IV SA/Gl 515/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. W dniu 22 lutego 2015 r. A. Z. złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad ojcem H. Z., legitymującym się orzeczeniem z dnia [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 16a ust. 1 oraz art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 3 ze zm.), Wójt Gminy K., odmówił przyznania wnioskodawcy żądanego świadczenia. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż zgodnie z art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W tym kontekście wskazano, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, H. Z. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a tym samym nie spełnia ustawowego wymogu uprawniającego osobę sprawującą do opieki nad nim do otrzymania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. A. Z. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji i domaga się jej uchylenia. Podkreślił bowiem, że sprawuje osobistą i stałą opiekę nad swoim ojcem. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, określających warunki nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W szczególności zaakcentowało, że po myśli art. 16a ust. 1 wspomnianej ustawy, świadczenie to przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wobec powyższego organ drugiej instancji wskazał, że choć strona sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, i zachowuje kryterium dochodowe określone w art. 16a ust. 2 rzeczonej ustawy, to jednak nie spełniona została jedna z obligatoryjnych przesłanek przyznania przedmiotowego świadczenia, otóż ojciec strony legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, co powoduje, że strona nie spełnia podstawowego warunku do ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. Z. domaga się uchylenia decyzji organu drugiej instancji i przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Podkreślił, iż jest osobą zobowiązaną do opieki nad niepełnosprawnym ojcem i taką opiekę sprawuje, a okoliczność ta wyłącza możliwość podjęcia przez niego zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie i powołując się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swojej decyzji wywiodło, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 wyżej wymienionej ustawy, wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania A. Z. specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad ojcem. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowi art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114). Zgodnie z tym przepisem specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dodatkowo po myśli ust. 2 tego przepisu świadczenie to przysługuje jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważyć należy, czy w przypadku skarżącego wystąpiły wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia. Z przedłożonych akt administracyjnych, jak również z uzasadnienia decyzji organów administracji wynika, że skarżący jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie pracującą z tego powodu, że sprawuje osobistą opiekę nad ojcem. Ponadto, rodzina spełnia także kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie organy administracji odmówiły przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia z uwagi na to, że jego ojciec legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a tym samym nie spełnia wymogu wynikającego z przepisu prawa. W świetle powyższego przyjdzie rozważyć, czy skarżący spełnia wszystkie wymogi do otrzymania wnioskowanego świadczenia, a w szczególności, czy jego ojciec legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności o treści zbieżnej z wymogami wynikającymi z przywołanego powyżej przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przedmiotowe świadczenie przyznawane jest w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zatem ustawodawca w sposób jasny określił wymogi stawiane osobie względem, której opieka ma być sprawowana, ponieważ winna się ona legitymować orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami. Przyjdzie zauważyć, że orzeczenie o niepełnosprawności orzekane jest wobec dzieci, które nie ukończyły 16 roku życia, zatem w rozpoznawanej sprawie pozostaje jedynie pierwszy wymóg, a mianowicie legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy ojciec skarżącego legitymuje się orzeczeniem z [...] roku, w którym został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zatem oznacza to, że nie została spełniona przesłanka przewidziana w przywołanym powyżej przepisie uprawniająca do skutecznego ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, który wskazał, że nie spełnienie jednego z wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia odmownego. Zatem spełnienie przez skarżącego innych wymogów formalnych do otrzymania wnioskowanego świadczenia nie jest wystarczające do tego, aby wniesiona skarga została uwzględniona, ponieważ osoba względem, której opieka ma być sprawowana nie legitymuje się wymaganym orzeczeniem o niepełnosprawności. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi. im