IV SA/Gl 503/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o. o. w Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził u Z. B. chorobę zawodową obustronny trwały ubytek słuchu ślimakowego spowodowany hałasem wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji przedstawił wpierw przebieg kariery zawodowej Z. B. oraz uwzględniając orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. o rozpoznaniu obustronnego odbiorczego uszkodzenia słuchu o lokalizacji ślimakowej orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie takie zostało podjęte z uwagi na uznanie zatrudnienia strony w warunkach narażenia na hałas oraz po stwierdzeniu ubytku słuchu, który przewiduje obowiązujący stan normatywny. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Przedsiębiorstwo A w Z., które wyraziło swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wystąpiło o jej uchylenie. W motywach odwołania zarzucono organowi pierwszej instancji nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz sprzeczności w materiale dowodowym. W motywach odwołania podniesiono, że przyjęto, iż strona pracowała w warunkach narażenia na hałas, w sytuacji, kiedy w latach 1972 – 1984 w przedsiębiorstwie nie były prowadzone pomiary i przyjęto wyniki pomiarów z 1988 r. w innym zakładzie pracy na stanowisku kierowcy samochodu "[...]" w sytuacji, kiedy odwołujące się przedsiębiorstwo nie wyraziło na to zgody. Odwołujące się przedsiębiorstwo dysponuje wynikami pomiarów z lat 1993 – 2007 i wynika z nich, że poziom ekspozycji na hałas w przypadku mechanika wynosi 66 – 84 decybele, a w przypadku kierowcy samochodu [...] i [...] 73 – 81 decybeli. Zdaniem odwołującego się przedsiębiorstwa Z. B. nie był narażony na hałas w trakcie zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wymogi, które muszą wystąpić, aby rozpoznać chorobę zawodową. W dalszej części uzasadnienia organ ten przybliżył przebieg kariery zawodowej strony oraz formułowane w ramach tego postępowania opinie przez uprawnione placówki medyczne i zaznaczył, że Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. rozpoznała u niej uszkodzenia słuchu, które uprawnia do rozpoznania choroby zawodowej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu i uznał, że analiza przedstawionej dokumentacji pozwala uznać, że strona była eksponowana na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu w całym okresie aktywności zawodowej. Zaznaczono także, iż nie przekraczanie dopuszczalnych norm hałasu nie jest równoznaczne z nie zatrudnieniem w warunkach stwarzających możliwość powstania choroby zawodowej, a z uwagi na rozpoznanie przedmiotowej choroby przez uprawnioną placówkę medyczną oraz stwierdzony okres zatrudnienia w warunkach potencjalnego narażenia na hałas, organ ten nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionego odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Przedsiębiorstwo A w Z., wniosło o uchylenie wyżej wymienionej decyzji, zarzucając jej naruszenie postanowień art. 7, art. 8 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przez sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. W motywach skargi przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniesiono się do stwierdzenia organu odwoławczego, że choć nie stwierdzono przekroczenia poziomu hałasu to uznano, że Z. B. pracował w warunkach narażenia na hałas. Zdaniem skarżącego przedsiębiorstwa takie ujęcie narusza postanowienia przywołanego powyżej § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., a także treść art. 7,8 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazana interpretacja przyjęta przez organ odwoławczy nosi cechy daleko idącej dowolności i mimo nieprzekroczenia ustalonych w przepisach norm uznano, że warunki pracy mogły być przyczyną powstania choroby zawodowej. W odpowiedziach na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na unormowania prawne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, otóż decyzja ta podjęta została w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Podniesiona okoliczność posiada znaczenie w rozpatrywanej sprawie, albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w zakresie w jakim określa wytyczne dotyczące treści rozporządzenia oraz wymienione powyżej rozporządzenie Rady Ministrów są niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Co prawda wskazany wyrok zakładał, że przepisy te utracą moc po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, co nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Zatem zdaniem Sądu z dniem 3 lipca 2009 r. nastąpiła utrata mocy wskazanych przepisów i z tą chwilą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Wskazane stanowisko znajduje umocowanie w treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który zawiera zasadę wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć, jakie zapadły na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją RP. Stosownie do postanowień art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy decyzja wydana została na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia wniesioną skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka kwestionuje prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie, a w szczególności uważa, że organy administracji bezpodstawnie uznały okres zatrudnienia strony w Przedsiębiorstwie "A" za okres pracy w narażeniu na hałas. Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut musi zostać uwzględniony, ponieważ podstawową zasadą obowiązującą na gruncie postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Zasada ta wyrażona jest w treści art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z nią organ administracji przed podjęciem rozstrzygnięcia obowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych elementów prowadzonego postępowania, które mogą mieć wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia. Tak rozumiana i ujmowana zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji w ramach prowadzonego postępowania dowodowego obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Na gruncie rozpatrywanej sprawy oznacza to, że organ administracji obowiązany jest w ramach postępowania epidemiologicznego ustalić w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, czy w danym okresie czasu i na danym stanowisku pracownik pracował w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej. Odwoływanie się do orzeczenia lekarskiego rozpoznającego chorobę zawodową jest odwróceniem kolejności działań, albowiem to organ administracji zobowiązany jest w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie epidemiologiczne a następnie uprawniona placówka medyczna winna się w sprawie wypowiedzieć, czy u danej osoby w związku z przebiegiem jej kariery zawodowej oraz jej stanem zdrowia rozpoznaje chorobę zawodową czy też nie. Podniesiona okoliczność wyczerpuje znamiona uwzględnienia wniesionej skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to jest naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy obowiązany będzie do prowadzenia postępowania i podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o nowy stan prawny obowiązujący już w następstwie przywołanego powyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Należy w tym miejscu podkreślić, że organ ten winien w ramach pomocy prawnej wystąpić do organu pierwszej instancji o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy Z. B. będąc zatrudniony w skarżącym przedsiębiorstwie pracował w warunkach narażenia na hałas i czy wskazany okres można uznać za okres pracy w takim narażeniu, a po uzyskaniu stosownej informacji wystąpić do placówki medycznej wypowiadającej się w sprawie o wyrażenie uzupełniającego stanowiska, uwzględniającego dokonane ustalenia w zakresie postępowania epidemiologicznego. W niniejszej sprawie Sąd, stosownie do postanowień art. 152 wyżej wymienionej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję. su.