IV SA/Gl 536/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-09-23
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku rozpoznania schorzenia jako choroby zawodowej przez placówki diagnostyczne, można stwierdzić chorobę zawodową u pracownika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: narażenia zawodowego oraz rozpoznania schorzenia jako choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Brak rozpoznania choroby przez placówki diagnostyczne, mimo występowania narażenia zawodowego, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący T. M. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Organy administracji obu instancji, opierając się na opiniach placówek diagnostycznych, nie stwierdziły choroby zawodowej, mimo potwierdzenia narażenia na szkodliwe czynniki w miejscu pracy. Skarżący zarzucił, że orzeczenia placówek diagnostycznych zostały wydane na podstawie niewłaściwych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2008 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. NR [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) nie stwierdził u T. M. choroby zawodowej - [...] spowodowanego [...] - wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że T. M. w okresie zatrudnienia w latach [...] - [...] w A w R. na stanowiskach: [...] i [...] pracował w warunkach narażenia na wystąpienie choroby zawodowej [...]. Jednakże wobec braku rozpoznania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych nie było podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
W odwołaniu z dnia [...] r. T. M. wniósł o zmianę powyższej decyzji i stwierdzenie choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazał, że [...] powoduje znaczne utrudnienie jego funkcjonowania w otoczeniu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej, niezbędne jest zakwalifikowanie przez lekarzy orzeczników placówki diagnostycznej służby zdrowia występującego schorzenia jako choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między warunkami pracy a rozpoznaną chorobą zawodową, tj. stwierdzenie, iż narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie nastąpiło w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywaniem zawodu. W sprawie T. M. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w latach [...] - [...], podczas zatrudnienia w A na stanowisku [...] i [...] - był eksponowany na działanie [...] ponadnormatywnego. Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia [...]. Jednakże we wnioskach orzeczeń obu placówek diagnostycznych (I i II szczebla), nie rozpoznano u niego choroby zawodowej [...]. Instytut Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdził, że rozpoznany u T. M. [...] ([...]) bez cech [...] i [...] nie mają cech klinicznych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. tj. [...]. Stwierdzenie całkowitej [...] - patologii nietypowej dla skutków [...] na [...] i spowodowanej przyczynami pozazawodowymi oraz trwałe podwyższenie [...], nie spełniające kryterium podwyższenia [...] o wielkości co najmniej [...] [...] - zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi nie dają podstaw do uznania choroby zawodowej [...]. Ze zgromadzonej dokumentacji (karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] r., skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] r.) wynika, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u T. M. zostało wszczęte w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W podsumowaniu organ odwoławczy podniósł, że wobec braku rozpoznania u wyżej wymienionego choroby zawodowej [...] nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, T. M. zarzucił, że orzeczenia placówek diagnostycznych zostały wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Wskazał, że od [...] r. pracował w A jako [...], czyli [...]. W związku z tym był narażony na działanie [...] o natężeniu [...]. Podniósł, że w związku z wieloletnią [...], całkowicie stracił [...] w [...] i podlega stałemu leczeniu, żeby zapobiec [...].
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie z uwagi na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego - przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 125/06 - pytania prawnego odnośnie konstytucyjności przepisu art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
Następnie postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął postępowanie w rozpoznawanej sprawie.
Na rozprawie skarżący podtrzymał zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej również P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - stwierdził, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należało, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego, w tym karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] r. i skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] r. organ administracji prawidłowo uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało rozpoczęte w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 z 2002 r.) - tj. po dacie wejścia w życie tego rozporządzenia w dniu 3 września 2002 r.
Wobec tego przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej w rozpoznawanej sprawie określa wymienione rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Z uwagi bowiem na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. o sygn. akt P 23/07, wydanego po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przepisy wymienionego rozporządzenia tracą moc obowiązującą dopiero z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym".
Przedmiotem postępowania organu administracji jest zatem ustalenie, czy są spełnione przesłanki takie jak; wystąpienie narażenia zawodowego oraz choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Niewypełnienie jednego z kryteriów wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Postępowanie w sprawie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., tj. [...] spowodowanego [...], wyrażonego [...] o wielkości co najmniej [...] w [...], obliczonym jako [...] dla [...] i [...].
Organy administracji obu instancji - w oparciu o wyniki oceny narażenia zawodowego - przyjęły, że skarżący podczas zatrudnienia w latach [...] - [...] w A na stanowiskach [...] i [...], pracował w warunkach narażenia na wystąpienie [...].
Okoliczność wykonywania przez niego pracy w warunkach narażenia zawodowego, nie ulegała zatem wątpliwości.
Jednakże - jak wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - na podstawie orzeczeń obu placówek diagnostycznych (I i II szczebla), nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej [...]. Instytut Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdził, że rozpoznany u T. M. [...] ([...]) - bez cech [...] i [...] nie mają cech klinicznych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. tj. [...].
Na podstawie prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich obu placówek diagnostycznych, organ odwoławczy trafnie uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i w konsekwencji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Okoliczność, że nie rozpoznano u skarżącego [...] - wymienionego w wykazie chorób zawodowych, była równoznaczna z niewypełnieniem jednego z warunków określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i uzasadniała wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Ustalając powyższą okoliczność, organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, w tym przede wszystkim orzeczenia jednostek medycznych i w świetle całokształtu materiału dowodowego trafnie uznał tę istotną okoliczność za udowodnioną.
Wskazać bowiem należało, że w zakresie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej, w tym przypadku wiedzy medycznej, organ orzekający dokonuje ustaleń na podstawie orzeczeń lekarskich. Orzeczenia te podlegają ocenie - podobnie jak pozostałe dowody - przeprowadzanej na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, a więc z zachowaniem reguł tej oceny, określonych przede wszystkim w art. 80 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy konkretna okoliczność została udowodniona. W związku z powyższym - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił zbieżność orzeczeń placówek diagnostycznych - w obydwu bowiem nie rozpoznano u skarżącego wyżej wymienionego schorzenia. Ponadto organ odwoławczy wskazał w motywach rozstrzygnięcia, że stwierdzenie całkowitej [...] - patologii nietypowej dla skutków oddziaływania [...] na [...] oraz [...], nie spełniające kryterium [...] o wielkości co najmniej [...] w [...] - zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...].
Stwierdzić zatem należało, że ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, zostały dokonane w oparciu o wnikliwą analizę dowodów i przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału dowodowego.
Ponadto, przy ocenie ustalonych w powyższy sposób okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji zastosował prawidłową wykładnię cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
Odnośnie zarzutu skarżącego, że od [...] r. pracował w A jako [...] w narażeniu na działanie [...] o [...]., podkreślić należało, że - jak już była o tym mowa - pozytywny wynik oceny narażenia zawodowego stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do stwierdzenia choroby zawodowej. Kolejną przesłanką, określoną w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., jest wystąpienie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. W przypadku choroby zawodowej z poz. [...] wykazu chorób zawodowych, konieczne jest spełnienie zarówno kryterium [...], jak i [...] o wielkości co najmniej [...] w [...]. Natomiast - jak ustalono w sprawie - u T. M. został rozpoznany [...] o wielkości [...] - bez cech [...] i [...].
Zaskarżona decyzja została zatem wydana zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które w § 2 ust. 1, jako jeden z warunków uznania schorzenia za chorobę zawodową, określa - wspomniane wyżej - rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Niewypełnienie powyższego warunku uzasadniało wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Mając na uwadze cytowane na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania i nie naruszyły przepisów prawa materialnego.
W konsekwencji - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło