A. S. choroby zawodowej, a rozpoznane schorzenie nie odpowiadało żadnej z chorób spowodowanych [...] wymienionych w wykazie chorób zawodowych, to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem. Wskazać w tym miejscu należy, że tak sądy administracyjne, jak i organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowania administracyjne w sprawie stwierdzania chorób zawodowych nie są uprawnione do poszerzania katalogu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, jak również do rozszerzającej interpretacji tych przepisów prowadzącej w istocie do poszerzenia tego katalogu chorób.
Zdaniem Sądu nie można postawić organowi odwoławczemu zarzutu, iż nie dążył do wyjaśnienia sprawy w jej całokształcie, bądź pominął dowody istotne w sprawie. Zarzut skargi, że opinie lekarskie nie podejmują problemu [...] nie jest uzasadniony skoro jednostki te orzekały na podstawie dokumentacji lekarskiej, w oparciu o którą nie stwierdziły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto stwierdzić przyjdzie, że sam fakt świadczenia pracy w [...] na powstanie choroby zawodowej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, skoro schorzenie, na które cierpiał mąż skarżącej, nie jest chorobą uznaną za chorobę zawodową, gdyż nie zostało wymienione w katalogu chorób zawodowych.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności.
W tym stanie rzeczy, działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło