IV SA/Gl 516/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej; Wyrokiem z dnia 15 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] wydaną w przedmiocie choroby zawodowej. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 4 grudnia 2008 r. Od tej daty biegł ustawowy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął z dniem 5 stycznia 2009 r. W międzyczasie, a mianowicie w dniu [...] r. Z.W. złożył w tutejszym Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania tego wniosku, postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. Sąd przyznał wyżej wymienionemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia [...] r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. powiadomił Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego E. J. Następnie, w związku z przejściem tego pełnomocnika na emeryturę i zamierzoną likwidacją kancelarii, Sąd został poinformowany (pismo z dnia [...] r.) o wyznaczeniu innego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego R.M. Kolejnym pismem datowanym na [...]r. Dziekan OIRP w K. poinformował, iż "cofa wyznaczenie w sprawie radcy prawnego R. M. wobec wyznaczenia radcy prawnego S. B.". Sąd powiadomił o tym fakcie skarżącego pismem z dnia [...] r., które zostało mu doręczone [...] r. Wyznaczony pełnomocnikiem radca prawny S. B. w dniu [...] r. nadesłał pełnomocnictwo udzielone mu przez stronę. Następnie, to jest w dniu [...] r. złożył skargę kasacyjną od zapadłego w sprawie wyroku z równoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie skarżącemu przyznano pełnomocnika z urzędu już po wydaniu wyroku, a samo wyznaczenie pełnomocnika nastąpiło po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Nadto wskazał na fakt wcześniejszego bezskutecznego wyznaczania w sprawie na pełnomocnika z urzędu dwóch innych radców prawnych. Mając na uwadze powyższe wywiódł, iż uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie nastąpiło z winy Z. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do art. 87 §1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ustawa wymaga także, by równocześnie z wnioskiem dokonano czynności, której strona nie dokonała w terminie (§4 wspomnianego przepisu). W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z nich jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia. Pierwszorzędną kwestią w niniejszej sprawie jest więc ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt I FZ 371/06, niepubl.; z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 667/06, niepubl.; z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 569/06, niepubl), w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy przyjąć, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o fakcie jego ustanowienia (ściślej mówiąc - uwzględniwszy treść art. 244 p.p.s.a. - chodzi tu o 30 dni od powzięcia wiadomości o wyznaczeniu konkretnej osoby na tego pełnomocnika). W niniejszej sprawie nie sposób precyzyjnie ustalić daty, od której reprezentujący skarżącego radca prawny miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Samo udzielenie mu pełnomocnictwa (co nastąpiło w dniu [...] r.) nie przesądza jeszcze o tym, aby uznać, iż od chwili jego otrzymania mógł on złożyć rzeczony środek zaskarżenia. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że możliwość taka powstaje dopiero wtedy, gdy adwokat lub radca prawny zapozna się z aktami sprawy, ze stanowiskiem wnioskodawcy co do zakresu skargi kasacyjnej oraz sporządzi tę skargę. Omawiane czynności adwokat (radca prawny) ma obowiązek podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki, ale przy uwzględnieniu jego normalnego obciążenia pracą zawodową. Wymaganie zatem od pełnomocnika, aby w terminie siedmiu dni od udzielenia pełnomocnictwa, zapoznał się ze sprawą, sporządził i wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jest działaniem zbyt rygorystycznym i skutkuje iluzorycznością przyznanego prawa pomocy. Prowadzi to również do bezzasadnego różnicowania stron, którym przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i pozostałych stron, które mają aż 30 dni na podjęcie niezbędnych kroków w sprawie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 30/09, niepubl.). W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych należało przyjąć, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął w niniejszej sprawie swój bieg z dniem 5 sierpnia 2009 r., to jest z upływem 30 dni od daty powzięcia przez skarżącego wiadomości o wyznaczeniu dla niego radcy prawnego w osobie S.B. Stosowne zawiadomienie w tej kwestii zostało bowiem doręczone Z.W. w dniu 6 lipca 2009 r. (patrz: zwrotne potwierdzenie odbioru stanowiące kartę nr 111 akt sprawy). Skoro zatem wniosek wraz ze skargą kasacyjną, nadano w placówce pocztowej w dniu 21 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego), to nie budzi wątpliwości, że czynności tej dokonano w terminie, o którym mowa w art. 87 §1 p.p.s.a. Równocześnie Sąd uznał, iż podniesiona we wniosku argumentacja nawiązująca do długotrwałych komplikacji wynikających z wyznaczania przez korporację radcowską na pełnomocnika strony trzech kolejnych osób pozwala stwierdzić, że pełnomocnik Z. W. uprawdopodobnił w sposób wystarczająco przekonujący brak winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W świetle powyższego godzi się podnieść, że spełnione zostały przewidziane prawem przesłanki warunkujące przywrócenie rzeczonego terminu. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 86 §1 p.p.s.a.