IV SA/Gl 559/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w A. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej w skrócie K.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), stwierdził wystąpienie u H.J. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W odwołaniu od powyższej decyzji A S.A. – reprezentowana przez prokurenta – podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a., polegającego na niedokonaniu dogłębnej oceny orzeczenia lekarskiego. Zarzuciła również naruszenie przez organ § 8 ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez to, że organ nie przesłał decyzji byłemu pracodawcy H.J. – K.S., pomimo że wyżej wymieniona była u tego pracodawcy zatrudniona przez okres 2 lat w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia choroby zawodowej w okresie bezpośrednio poprzedzającym jej aktualne miejsce pracy. Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, iż H.J. pracowała obciążając stawy nadgarstkowe rąk w latach 1977 - 1983 w A w A. W latach 2002 – 2003 w F.P.H. "B" K.S. w Ś. (zakład zlikwidowany), w latach 2004 do nadal w F.P.H. "C" J.S. w M. Następnie organ odwoławczy wskazał, że we wnioskach orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r. lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S. orzekli o rozpoznaniu u H.J. choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy - wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. W tym zakresie organ podniósł, że orzeczenie zostało wydane w oparciu o dane z wywiadu chorobowego, na podstawie badania przedmiotowego, konsultacji neurologicznej i ortopedycznej, analizy udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualnego wyniku badania elektroneurograficznego. Podkreślił, że na wyżej wymienionych podstawach, u H.J. rozpoznano stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych z utrzymującymi się klinicznymi objawami obustronnego zespołu cieśni nadgarstka i z tego powodu, biorąc pod uwagę sposób wykonywania pracy, mający cechy monotypii ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych, uznano, że istnieją podstawy do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia. Odpowiadając na zarzuty odwołania organ podkreślił, że dla uznania choroby za zawodową, wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Dodał, że przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie nakładają na organy orzekające, obowiązku ustalania – w przypadku wielu pracodawców – stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca, poinformowana pismem z dnia 20 marca 2014 r. w trybie art. 10 K.p.a., o prawie ustosunkowania się do całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy – do dnia wydania decyzji nie udzieliła odpowiedzi. W podsumowaniu organ podniósł, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej H.J. potwierdziła fakt wykonywania przez nią pracy zawodowej związanej z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych. Dodał, że wyżej wymieniona była badana w kompetentnej placówce diagnostycznej i lekarze specjaliści, na podstawie oceny narażenia zawodowego, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową, rozpoznali chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych. Organ podkreślił, że nie ma podstaw, aby kwestionować to orzeczenie – oparte na specjalistycznych badaniach lekarskich, przeprowadzonych zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno – orzeczniczymi. W skardze wniesionej od powyższej decyzji A S.A. – reprezentowana przez pełnomocnika – podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania; - art. 10 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez pominięcie byłego pracodawcy – K.S. jako strony w tym postępowaniu; - art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niepowiadomienie K.S. o wszczęciu postępowania w sprawie; - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez przyjęcie, że istnieją podstawy do uznania choroby zawodowej u H.J. mimo, iż nie została spełniona przesłanka polegająca na uznaniu bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku między chorobą a warunkami pracy oraz pominięcie dowodu wskazanego i przedłożonego przez skarżącą, a mianowicie wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dotyczącej przedsiębiorcy K.S., z której wynika, że przedsiębiorca ten jest nadal wpisany jako podmiot aktywny w tej ewidencji i nadal figuruje jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą : FPH B, (co według skarżącej przeczy przyjętemu przez organ ustaleniu, iż zakład został zlikwidowany). Strona skarżąca podniosła również zarzut naruszenia przez organ; - art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, a w szczególności orzeczenia lekarskiego, będącego opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a.; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia decyzji, z którego nie wynika, na jakich dowodach organ oparł się ustalając, że został zlikwidowany zakład pracy F.P.H. B K.S., w którym H.J. pracowała w latach 2002-2003. Ponadto skarżąca podniosła, że organ odwoławczy w decyzji ostatecznej w ogóle nie odniósł się merytorycznie do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, ograniczając się jedynie do przytoczenia ich treści oraz naruszył § 8 ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez nieprzesłanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej oraz decyzji organu odwoławczego do byłego pracodawcy zatrudniającego pracownika – K.S. W końcowej części podniosła również zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 2351 Kodeksu pracy poprzez uznanie, że choroba stwierdzona u H.J. jest chorobą zawodową pomimo, iż nie stwierdzono w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych zwanych "narażeniem zawodowym". Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie uczestnik postępowania – H.J. wniosła o oddalenie skargi i dodała, że jej były pracodawca, K.S. zmarł we wrześniu 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że przy jej wydaniu oraz przy wydaniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869), zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Ponadto podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem choroby a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie wystąpiły łącznie przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 235¹ K.p. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, dotyczącego narażenia zawodowego H.J., uznać bowiem należało, że trafnie organ odwoławczy (podobnie jak i organ I instancji) stwierdził, iż wykonywanie przez nią pracy w wymienionych w decyzji okresach, było związane z obciążeniem - czynnościami monotypowymi - kończyn górnych w obrębie stawów nadgarstkowych. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że w wyżej wymienionych latach, H.J. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Ponadto według wniosków sporządzonego w sprawie orzeczenia lekarskiego, została rozpoznana u H.J. choroba zawodowa – przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W zakresie oceny wartości dowodowej orzeczenia lekarskiego, organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zostało ono wydane w oparciu o dane z wywiadu chorobowego, na podstawie badania przedmiotowego, konsultacji neurologicznej i ortopedycznej, analizy udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualnego wyniku badania elektroneurograficznego. Trafnie więc powyższe wnioski orzeczenia lekarskiego organ przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie. Wnioski te były bowiem jednoznaczne, a ponadto prawidłowo uzasadnione. Wbrew zatem zarzutom skargi, organ odwoławczy (podobnie jak i organ I instancji) nie dopuścił się naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, ani też zasad prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ustalił bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, a ustalenia organu wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane w wyniku prawidłowej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Nie zasługiwał więc także na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a. Bezpodstawny był również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, to jest: art. 2351 Kodeksu pracy poprzez uznanie, że choroba stwierdzona u H.J. jest chorobą zawodową. W powyższym zakresie organ prawidłowo wskazał w decyzji, że w oparciu o materiał dowodowy wymieniony w orzeczeniu lekarskim, u H.J. stwierdzono stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych z utrzymującymi się klinicznymi objawami obustronnego zespołu cieśni nadgarstka i biorąc pod uwagę sposób wykonywania przez nią pracy, mający cechy monotypii ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych, uznano, że istnieją podstawy do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia. Odpowiadając na zarzuty odwołania w tym zakresie, organ zasadnie podkreślił, że dla uznania choroby za zawodową, wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. W konsekwencji prawidłowych ustaleń oraz rozpoznania zarzutów odwołania, trafnie więc organ uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wynikom oceny narażenia zawodowego i wnioskom zawartym w orzeczeniu lekarskim, które w sposób jednoznaczny potwierdziło rozpoznanie u H.J. choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. W kwestii zarzutów skargi sprowadzających się do tego, że w niniejszej sprawie nie zapewniono możliwości udziału w postępowaniu, byłemu pracodawcy H.J. – Firmie Produkcyjno - Handlowej B, prowadzonej przez K.S., wskazać należało, że zarzut taki nie może być skutecznie zgłoszony przez skarżącą, wobec której zapewnione zostało prawo do udziału w postępowaniu. Ponadto – jak trafnie stwierdził organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących ewentualnych skutków braku udziału w postępowaniu administracyjnym, wyżej wymienionego byłego pracodawcy - przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające, obowiązku ustalenia – w przypadku wielu pracodawców – stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których sposób wykonywania pracy mógł spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W zakresie tej części skargi, podkreślenia wymagało, że postępowanie dotyczące chorób zawodowych jest prowadzone w szczególnym trybie, uregulowanym przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, które zawierają zupełnie inne regulacje niż przepisy dotyczące innych postępowań, np. postępowania cywilnego. Przede wszystkim postępowanie to nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a jedynie wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Na marginesie dodać należy, że według oświadczenia złożonego na rozprawie przez uczestnika postępowania – H.J., jej były pracodawca, K.S. zmarł we wrześniu 2013 r. (a więc przed datą wydania decyzji organu I instancji). W podsumowaniu stwierdzić należało, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym zwłaszcza orzeczenia lekarskiego WOMP, organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził zatem, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.