IV SA/Gl 557/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-10-02

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia wójta o powierzeniu obowiązków kierownika gminnego ośrodka pomocy społecznej jest zgodne z prawem, jeśli osoba powierzająca obowiązki posiada specjalizację pracownika socjalnego, a nie specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia wójta o powierzeniu obowiązków kierownika gminnego ośrodka pomocy społecznej jest zgodne z prawem, jeśli osoba powierzająca obowiązki nie posiada wymaganej specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, mimo posiadania specjalizacji pracownika socjalnego. Samorząd terytorialny działa na podstawie i w granicach prawa, a nadzór sprawowany jest wyłącznie w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Stan faktyczny
Wójt Gminy R. powierzył B.G. obowiązki Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, mimo że nie posiadała ona wymaganej specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, a jedynie specjalizację pracownika socjalnego. Wojewoda stwierdził nieważność tego zarządzenia, uznając je za niezgodne z art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Gmina R. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, argumentując, że powierzenie obowiązków było próbą naprawienia sytuacji w związku z brakiem kandydatów na to stanowisko i miało charakter tymczasowy. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2009 r. sprawy ze skargi Gminy R. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie powierzenia obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej oddala skargę. Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] roku w sprawie "powierzenia obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R." wydanym na podstawie art.30 ust.2 pkt.5 i art.47 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz.. 1591 ze zm.) Wójt Gminy R. zarządził powierzyć się B. G. pełnienie obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. na czas nieobecności w pracy B. D. Zarządzenie to - jak wynika z daty uwidocznionej na prezentacie [...] Urzędu Wojewódzkiego - wpłynęło do organu nadzoru w dniu [...] r.. W dniu [...] r. Wojewoda [...] powołując się na art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) zawiadomił Wójta Gminy R. o wszczęciu postępowania nadzorczego dotyczącego stwierdzenia nieważności w/wym. zarządzenia. jako niezgodnego z przepisem art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Następnie w dniu [...] r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminny wydał rozstrzygnięcie nadzorcze Nr [...] w którym stwierdził nieważność zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy R. z dnia [...] roku w sprawie powierzenia obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., jako niezgodnego z przepisem art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że w ocenie organu nadzoru powierzenie B.G. obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nastąpiło z naruszeniem art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3 letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Podkreślono, iż minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, podmioty uprawnione do prowadzenia specjalizacji, tryb nadawania tym podmiotom uprawnień do prowadzenia specjalizacji, a także tryb uzyskiwania specjalizacji określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2004 r. w sprawie specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej (Dz.U. Nr 219, poz. 2224). Przy podkreślono, iż ukończenie studiów podyplomowych dla osób posiadających wykształcenie wyższe, w których programie uwzględniono minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, jest równoznaczne z uzyskaniem przez absolwentów tych studiów specjalizacji. Tymczasem z przedłożonych dokumentów wynikało, iż B.G. nie posiada wymaganej przepisem art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej specjalizacji. B. G. posiada natomiast [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 sierpnia 2005 roku w sprawie specjalizacji pracownik socjalny (Dz. U. Nr 154, poz 1289). Posiadanie przedmiotowej specjalizacji nie uprawnia jednak do pełnienia funkcji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Reasumując organ nadzoru stwierdził, że z uwagi na wymienione nieprawidłowości stwierdzenie nieważności przedmiotowego zarządzenia było uzasadnione i konieczne. Wójt Gminy R. zarządzeniem z dnia [...] roku postanowił zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyżej opisane rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Wójt Gminy R. domagał się uchylenia w całości rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] roku, względnie umorzenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda