IV SA/Gl 522/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego T. G., postanowiło uchylić decyzję organu I instancji w całości i przyznać T. G. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem J. L. od dnia [...] 2010 r. do [...] 2010 r. – w kwocie 208,00 zł. i od [...] 2010 r. – w kwocie 520 zł. miesięcznie na stałe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że działający z upoważnienia Burmistrza S. Kierownik OPS w Ł., decyzją z dnia [...] r. odmówił T. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem, stwierdzając, iż strona nie spełniła warunków przyznania wymienionego świadczenia, gdyż podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. W związku z tym – w ocenie organu - nie został spełniony warunek rezygnacji z pracy zarobkowej. Rozpoznając odwołanie od wymienionej wyżej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zmianami), który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1/ matce albo ojcu, 2/ innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3/ opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że według art. 24 ust. 4 tej ustawy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że w dniu [...] 2010 r. strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad ojcem J. L., który legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. W związku z tym nie można podzielić stanowiska organu I instancji, iż strona nie spełniła warunków przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż według art. 3 pkt. 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że strona nie wykonuje innej pracy zarobkowej, co skutkuje przyznaniem wnioskowanego świadczenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.G. wskazała, że w jej ocenie świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jej od miesiąca złożenia wniosku, czyli za cały miesiąc, gdyż pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, wymienione w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały już dawno spełnione. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ramach odniesienia się do treści skargi dodał, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Strona złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w dniu [...] 2010 r., zatem prawo do świadczenia przysługuje od tej daty. Natomiast wobec strony nie ma zastosowania art. 24 ust. 2a cyt. ustawy, który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. wydane zostało w dniu [...] 2004 r. ( na wniosek strony z dnia [...] 2004 r.). Ponadto świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem tzw. "podzielnym" - zgodnie z treścią art. 17 ust. 4 cyt. ustawy - świadczenie pielęgnacyjne przysługujące za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 świadczenia pielęgnacyjnego za każdy dzień. Należną kwotę świadczenia zaokrągla się do 10 groszy w górę. Wobec powyższego organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] 2010 r. (data wpływu do Sądu) – złożonym w związku z doręczeniem odpowiedzi na skargę - skarżąca dodała, iż nie wnosi o zastosowanie wobec niej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale przepisu art. 24 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jej za cały miesiąc marzec 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należało, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 z późn. zmianami), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1/ matce albo ojcu, 2/ innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3/ opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast na podstawie art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane było, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, skarżąca złożyła w dniu [...] 2010 r. W związku z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje zatem skarżącej od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, czyli od [...] 2010 r., a nie – jak błędnie przyjął organ w zaskarżonej decyzji – od daty złożenia wniosku, tj. od [...] 2010 r. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawierają bowiem podstaw do takiego określenia daty początkowej przysługiwania wymienionego świadczenia. Natomiast w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie ma zastosowania przepis art. 24 usta. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z dokumentów przedłożonych przez skarżącą z wnioskiem o przyznanie świadczenia wynika bowiem, że orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. wydane zostało w dniu [...] r., w wyniku wniosku strony z dnia [...] r. Jednakże – wbrew rozumowaniu organu odwoławczego wyrażonemu w odpowiedzi na skargę – okoliczność, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie ma zastosowania art. 24 ust. 2a cytowanej ustawy, nie powoduje wyłączenia stosowania przepisu o charakterze ogólnym, tj. art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że art. 24 ust. 2a ma zastosowanie tylko do tych sytuacji, w których spełnione są szczególne warunki określone w tym przepisie. Stanowi bowiem podstawę ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (lub zasiłku pielęgnacyjnego ) za miesiące poprzedzające miesiąc, w którym złożony został wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia – tj. począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Niewątpliwie przepis art. 17 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługujące za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 świadczenia pielęgnacyjnego za każdy dzień. Jednakże regulacja art. 17 ust. 4 cytowanej ustawy – jak wynika z jej treści - zawiera tylko normę określającą sposób obliczenia kwoty świadczenia – dla tych sytuacji, w których świadczenie przysługuje za niepełne miesiące, np. ma to miejsce wówczas, gdy świadczenie jest przyznane od daty rezygnacji wnioskodawcy z zatrudnienia. W konsekwencji – decyzja organu odwoławczego – w zakresie określenia daty początkowej, od której przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, została wydana z naruszeniem cytowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. Dotyczyło przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy uwzględni powyższe wskazania i zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustali prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, czyli od marca 2010 r., a nie – jak błędnie przyjął w zaskarżonej decyzji – od daty złożenia wniosku, tj. od 19 marca 2010 r.