IV SA/Gl 502/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. (W.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 12 września 2016 r. skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W treści tego formularza podniósł, że jest osobą bezrobotną, gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M. W. jest decyzja administracyjna wydana w sprawie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (zaprezentowane stanowisko koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 listopada 2016 r. - karta nr 15 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem oświadczenia skarżącego co do jego stanu posiadania nie są dostatecznie przekonujące i budzą wątpliwości. Należy w tym miejscu podkreślić, że w treści wniosku (sporządzonego w dniu 12 września 2016 r.) M W podał, iż nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, a równocześnie - jak wynika z rubryki nr 7.2 urzędowego formularza wniosku - oświadczył w sposób wyraźny i jednoznaczny, iż "nie posiada" oszczędności zarówno na rachunkach bankowych jak i w gotówce, tak w złotych polskich jak i w innej walucie. Tymczasem w nieco późniejszym piśmie datowanym na 10 października 2016 r., które złożył w zakresie innej sprawy, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 703/16, gdzie również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy wywiódł, iż źródłem utrzymania są dla niego zgromadzone oszczędności, w kwocie 850 Euro, z których "do chwili obecnej" wydatkował 450 Euro. Pomiędzy powyższymi twierdzeniami skarżącego istnieje zatem wyraźna sprzeczność, która rzuca cień na wiarygodność jego oświadczeń, a w takiej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony. Należy bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawca przedstawi informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący i nie budzący żadnych wątpliwości. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., z kolei Sąd (w tym przypadku referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 458/10 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że analogiczne stanowisko jak w niniejszym rozstrzygnięciu wyrażone zostało przez rozpoznającego wniosek w postanowieniu z dnia 26 października 2016 r., mocą którego - z tych samych powodów co w niniejszym orzeczeniu - odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w przywołanej wyżej sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 703/16. Pogląd wyrażony w tym postanowieniu został zaaprobowany przez tutejszy Sąd, który mocą postanowienia z dnia 8 grudnia 2016 r., utrzymał rzeczone rozstrzygnięcie z dnia 26 października 2016 r. w mocy. Mając na względzie powyższe, wobec rozbieżności pomiędzy oświadczeniami skarżącego dotyczącymi posiadanych przezeń zasobów pieniężnych oraz źródeł utrzymania, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.