IV SA/Gl 500/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżąca w dniu [...] r. wniosła o przyznanie jej pełnomocnika. Następnie w dniu [...] r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w którym wskazała, iż jej mąż jest osobą [...], a trójka dzieci posiada stopień niepełnosprawności. Zaznaczyła, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: opłata z tytułu czynszu – [...] zł., opłata za prąd – [...] zł., opłata za gaz – [...] zł., opłata usługi internetowe – [...] zł., koszt zakupu leków od [...] zł. do [...] zł. oraz okulary i telefon około [...] zł., bilet miesięczny [...] zł., dojazd do lekarzy około – [...] zł., zabiegi i badania około [...] zł. oraz potrącenia za mandaty i izbę wytrzeźwień około [...] zł., koszt zakupu środków czystości – [...] zł. Jednocześnie zadeklarowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, córką i dwójką synów oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Miesięczny dochód rodziny skarżącej zadeklarowany został na kwotę [...] zł., na który składają się renta pobierana przez skarżącą w kwocie [...] zł. oraz renta męża skarżącej w wysokości [...] zł. Przedłożone przez skarżącą oświadczenia uznano za niewystarczające dla oceny jej sytuacji materialnej dlatego wezwaniem z dnia [...] r. zwrócono się do niej o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołała w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi skarżąca nadesłała dokumenty wskazujące na wysokość wydatków dokonywanych z tytułu opłat za czynsz, zakup leków opłat za telefon, gaz i energię elektryczną oraz innych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. , stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku B.B. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę. W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Zważywszy bowiem na relacje pomiędzy dochodem przypadającym na pięcioosobowe gospodarstwo domowe, a rozmiarem wydatków, które obciążają rodzinę Sąd uznał, że przesłanka wynikająca z powołanego na wstępie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W tym miejscu należy wskazać, że dochód gospodarstwa domowego skarżącej to kwota [...] zł (brutto) na którą składa się renta stała pobierana przez skarżącą w kwocie [...] zł. oraz renta męża skarżącej w kwocie [...] zł. Jednocześnie, na podstawie dokumentów źródłowych przedłożonych przez skarżącą ustalono, że średnie miesięczne koszty stałe obciążające rodzinę wynoszą [...] zł. Na kwotę tą składają się wydatki z tytułu czynszu – [...] zł., opłata za gaz – [...] zł., opłata za energię elektryczną – [...] zł., opłata za telefon – [...] zł., opłata za internet – [...] zł., oraz wydatki na leki w kwocie około [...] zł., opłata za bilety miesięczne – [...] zł. Z powyższego wyliczenia wynika, że po odliczeniu wspomnianych wydatków do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje kwota [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Nawet zatem uwzględniwszy konieczność pomniejszenia wyżej wskazanej kwoty o wydatki, jakie wiążą się z koniecznością zakupu żywności, oraz środków czystości, odzieży czy kosztem leczenia dentystycznego kwota [...] zł. powinna umożliwić poczynienie oszczędności wystarczających na uiszczenie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny. W tym miejscu godzi się podnieś, że rodziny ubiegające się o przyznanie prawa pomocy to z reguły ludzie nie mogący zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb życiowych. To właśnie do takich osób skierowane jest prawo pomocy nie można bowiem w każdym przypadku obciążać państwa kosztem prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych. Z sytuacją istnienia zagrożenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny mamy do czynienia bowiem dopiero wówczas, gdy w skutek uiszczenia kosztów doszłoby do takiego zachwiania sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i swoim najbliższym przynajmniej minimum warunków socjalnych (podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., II FZ 137/05). Tymczasem skarżąca posiada środki na zapłatę wszystkich bieżących opłat oraz pozostaje jej do dyspozycji kwota, która bez wątpienia wystarcza na zapewnienie rodzinie koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu rodzina nie poniesie dotkliwej szkody w wyniku uiszczenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika skoro dochód jaki osiąga pozwala na poczynienie stosownych oszczędności w celu zgromadzenia niezbędnych środków do prowadzenia sprawy sądowej. Na marginesie jedynie wskazać należy, że jeden z synów skarżącej przebywający obecnie w zakładzie poprawczym, pomimo, iż nie mieszka obecnie z rodziną został przez Sąd uwzględniony przy obliczaniu kosztów utrzymania rodziny skarżącej, a pomimo to kwota, którą po obliczeniu wszystkich wydatków rodziny do jej dyspozycji pozostaje w ocenie Sądu umożliwia poczynienie stosownych oszczędności. Mając na uwadze wszystkie powołane wyżej okoliczności Sąd postanowił jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.