IV SA/Gl 539/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, nie stwierdził u Z. P. choroby zawodowej [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygnięcie swoje oparł na orzeczeniu Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wprawdzie postępowanie epidemiologiczne wykazało, że podczas zatrudnienia w Kopalni Węgla Kamiennego A w S. pracując jako [...] pod ziemią był eksponowany na czynnik szkodliwy w postaci [...] o natężeniu w granicach [...], to jednak przeprowadzona diagnostyka wykazała [...]. Stwierdzony badaniami stan [...], nie upoważnił do rozpoznania choroby zawodowej [...], gdyż nie przedstawiał cech klinicznych [...] oraz nie spełnił kryterium wielkości [...] wynoszącego co najmniej [...]. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Z. P. złożył odwołanie, wnosząc o ponowne zbadanie sprawy w celu stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że Z. P. pracował w latach [...] w Kopalni Węgla Kamiennego A w S. jak [...], gdzie był eksponowany na [...]. Pracował więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...]. Jednocześnie będąc badany przez wyspecjalizowane jednostki diagnostyczne, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz w instancji odwoławczej przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., lekarze specjaliści w konkluzjach swoich orzeczeń (z dnia [...] Nr [...] i z dnia [...] Nr [...]) wykluczyli u odwołującego istnienie choroby zawodowej i nie zakwalifikowali rozpoznanego [...] do pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Rozpoznany u Z. P. [...] nie spełniał kryteriów diagnostyczno- orzeczniczych, tzn. nie spełniał [...], który w według rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. w [...] powinien być wielkości co najmniej [...]. Wobec stwierdzenia u zainteresowanego w orzeczeniu pierwszej instancji w [...], a w orzeczeniu drugiej instancji [...] i całkowitej [...] ( w obu orzeczeniach) lekarze specjaliści potwierdzili, iż stwierdzony [...] nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Dodatkowo wskazał, że orzecznicy uznali, że brak jest podstaw medyczno-orzeczniczych do uznania związku przyczynowego rozpoznanego [...] z warunkami pracy. Nie ma podstaw by orzeczenia te – oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi kwestionować. Dlatego też, chociaż Z. P. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...], wobec nie rozpoznania jednostki wymienionej w załączniku, nie można było uwzględnić odwołania i stwierdzić u niego choroby zawodowej. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Z. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że [...] stanowi podstawę do stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Argumentując swoje stanowisko podkreślił, że praca w [...] zawsze powoduje [...], a jego wieloletnia praca w warunkach narażenia zawodowego jest bezsporna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, podkreślono, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w tej sprawie z uwagi na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego - przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 125/06 - pytania prawnego odnośnie konstytucyjności przepisu art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Następnie postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął postępowanie w rozpoznawanej sprawie. Na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. skarżący podtrzymując złożoną skargę dodał, że posiada wyniki badań, które nie potwierdzają wyników będących podstawą wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). Z uwagi bowiem na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. o sygn. akt P 23/07, który po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, stwierdził niezgodność art. 237 §1 Kodeksu Pracy oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, to jednak dodał równocześnie, że przepisy wymienionego rozporządzenia tracą moc obowiązującą dopiero z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji więc, skoro w dacie orzekania przez Sąd omawiane unormowania zachowują moc obowiązującą, ocenę legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia należało przeprowadzić uwzględniając ich treść. W myśl powołanego powyżej przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są prawidłowymi z uwagi na stopień stwierdzonego u skarżącego [...]. Poza sporem pozostaje fakt, że placówka diagnostyczna drugiego stopnia Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodnia Chorób Zawodowych w S., po przeprowadzeniu badań rozpoznała u skarżącego [...] o poziomie [...] oraz [...]. Także poprzedzające orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. rozpoznało całkowitą [...] oraz [...]. Rozpoznany u skarżącego [...] -zgodnie z obowiązującymi od dnia 03 września 2002r. przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. -nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej [...], gdyż nie spełnia kryterium [...] ( obliczony jako średnia arytmetyczna [...] ). Nadto jak wynika z orzeczeń jednostek diagnostycznych, stwierdzono u skarżącego [...], co również stanowi negatywną przesłankę do rozpoznania schorzenia o charakterze zawodowym, albowiem schorzeniem zawodowym jest jedynie [...] . Przepis § 7 wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. stanowi, iż pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia (...), a orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne. Stąd też brak było podstaw do skierowania skarżącego na ponownego badania lekarskiego, tym bardziej , że orzeczenia obu jednostek diagnostycznych zawierają zasadniczo zbieżne rozpoznania. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżący wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie [...], ani wreszcie odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).