IV SA/Gl 559/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. A. W. wnioskiem z dnia [...] zwróciła się do Urzędu Miejskiego w B. o przyznanie dodatku mieszkaniowego i złożyła deklarację o wysokości dochodów jej gospodarstwa domowego, orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz przekaz pocztowy potwierdzający wysokość pobieranej przez nią z ZUS-u emerytury. Decyzją z dnia [...] nr [...] , Kierownik Referatu Dodatków Mieszkaniowych, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił A. W. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że strona nie spełnia jednego z warunków wymaganych do przyznania dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez nią wynosi [...] m² i przekracza normatywną powierzchnię określoną dla gospodarstwa jednoosobowego tj. 35 m². Organ podniósł, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, iż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Natomiast w przypadku strony udział ten wyniósł 89%, dlatego w pełni uzasadniona jest odmowa przyznania jej dodatku mieszkaniowego. A. W. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji złożyła odwołanie, w którym podniosła, iż jest osobą samotną, schorowaną i bez dodatku mieszkaniowego nie będzie w stanie dokonać wszystkich opłat związanych z utrzymaniem mieszkania o powierzchni użytkowej [...] m². Nadmieniła, iż z tej formy pomocy korzystała już wcześniej, a jej ostatnio przyznany dodatek wyniósł [...]- zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, że warunkiem powstania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest spełnienie przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych a ustawodawca nie przewidział żadnych odstępstw od ustalonych warunków w zakresie przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego powiększonej o wskazany procent. Powoduje to, niemożność przyznania odwołującej dodatku mieszkaniowego. Powołując się na treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyjaśnił, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń wynika, że odwołująca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w mieszkaniu o powierzchni użytkowej [...] m², gdzie powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...] m². Natomiast powierzchnia normatywna dla tego typu gospodarstwa określona w ustawie o dodatkach mieszkaniowych wynosi 35 m². Zdaniem organu mimo, iż odwołująca legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym uprawnienie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to z racji prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Zatem w jej przypadku nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tym stanie faktycznym sprawy decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia. Odwołująca mogłaby się skutecznie ubiegać o przyznanie dodatku mieszkaniowego jedynie wówczas, gdyby powierzchnia użytkowa zajmowanego mieszkania nie przekraczała 45,50 m² lub powierzchnia pokoi i kuchni wynosiła nie więcej niż 29,64 m². W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. W. wiosła o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz podtrzymała argumentacją przytoczoną w odwołaniu. Akcentowała, iż nie zmieniły się okoliczności dotyczące zarówno jej dochodów ani mieszkania, a mimo to nie przyznano jej dodatku mieszkaniowego. Łączna powierzchnia jej mieszkania wynosi [...] m, ale dotychczas nie stanowiło to przeszkody do otrzymania dodatku mieszkaniowego, który jest jej niezbędny do uiszczania opłat za mieszkanie. Skarżąca podniosła, iż celem ustawodawcy było stworzenie mechanizmu pomocy dla osób najbardziej potrzebujących, których nie stać na samodzielne utrzymanie swoich lokali i ona jest jedną z nich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów wskazało, iż wcześniejsza interpretacji przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych była korzystna dla osób samotnych posiadających uprawnienie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z uwagi na stan zdrowia. Linia orzecznicza uległa jednak zmianie na skutek stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a., wynika natomiast, iż sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Sąd nie może jednak oceniać takich okoliczności, jak pokrzywdzenie skarżącej wydanym w sprawie rozstrzygnięciem, bowiem jest związany normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając, w oparciu o powołane przepisy, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że zaistniały w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, w szczególności powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącą, która wynosi [...] m², co wynika z jej oświadczenia złożonego w trakcie postępowania administracyjnego. Tym samym przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego dla jednej osoby tj. 35 m2, wskazaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.). Ustawodawca dopuszcza możliwość przekroczenia tej powierzchni, nie więcej jednak niż o 30% (por. art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Oznacza to, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jeśli powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza 45,5 m². Natomiast dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Odnosząc powołany warunek do sytuacji skarżącej trzeba mieć na uwadze, że łączna powierzchnia zajmowanych przez nią pokoi i kuchni wynosi [...] m², tym samym przekracza 60% udziału w powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, który faktycznie wynosi 89 %. Zaznaczyć przyjdzie, że skarżąca w postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała dokonanych w tym zakresie ustaleń. Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności poruszającą się samodzielnie. W tym stanie sprawy skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kwestią sporną jest natomiast odpowiedź na pytanie, czy skarżąca z uwagi na niepełnosprawność może mieć zwiększoną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu o 15 m², a więc czy spełnia kryteria określone w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że powiększenie normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego następuje pod dwoma warunkami, gdy w lokalu zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku lub też wówczas, gdy z uwagi na niepełnosprawność osoba wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Taka treść wskazanego przepisu pozwala uznać, że w przypadku osoby poruszającej się na wózku nie jest istotne, czy ma ona zamieszkiwać w odrębnym pokoju, lecz sam fakt poruszania się na takim wózku. Oznacza to, że z powiększenia powierzchni normatywnej lokalu będzie mogła skorzystać osoba poruszająca się na wózku, która samodzielnie zamieszkuje lokalu mieszkalny. W drugim przypadku redakcja omawianego przepisu nakazuje przyjąć, że "osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w odrębnym pokoju" to taka osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Przesłanka ta wystąpi jedynie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna będzie zamieszkiwała w danym lokalu mieszkalnym wraz z inną osobą, czy też rodziną. Nie może ona zaistnieć w przypadku osoby niepełnosprawnej, która zamieszkuje samodzielnie. Zaakcentować przyjdzie, iż oddzielny pokój to pomieszczanie tworzące samodzielną całość, wyodrębnione w lokalu mieszkalnym dla zapewnienia właściwych warunków bytowych osoby niepełnosprawnej. Zatem skoro cały lokal mieszkalny pozostaje do wyłącznej dyspozycji osoby niepełnosprawnej, to w żadnej mierze nie celowe jest wyodrębnianie oddzielnego pomieszczenia, bowiem osoba ta ma do swojej wyłącznej dyspozycji wszystkie pomieszczenia znajdujące się w tym lokalu. Nie ulega wątpliwości, że inna jest sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna nie mieszka sama, ale z rodziną. Przeprowadzona powyżej wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ma podstawowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ skarżąca dysponuje dokumentami potwierdzającymi jej niepełnosprawność wymaganymi na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i samodzielnie zamieszkuje w zajmowanym lokalu mieszkalnym, co wynika z treści złożonych przez nią oświadczeń znajdujących się w aktach administracyjnych. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro skarżąca - osoba, która nie porusza się na wózku - zamieszkuje samodzielnie w lokalu, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to nie może być objęta dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Teza ta stanowi odpowiedź na pytanie będące kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie. Skład orzekający, mając na uwadze treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06 (Lex nr 290657) o konieczności zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wraz z osobą niepełnosprawną minimum jeszcze jednej osoby w przypadku doliczenia do powierzchni normatywnej dodatkowych 15 m2 powierzchni użytkowej, o czym świadczy użyte w powołanym przepisie pojęcie "zamieszkiwania w oddzielnym pokoju". W tym stanie faktycznym sprawy skarżąca nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że wcześniejsze decyzje, na podstawie których przyznawano skarżącej dodatek mieszkaniowy, nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone jest bowiem pod kątem oceny legalności zaskarżonej decyzji. Zatem za chybiony należy uznać zarzut skarżącej odnoszący się do tolerowania przez organ odwoławczy decyzji o różnej treści w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym jej sprawy. Wskazać również należy, że treść poprzednio wydanych na rzecz skarżącej decyzji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podsumowując, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie istnieje, jeżeli osoba niepełnosprawna sama korzysta z lokalu mieszkalnego, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 tej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i przedstawionego stanu prawnego sprawy uznać trzeba, że lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą nie spełnia kryterium powierzchniowego określonego w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, dlatego rozstrzygnięcie podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego było prawidłowe. Stanowisko organów administracji zostało, zdaniem Sądu, wyczerpująco i starannie umotywowane w uzasadnieniach wydanych decyzji oraz wskazuje na podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym prawem, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.