IV SA/Gl 50/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant starszy sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) nie stwierdził u J. J. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W motywach rozstrzygnięcia podkreślono, że strona od 15 września 1981 r. zatrudniona jest w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno-Konsultacyjnym w B. na stanowisku nauczyciela-pedagoga i do dnia wydania decyzji w nim pracuje, a tym samym pracuje w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Organ ten zaznaczył, że z orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] oraz orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z [...] wynika, że nie stwierdzono w narządzie głosu strony zmian odpowiadających wymogom przewidzianym do rozpoznania choroby zawodowej, rozpoznano natomiast w następstwie przeprowadzenia badania laryngologicznego i foniatrycznego zmiany mające charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani i nie uzasadniają one rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. W tym stanie faktycznym organ ten pomimo wystąpienia narażenia na powstanie choroby zawodowej, choroby takiej nie rozpoznał. Z decyzją tą nie zgodził się J. J., który wniósł odwołanie do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji, jak również zarzucił lekarzom wypowiadającym się w jego sprawie brak bezstronności, jak również zaakcentował, że pominęli oni te opinie lekarskie, które potwierdzają występowanie u niego choroby zawodowej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2351 Kodeksu pracy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten przywołał wpierw stan normatywny mający zastosowanie w sprawie, a następnie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania. W tej części uzasadnienia organ ten w sposób szczegółowy przedstawił działania podejmowane przez organ pierwszej instancji, a w szczególności orzeczenia obu wypowiadających się w sprawie placówek medycznych. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego i stwierdził, że opinie obu placówek medycznych są spójne i zgodne w swoich konkluzjach, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich zasadność. Brak przesłanek w postaci rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnioną placówkę diagnostyczną uniemożliwia stwierdzenie u strony choroby zawodowej. Praca w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej nie jest wystarczającym elementem do jej rozpoznania. W podsumowaniu uzasadnienia organ ten zaznaczył, że strona miała możliwość brania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, jednakże z możliwości tej nie skorzystała. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł J. J. W skardze tej wystąpił o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji tej zarzucił stronniczość i oparcie na sprzecznych opiniach lekarskich, z całkowitym pominięciem opinii, które potwierdzają występowanie u niego choroby zawodowej. Z tego też powodu wystąpił o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu foniatrii, aby ten rozstrzygnął występujące rozbieżności. W motywach swojej skargi podniósł, że w stanowisku odwoławczej placówki diagnostycznej z dnia 3 października 2012 r. występują rozbieżności z tymi, które były wcześniej prezentowane. Następnie skarżący zaakcentował, że ze stanowiska doc. dr J. M. oraz opinii dr A. B. wynika, że występuje u niego choroba zawodowa i dokumenty te również powinny być brane pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięć. Podnosząc, że w kwietniu 2012 r. przebywał w odwoławczej placówce diagnostycznej i wówczas komisja lekarska w zbliżonym składzie nie znalazła podstaw do wydania orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W dalszej części uzasadnienia skargi J. J. odniósł się do uchybień proceduralnych i merytorycznych, których dopuściła się placówka diagnostyczna pierwszej instancji. W podsumowaniu skargi podkreślił, że w dokumentacji skierowanej do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zamieszczona była opinia prof. dr J. P. stwierdzająca występowanie u niego choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w przedmiotowej sprawie. W okresie prowadzonego postępowania dowodowego oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższego przepisu z chorobą zawodową spotykamy się jedynie wówczas, gdy wystąpi związek przyczynowo-skutkowy między zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, bez występowania narażenia zawodowego, oznaczało będzie, że dana choroba nie została spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy i nie będzie mogła być uznana za chorobę zawodową. Analogiczne rozstrzygnięcie zapadnie także wówczas, gdy pomimo rozpoznania schorzenia odpowiadającego chorobie zawodowej oraz zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby, uprawnione placówki medyczne wskażą w sposób nie budzący wątpliwości inne powody schorzenia niż związane z wykonywaniem pracy w warunkach narażenia. Dodatkowo przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż spełnianie norm przewidzianych przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy nie jest równoznaczne z tym, że praca na określonym stanowisku nie jest wykonywana w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej, ponieważ szereg schorzeń związanych jest z osobniczymi uwarunkowaniami, które powodują, że występująca u danej osoby choroba uznana zostanie za chorobę zawodową. W rozpatrywanej sprawie kwestia zatrudnienia skarżącego w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej nie jest przez organy administracji kwestionowana, zatem problematyka ta jako nie budząca żadnych kontrowersji między stronami postępowania nie będzie już przedmiotem rozważań. W skardze J. J. zarzuca organom prowadzącym postępowanie stronniczość i oparcie się na sprzecznych opiniach lekarskich przy jednoczesnym pominięciu opinii korzystnych dla niego, a mianowicie zawierających rozpoznanie u niego choroby zawodowej. