IV SA/Gl 554/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 21 maja 2015 r. skarżąca złożyła, na urzędowym formularzu "PPF", wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że jej sytuacja materialna nie pozawala na pokrycie kosztów opłaty sądowej ani zatrudnienie adwokata. Oświadczyła, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość o wielkości 60 m2, mieszkanie (30 m2) oraz udział 1/3 w 0,81 ha innej nieruchomości. Dodała również, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro natomiast jej źródłem dochodu jest emerytura w wysokości około 2.600 zł. W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 czerwca 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych w powyższym wniosku poprzez: udokumentowanie dochodu w postaci nadesłania odcinka emerytury za kwiecień lub maj 2015 r., podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów związanych z zakupem żywności, środków czystości, odzieży i obuwia oraz leków a także wskazanie i udokumentowanie miesięcznej wysokości kosztów utrzymania domu i mieszkania. W piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r. W.K. oświadczyła, iż miesięcznie ponosi następujące koszty: 500 zł na wyżywienie, 200 zł na środki czystości, 200 zł na obuwie i odzież, 150 zł na leki oraz 239,54 zł na czynsz za mieszkanie, 15,69 zł na wodę, 112,66 zł na prąd, 78,80 zł na telefon oraz 200 zł tzw. kosztów pomocy osób trzecich przy wykonywaniu prac przydomowych jak również wskazała, że rocznie uiszcza podatek od nieruchomości w wysokości 448 zł (od domu) i 50 zł (od mieszkania). Do wyżej wymienionego pisma dołączyła kserokopię: decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości i rolnego, opłaty za użytkowanie mieszkania za miesiąc czerwiec 2015 r., faktury VAT za wodę wystawioną w maju 2015 r., informację o prognozach z tytułu dostarczania energii elektrycznej za okres od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r., rozliczenia z tytułu dostarczenia energii elektrycznej za okres rozliczeniowy 22.07.2013 r. – 15.07.2014 r., faktury VAT za usługi telekomunikacyjne oraz faktury potwierdzającej zakup opału w kwietniu 2015 r. Ponadto skarżąca udokumentowała swój dochód – świadczenie otrzymane w miesiącu maju 2015 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 2.674,63 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie zasiłku celowego. Tym samym skarżąca jest objęta w niniejszym postępowaniu zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku W.K. o ustanowienie adwokata trzeba podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającego wniosek, wymóg ten nie został przez skarżącą zachowany. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 P.p.s.a.). Zastosowanie tej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone między innymi w postanowieniach: z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oraz z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 801/09 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tymczasem taki stan rzeczy nie ma w sprawie miejsca. Skarżąca posiada stałe źródło utrzymania w postaci świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 2.674,63 zł netto. Jest osobą prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe. Natomiast z oświadczeń złożonych przez skarżącą wynika, że koszty jej miesięcznego utrzymania wynoszą ogółem 1.738,18 zł a tym samym do dyspozycji pozostaje jej jeszcze kwota 936.45 zł. W związku z powyższym stwierdzić przyjdzie, że W.K. posiada wystarczające środki na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie, a wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.