IV SA/Gl 522/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2009 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] roku nr [...], 2) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P. R. kwotę [...] zł ( [...]) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Burmistrz Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 3, art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 1a, art. 24, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił D. L. przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko E. L. oraz jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dochód w 2007 r. na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i jest wyższy od kryterium uprawniającego do otrzymania zasiłku rodzinnego wynoszącego 504 zł. Z tego powodu rodzina nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Nadto organ ten nie uwzględnił wniosku strony o uznanie za dochód utracony dochodu z tytułu zatrudnienia, ponieważ w tym samym roku uzyskała inny dochód, a tym samym nie utraciła dochodu, a okoliczność ta stosownie z treścią § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, stanowi przesłankę negatywną do uznania dochodu za utracony. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł D. L. W odwołaniu tym wystąpił o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i o przyznanie wnioskowanego zasiłku i dodatku. W motywach wniesionego odwołania skarżący podniósł, że § 17 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia jest sprzeczny z innymi przepisami tego aktu normatywnego. Przyjęta przez organy administracji interpretacja wskazanego unormowania jest formą dyskryminacji jego i wychowywanego przez niego dziecka. Nadto zaznaczył, że uzasadnienie decyzji odmownej jest lakoniczne i nie odwołuje się do argumentów merytorycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wpierw przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie przytoczył treść kluczowych w sprawie przepisów w tym art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych regulującego problematykę dochodu utraconego. Następnie organ ten odniósł się do postanowień § 17 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia, zgodnie z którym nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W świetle takiego brzmienia przepisów prawa organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i zasługuje na utrzymanie w mocy. W końcowej części decyzji organ ten zaznaczył, że nie jest uprawniony do tego aby dokonywać kontroli przepisów, lecz zobowiązany jest podejmować rozstrzygnięcia na podstawie przepisów obowiązujących. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł D. L. W skardze tej ponownie podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa. W skardze tej zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie art. 30, art. 32, art. 33, art. 37 ust. 1 i art. 40 Konstytucji RP, naruszenie prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Zdaniem skarżącego uzasadnienie kwestionowanej decyzji oparte jest na nieprawdziwym stanie faktycznym przy jednoczesnym pominięciu istotnych i ważnych faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się stwierdzenie, że w tym samym roku (2006) nastąpiła utrata dochodu (zatrudnienia) i uzyskanie dochodu (renta), jednakże jego zdaniem jest ono nieprawdziwe, ponieważ utrata zatrudnienia nastąpiła z dniem [...] r. to jest od dnia pobierania zasiłku chorobowego, natomiast w 2006 r. uzyskał rentę. Zaznaczył także, że jego sytuację należy traktować w taki sam sposób jak kobietę przechodzącą na urlop wychowawczy. Podniósł również, że zgodnie z zasadami logiki nie powinno się czegoś uwzględniać jeżeli czegoś nie ma i odniósł go do stwierdzenia zamieszczonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dochód na jedną osobę w jego rodzinie wynosi [...] zł w sytuacji, kiedy takiego dochodu nie posiada. Skarżący odniósł się do sugestii zamieszczonej w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, związanej z możliwością ubiegania się o świadczenie z pomocy społecznej i zaznaczył, że z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego nie może w sposób skuteczny ubiegać się o taką pomoc. W końcowej części skargi zaznaczył, że następstwem zaskarżonej decyzji jest między innymi to, że na swoje utrzymanie pozostanie mu jedynie 115 zł miesięcznie i uznał, że organy administracji podejmujące rozstrzygnięcie w sprawie, jak również Wojewoda [...] skazują go na powolną śmierć głodową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczne argumenty, jakie zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 87/08 zawiesiło postępowanie w sprawie z uwagi na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego dotyczącego zgodności § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) z Konstytucją RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny mocą wyroku z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt P 45/08 orzekł, że § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Oznacza to, że przepis stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji stracił przymiot domniemania konstytucyjności. Jednocześnie należy mieć świadomość tego, że zgodnie z treścią art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Z kolei po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto, jak zaznaczył to w uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd dokonujący badania prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej, w przypadku zetknięcia się z taką sytuacją, jaka wystąpiła w rozpatrywanej sprawie zwolniony jest z uzasadniania niekonstytucyjności przepisu, a wystarczającą podstawą jest odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niekonstytucyjność danego przepisu czy aktu normatywnego (zob. wyrok NSA z dnia 11 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 15/09 niepublikowany). Stwierdzenie przez Sąd, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania z uwagi na treść art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym uwzględnienia wniesionej skargi zwalniają Sąd z obowiązku analizy pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze. Na marginesie przyjdzie jedynie zauważyć, że zgłoszony postulat skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie tej stał się bezprzedmiotowy w następstwie orzeczenia podjętego przez ten Trybunał. Także pozostałe zarzuty sformułowane w skardze przestały spełniać przewidzianą dla nich funkcję, ponieważ następstwem wyeliminowania z obrotu prawnego § 17 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia niezbędne stało się ponowne rozpatrzenie sprawy w kontekście nowego stanu normatywnego. W świetle powyższego wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" wyżej wymienionej ustawy. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji celem rozpatrzenia wniosku skarżącej w oparciu o obowiązujące unormowania prawne. Po ustaleniu sytuacji osobistej i majątkowej organ administracji pierwszej instancji podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji organ odmówił przyznania skarżącemu świadczenia zbędne okazało się orzekanie o wykonalności kwestionowanej decyzji w oparciu o postanowienia art. 152 przywoływanej powyżej ustawy. Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu ustalono w oparciu o postanowienia § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i obejmuje ono podatek VAT. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. SW