IV SA/Gl 512/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej udzielonej na zakup lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w J. z dnia [...]r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w J. przyznał funkcjonariuszowi K.M. pomoc finansową na uzyskanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w kwocie 12 507 zł. Z kolei w dniu [...] r., uwzględniając prośbę policjanta wydał rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem 1 marca 2013 r. Decyzją z dnia [...] r. ten sam organ orzekł o zwrocie udzielonej pomocy finansowej w kwocie 5 402,40 zł. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 97 ust. 5 w zw. z art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. Nr 287 z 2011 r., poz. 1687, ze zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468), zwanego dalej "rozporządzeniem". W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że ostatnio wymieniony przepis mówi o zwrocie pomocy finansowej w razie zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia. Wyliczenie kwoty podlegającej zwrotowi dokonano według kolejnych ustępów § 5 rozporządzenia. W odwołaniu K.M. uznał zaskarżoną decyzję za niezgodną z obowiązującymi przepisami, podkreślając fakt bezpośredniego kontynuowania służby w charakterze żołnierza zawodowego. Przepisy emerytalne i ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uwzględniają okres służby policyjnej przy ustaleniu uprawnień żołnierzy zawodowych. Swoje stanowisko poparł wyrokami tut. Sądu. Zaskarżoną decyzją [...] Komendant Wojewódzki Policji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję I instancji całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. Zdaniem organu odwoławczego powołane przez skarżącego przepisy nie regulują kwestii zwrotu pomocy finansowej, natomiast organy są związane zasadą legalizmu i nie maja takich jak sądy uprawnień, by oceniać zgodność rozporządzenia z przepisami ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji, zarzucając im naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zamieszczonej w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji. Uzasadniając ten zarzut skarżący wywodził, że przesłanki zwrotu pomocy finansowej winny być określone w aktach rangi ustawowej. Dalszą treść skarga opiera na motywach wyroku tut. Sądu z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 522/11. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, powielając swoją dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trafnie bowiem wywodzi skarżący, że § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie mógł stanowić podstawy do orzeczenia o zwrocie udzielonej mu pomocy finansowej. Stronom znane są argumenty, jakimi tut. Sąd kierował się przy rozważaniu tej kwestii w wyroku z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 522/11, a które Sąd w obecnym składzie całkowicie podtrzymuje, zwłaszcza że od czasu wydania tamtego wyroku stan prawny nie uległ w tej mierze żadnej istotnej zmianie. Wystarczy zatem tylko skrótowo podnieść, że wskazany przepis wykroczył poza zakres delegacji z art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, gdyż na jej podstawie właściwy minister upoważniony był do techniczno - proceduralnych zagadnień związanych z cofnięciem lub zwrotem przedmiotowego świadczenia, a nie samodzielnego określania, w jakich przypadkach pomoc finansowa podlega zwrotowi. Przez dodanie w ustawie o Policji art. 94 ust. 1a ustawodawca potwierdził, że określenie przypadków zwrotu pomocy należy do materii ustawowej. Tymczasem ustawa ta nie przewiduje obowiązku zwrotu pomocy z powodu zwolnienia policjanta ze służby. Słusznie organ powołuje się zarówno na obowiązującą go zasadę legalizmu, jak i też kompetencje sądów do oceny zgodności aktów wykonawczych z ustawami. Z konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej wynika obowiązek uwzględnienia przez Sąd administracyjny wady prawnej decyzji polegającej na zastosowaniu rozporządzenia sprzecznego z Konstytucją lub ustawą. Zasada ta bezpośrednio upoważnia Sąd do samodzielnej odmowy zastosowania takiego rozporządzenia lub jego części. Konsekwencją tej odmowy jest uchylenie decyzji obarczonej taką wadą, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). W niniejszej sprawie zakwestionowany przepis ma charakter materialno-prawny, a zatem podstawę uchylenia decyzji należy skonkretyzować i jest nią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanego ostatnio Prawa. Ponieważ na wadliwej podstawie bazują decyzje obu instancji, dlatego zastosowano również art. 135 tego Prawa, a z mocy jego art. 152 orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej, przy nie zmienionym stanie prawnym, winno skutkować umorzeniem postępowania przez organ I instancji, co – podobnie jak w powoływanej poprzedniej sprawie o sygn. IV SA/Gl 522/11 – nie spowoduje istotnych niepożądanych społecznie skutków, skoro skarżący nadal pełni mundurową służbę państwową. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji. bu