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że w sprawach chorób zawodowych, stosownie do postanowień obowiązujących unormowań prawnych do wypowiadania się na temat występowania choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej rozpoznania uprawnione są wymienione w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych placówki medyczne. Takie unormowanie oznacza, że organy administracji przy podejmowaniu rozstrzygnięć obowiązane są w pierwszej kolejności kierować się tymi orzeczeniami, natomiast stanowiska prezentowane przez inne osoby lub placówki powinny być brane pod uwagę przy podejmowaniu końcowego rozstrzygnięcia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżący potwierdził, iż lekarze orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przed podjęciem końcowego orzeczenia z dnia [...] dysponowali pełnym materiałem dowodowym w sprawie podejmowali swoje orzeczenie z wykorzystaniem dokumentacji korzystnej dla skarżącego. W tym miejscu przyjdzie podkreślić, że lekarze orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...] orzekli brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, ponieważ po przeprowadzeniu stosownych badań nie stwierdzono w narządzie głosu zmian patologicznych przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Lekarze ci rozpoznali natomiast u skarżącego zmiany mające charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych, gardła i krtani, które nie uprawnia do rozpoznania choroby zawodowej. Jak zostało to podkreślone skarżący zarzucił rozstrzygnięciu organu odwoławczego stronniczość, jak również oparcie decyzji na sprzecznych opiniach lekarskich jak również z pominięciem tych opinii, które rozpoznawały u niego chorobę zawodową. Z postawionymi zarzutami nie można się zgodzić, ponieważ zarzut stronniczości nie został w żaden sposób wykazany przez skarżącego. Za takie nie można uznać informacje zamieszczone w skardze, a dotyczące dostrzeżonych nieprawidłowości w orzekaniu lekarzy placówki diagnostycznej pierwszej instancji. Sygnalizowane nieprawidłowości pojawiły się na etapie postępowania sądowego i nie były wcześniej zgłaszane (w aktach administracyjnych brak jest informacji na ten temat), nadto skarżący na potwierdzenie swoich zarzutów nie przedstawia żadnych dowodów je potwierdzających. Nie może zostać uwzględniony także drugi z podnoszonych zarzutów, a mianowicie sprowadzający się do nieuwzględnienia opinii rozpoznających u niego chorobę zawodową. Już powyżej było sygnalizowane, że lekarze orzecznicy placówki odwoławczej dysponowali wszystkimi opiniami, które zawierały korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji przyjdzie uznać, że orzeczenie lekarzy orzeczników z [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. podjęte zostało po uwzględnieniu całości materiału dowodowego (medycznego) mającego znaczenie w sprawie. Tym samym orzeczenie to spełnia wszystkie wymogi stawiane prawidłowo sporządzonemu orzeczeniu placówki diagnostycznej uczestniczącej w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej. Na marginesie jedynie można skarżącemu przypomnieć, że w ramach postępowania o rozpoznanie choroby zawodowej w sposób wiążący mogą się wypowiadać jedynie placówki orzecznicze wymienione w rozporządzeniu wykonawczym do Kodeksu pracy, natomiast lekarze specjaliści wypowiadający się co do stanu zdrowia osoby ubiegającej się o rozpoznanie choroby zawodowej nie mają możliwości władczego prezentowania swoich kwalifikacji. Stanowiska prezentowane przez tych lekarzy winny być przedmiotem rozpoznania przez lekarzy uprawnionych placówek i znaleźć swoje uzewnętrznienie w wydanym orzeczeniu. W rozpatrywanej sprawie lekarze odwoławczej placówki diagnostycznej nie dopuścili się naruszenia przepisów prawa, ponieważ przed wydaniem swojego orzeczenia zapoznali się z dokumentacją przedstawioną przez skarżącego i nie podzielili opinii korzystnych dla skarżącego. W podsumowaniu tej części rozważań przyjdzie zwrócić uwagę skarżącemu, że jego wniosek o powołanie biegłego sądowego nie mógł być uwzględniony, ponieważ sąd administracyjny z zasady nie prowadzi postępowania dowodowego i ocenia prawidłowość kontrolowanej decyzji na podstawie przedłożonych mu akt administracyjnych. W konkluzji przeprowadzonych rozważań przyjdzie uznać, że zarzut skarżącego nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz nie posiada umocowania w przepisach prawa. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. sw