IV SA/Gl 537/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. D. choroby zawodowej - uszkodzenie słuchu - wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132 poz. 1115) wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji powołano się na orzeczenia placówek diagnostycznych obu szczebli - Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodnia Chorób Zawodowych, w których wykluczono u A.F. istnienie choroby zawodowej narządu słuchu ze względu na wielkość ubytku słuchu oraz jego pozaślimakowy charakter. Z tych przyczyn, mimo, iż A. F. w czasie zatrudnienie narażony był na działanie hałasu, nie stwierdzono u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Po rozpatrzeniu odwołania pracownika, w którym domagał się on kolejnych badań stwierdzając, iż jego choroba ma podłoże zawodowe, Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego opisano przebieg pracy zawodowej odwołującego wskazując, iż wykonywał on czynności zawodowe w warunkach ekspozycji na hałas ponadnormatywny. Podkreślono jednak, iż uprawnieni lekarze specjaliści placówek obu szczebli wykluczyli istnienie choroby zawodowej u badanego. Wykluczono tym samym możliwość zakwalifikowania rozpoznanego u odwołującego schorzenia, jako choroby zawodowej opisanej pod pozycją 21 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie chorób zawodowych. Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, iż brak jest podstaw, aby kwestionować wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, a zgodnie z definicją choroby zawodowej zawartą w § 2 przywołanego wyżej rozporządzenia, konieczną przesłanką stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej w wykazie stanowiącym załącznik do tego aktu prawnego. A.F., nie godząc się ze stanowiskiem organu administracji, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucił, iż przyjął się do pracy, jako zdrowy. Okresowe badanie jego zdrowia nie wykazywały ubytku słuchu aż do roku [...] r ale wtedy nie skierowano go do laryngologa. Początkowo ubytek słuchu był mniejszy, jednakże z biegiem czasu zwiększał się. Wskazał, iż nie rozumie jaka jest różnica pomiędzy niedosłuchem ślimakowym lub pozaślimakowym i nie ma to dla niego znaczenia, gdyż źle słyszy, a był zdrowy rozpoczynając pracę zawodową. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż w wyniku przeprowadzonych badań skarżącego orzecznicy uprawnionych placówek medycznych nie rozpoznali choroby zawodowej. Brak jest więc podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza konieczność zbadania, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Oceny tej Sąd dokonuje na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania administracyjnego, a stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a obowiązany jest wziąć pod uwagę nie tylko zarzuty zawarte w skardze lecz wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając przedstawioną do kontroli sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne zauważyć, iż przepisy prawa materialnego powołane jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji były przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. W dniu 19 czerwca 2008r. zapadł przed Trybunałem Konstytucyjnym wyrok (sygn. P 23/07 publ. Dz. U. Nr 116 poz.740 z dnia 2 lipca 2008r.), w którym uznano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczono jednocześnie, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny skorzystał w tym przypadku z uprawnienia nadanego mu mocą przepisu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, określając innych termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, niż dzień ogłoszenia jego wyroku. W takim wypadku wyeliminowanie z porządku prawnego kontrolowanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisów następuje w innym, niż ogłoszenie wyroku czasie. Z tą też chwilą, w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Trybunał Konstytucyjny niejednokrotnie stwierdzał, iż art. 190 ust. 4 Konstytucji wskazuje na wyraźną wolę ustrojodawcy, aby sprawa prawomocnie (ostatecznie) rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją była rozstrzygnięta w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi. W nowym stanie prawnym, ukształtowanym w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, rozpatrzenie sprawy jest nie tylko dopuszczalne, ale możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego. Prawo do wznowienia postępowania w wypadku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności prawnej podstawy prawomocnego orzeczenia sądowego jest bowiem jednym z aspektów konstytucyjnego prawa do sądu (por. wyrok z dnia 2 marca 2004 r., SK 53/03, OTK ZU-A 2004 nr 3, poz. 16 oraz z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 5/03 - OTK ZU-A 2003 nr 6, poz. 50). Stosownie do powyższego art. 145a § 1 kpa wskazuje, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno więc w postępowaniu sądowoadministracyjnym przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa" w samej decyzji administracyjnej. Z przytoczonych wyżej wywodów wynika, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy p.p.s.a. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę zapis § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) nakazujący sprawy wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie tego aktu prowadzić przy zastosowaniu przepisów w nim zawartych. Przywołanym przepis określa jednocześnie, iż czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Z tych powodów, stosownie do przywołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.