IV SA/Gl 546/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. S. (S.) na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. odmówił stwierdzenia u A. S. choroby zawodowej narządu słuchu. Strona, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, pracowała w warunkach narażenia na hałas w latach 1977-1998 w Przedsiębiorstwie A w B. (obecnie C S.A. w B.) jako górnik, świadcząc pracę pod ziemią. A. S. został poddany badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S., w wyniku których lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]nr[...]). Na podstawie diagnostyki audiologicznej stwierdzono u niego obustronny niedosłuch odbiorczy z przesunięciem progu słuchu (UP:30dB, UL:43-dB). Niedosłuch ten nie spełniał kryterium ubytku słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym. W kolejnym etapie postępowania strona była poddana badaniom w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Lekarze specjaliści tej jednostki medycznej również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]). Badania audiologiczne potwierdziły występowanie u badanego niedosłuchu obustronnego odbiorczego (UP:29-31dB, UL:41-44dB), natomiast stan narządu słuchu nie spełnia określonego kryterium wielkości ubytku słuchu. Odwołanie od decyzji PPIS w B. z dnia [...] złożył A. S., nie zgadzając się z decyzją organu pierwszej instancji oraz orzeczeniami lekarskimi WOMP i IMPiZŚ w S., uważając, że uszkodzenia słuchu doznał w czasie pracy zawodowej. Wnosił o ponowne badanie specjalistyczne słuchu "w godnych warunkach". Do odwołania załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego z Oddziału Laryngologicznego Szpitala Specjalistycznego nr [...] w B. oraz wyniki badań tętnic szyjnych i kręgowych, a także wyniki TK, MR kręgosłupa. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz ustalenia poczynione w jego wyniku. Strona poinformowana o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. przed wydaniem decyzji przedstawiła 4 karty wypisowe z Oddziału Laryngologicznego Szpitala Specjalistycznego nr [...] w B., w których rozpoznawano niedosłuch czuciowo-nerwowy obustronny z towarzyszącym szumem usznym. Wobec tego ŚPWIS w dniu 30 listopada 2012 r. wystąpił do Przychodni Chorób Zawodowych IMPiZŚ w S. o zajęcie stanowiska wobec przedstawionej dokumentacji medycznej. Uzupełniającym orzeczeniem lekarskim z dnia [...] nr [...] lekarze specjaliści z IMPiZŚ w S., ponownie nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Stwierdzony badaniami niedosłuch nie spełniał określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym. Jednocześnie podniesiono, iż dokumentacja medyczna wskazuje na wystąpienie niedosłuchu u badanego bez związku czasowego z narażeniem na działanie hałasu. Badania z 2005 roku, 7 lat po zakończeniu aktywności zawodowej, wykazywały niewielkie ubytki słuchu (UP-lOdB, UL-8dB), zatem progresji niedosłuchu w latach późniejszych nie można łączyć z pracą zawodową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. S. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, bądź zmianę tej decyzji i uwzględnienie wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej. Decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego. Naruszenie przepisów postępowania polega na przyjęciu, że brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i uznaniu, że wielkość ubytku słuchu w uchu lepiej słyszącym nie przekracza 45 dB, w sytuacji gdy przeprowadzone badania dały rozbieżne wyniki i nasuwały wątpliwości konieczne do usunięcia Naruszenie prawa materialnego t.j. art. 2351 k.p. nastąpiło w wyniku jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowanie, polegającego na przyjęciu, że występujące u skarżącego schorzenie słuchu nie jest chorobą zawodową, o której mowa w tym przepisie oraz rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Poza wskazaniem powyższych zarzutów skarżący wniósł o przeprowadzenia dowodu z badań audiometrycznych w niezależnym instytucie medycznym, które powinno potwierdzić, iż występujące u niego uszkodzenie słuchu ma charakter choroby zawodowej. W uzasadnieniu skargi podnosi, iż w odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. domagał się ponownego przeprowadzenia badań audiometrycznych, bowiem miał wątpliwości co do rzetelności badań wcześniejszych. Rozpoznając odwołanie organ drugiej instancji przeprowadził dowód z kolejnych badań audiometrycznych wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wyniki tych badań różnią od poprzednich na tyle, że trudno uznać je za miarodajne. Poza tym, karta wypisowa z dnia [...] sporządzona przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, zawiera tylko uśrednione wyroki badań. Przez cały okres zatrudnienia, co podkreśla, pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny i niewątpliwie wykonywanie pracy w takich warunkach spowodowało uszkodzenie nie tylko słuchu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: ŚPWIS) z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: PPIS) z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia u A. S. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w pozycji 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869, dalej: rozporządzenie). Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższych regulacji szczególnego podkreślenia wymaga, że tylko rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej, tj. właściwemu inspektorowi sanitarnemu, na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Ponadto, niezbędne jest również ustalenie, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Zdaniem Sądu, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Został oceniony wszechstronnie i na jego podstawie wyciągnięto trafne wnioski. Bezspornie skarżący w okresie zatrudnieni pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej opisanej w poz. 21 wykazu, stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia. Chorobą zawodową, jak wynika z opisu, jest obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz. Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było zatem rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną i ewentualne powiązanie go z tymi warunkami pracy. W trakcie postępowania wyjaśniającego uzyskano dwa orzeczenia, sporządzone przez lekarzy specjalistów zatrudnionych w upoważnionych jednostkach medycznych oraz orzeczenie uzupełniające placówki II stopnia Pierwsze z nich, po przeprowadzeniu badań, sporządzili lekarze specjaliści z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]nr[...]). Drugie, także po przeprowadzeniu badań, lekarze specjaliści z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. ( orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...]). Na wniosek ŚPWIS w K. IMPiZŚ w S. sporządził orzeczenie uzupełniające z dnia [...] nr [...]. Konkluzje, wynikające z tych orzeczeń, są analogiczne. Lekarze nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu, bowiem badania nie potwierdziły występowanie u skarżącego poziomu niedosłuchu (45 dB w uchu lepiej słyszącym) koniecznego do rozpoznania choroby zawodowej wskazanej w poz. 21 rozporządzenia. W tym miejscu należy podkreślić, ze Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek medycznych. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej I i II stopnia, ma charakter szczególnej opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 12 maja 2010 r. , I OSK 335/10 (LEX nr 597546): "Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej." Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ocenie dowodowej w zakresie zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponują środkami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć. Wobec powyższego Sąd, nie mógł uwzględnić argumentów podnoszonych w skardze. Ze względu na wyczerpania trybu postępowania określonego w rozporządzeniu RM z 2009 r. należy uznać, iż wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Nie stwierdzono również naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów; W tym stanie rzeczy, ze względu na brak podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.