jako główny powód swojego stanowiska podniósł fakt naruszenia art. 122 ust. 1ustawy o pomocy społecznej. Ze stanowiskiem Wojewody nie można się zgodzić, albowiem B.G. w dniu wszczęcia postępowania nadzorczego miała ukończoną [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 sierpnia 2005 roku w sprawie specjalizacji pracownik socjalny (Dz.U. Nr 154, poz.1289). Podkreślono, iż Wójt Gminy trzykrotnie ogłaszał nabór na wolne stanowisko pracy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Na żadne z postępowań nie zgłosił się jakikolwiek kandydat. Zdaniem strony skarżącej, skoro Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej jako gminna jednostka organizacyjna musi funkcjonować i wypełniać nałożone na nią obowiązki ustawowe, to powierzenie wykonywania obowiązków osobie nie posiadającej wszystkich przewidzianych prawem kwalifikacji było ze strony skarżącego organu próbą naprawienia powstałej sytuacji. Zdaniem skarżącego - jest sprawą oczywistą, że stan powierzenia obowiązków kierownika miał od początku charakter tymczasowy tj. do czasu zatrudnienia osoby z kwalifikacjami i wyłonionej w drodze naboru. Stąd też skarżący ocenił rozstrzygnięcie Wojewody jako niecelowe. Strona skarżąca podkreśliła nadto aspekt specyficznego charakteru działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz brak możliwości doprowadzenia do jakichkolwiek zastojów w pracy jednostki oraz to, że wydane rozstrzygnięcie wpływa negatywnie na organizację pracy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ nadzoru podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie, jednocześnie nie podzielając zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 3 § 2 pkt.7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do treści art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3 letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Przy tym ukończenie studiów podyplomowych dla osób posiadających wykształcenie wyższe, w których programie uwzględniono minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, jest równoznaczne z uzyskaniem przez absolwentów tych studiów specjalizacji (art. 121 ust. 4 tej ustawy). Minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, podmioty uprawnione do prowadzenia specjalizacji, tryb nadawania tym podmiotom uprawnień do prowadzenia specjalizacji, a także tryb uzyskiwania specjalizacji określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2004 r. w sprawie specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej (Dz.U. Nr 219, poz. 2224). Niekwestionowana przez obie strony okolicznością jest to, że B.G. nie Posiadała wymaganej przepisem art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej specjalizacji. B.G. posiadała natomiast [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 sierpnia 2005 roku w sprawie specjalizacji pracownik socjalny (Dz. U. Nr. 154, poz.1289). W świetle wyżej już naprowadzonych przepisów prawa oczywistym jest, iż osiadanie przedmiotowej specjalizacji nie uprawniało jednakże wymienionej do pełnienia funkcji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Stąd też jako całkowicie nietrafny jawi się zarzut strony skarżącej, iż Wojewoda wszczynając postępowanie nadzorcze nie wziął pod uwagę, iż B.G. w dniu wszczęcia postępowania miała ukończoną [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 sierpnia 2005 roku w sprawie specjalizacji pracownik socjalny ( Dz. U. Nr 154, poz. 1289). Nie sposób również podzielić innego argumentu strony skarżącej, a mianowicie, że powierzenie obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej osobie nie posiadającej wszystkich przewidzianych prawem kwalifikacji było ze strony Wójta próbą naprawienia powstałej sytuacji. Trafnie w odpowiedzi na skargę organ nadzoru wskazał, że samodzielność jednostki samorządu terytorialnego nie wyklucza jej podporządkowania prawu. Po myśli bowiem art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, iż organy te mogą działać tylko tam i o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia. Zważając na charakter argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą, godzi się przypomnieć , iż po myśli art. 171 ust. 1 Konstytucji RP oraz zważając na treść przepisu art. 85 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym nadzór nad działalnością samorządu jest sprawowany jedynie w oparciu o kryterium zgodności z prawem podejmowanych prze organy samorządu terytorialnego działań, co oznacza , iż nie można dokonywać tej oceny w oparciu o jakiekolwiek inne zasady i kryteria. Zatem wobec wydania rozstrzygnięcia nadzorczego z poszanowaniem przepisów prawa materialnego Sąd nie znalazł podstaw do podważenia zaskarżonego w tej sprawie aktu i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło