IV SA/Gl 567/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-09-22
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga - Gajewska, Teresa Kurcyusz - Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, musi szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko w odniesieniu do każdego żądanego dokumentu lub informacji?Ratio decidendi
Organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, musi szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko w odniesieniu do każdego żądanego dokumentu lub informacji. Ogólnikowe stwierdzenia i przytoczenie przepisów prawa nie spełniają wymogów art. 107 § 1 k.p.a. i uniemożliwiają kontrolę legalności decyzji przez sąd.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie szeregu dokumentów i informacji dotyczących modernizacji stadionu, w tym projektów budowlanych, korespondencji i danych o umowach. Organ odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ wyższego stopnia, skarżący wniósł skargę do WSA. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak szczegółowego uzasadnienia odmowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. w Z. z dnia [...] r. w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. w Z. z dnia [...] roku; 2) zasądza od Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. w Z. na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] nr [...] A.R. wniósł o udostępnienie informacji publicznej obejmującej:
1. zamienny projekt budowlany zadania inwestycyjnego pn. "Modernizacja stadionu im. [...] w Z." obejmujący zmianę projektu zagospodarowania terenu w zakresie sieci i przyłączy: wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej związanych z obsługą ww. inwestycji, zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...], znak: [...];
2. pismo B Sp. z o.o. w Z. z dnia [...] znak: [...];
3. pismo Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], znak: [...];
4. wszelką korespondencję pomiędzy B sp. z o.o. a Inżynierem Kontraktu dotyczącą Umowy nr [...] z dnia [...] na realizację zadania inwestycyjnego pn. "Modernizacja Stadionu im. [...] w Z. - Etap F' z okresu od [...] do dnia dzisiejszego;
5. szczegółowy zakres prac do wykonania wynagrodzenie za ich wykonanie, termin wykonania, rzeczowy i finansowy stan zaawansowania robót, których dotyczy zamówienie dodatkowe i zamówienia uzupełniające do Umowy [...] z dnia [...] na wykonanie pokrycia zadaszenia Stadionu im. [...] w Z. w ramach kontynuacji zadania inwestycyjnego "Modernizacja Stadionu im. [...] w Z. - Etap I";
6. informację o przewidywanym terminie zakończenia prac wynikających z zamówienia nr [...] - wykonanie pokrycia zadaszenia Stadionu im. [...] w Z. w ramach kontynuacji zadania inwestycyjnego "Modernizacja Stadionu im. [...] w Z. - Etap I, a w przypadku zmiany terminu zakończenia tych prac udostępnienie następujących dokumentów roszczenie terminowe Wykonawcy / wniosek Wykonawcy o zmianę terminu, rekomendację Inżyniera Kontraktu, decyzję zamawiającego, aneks umowny oraz wytworzone przez zamawiającego i inżyniera kontraktu dokumenty dotyczące akceptacji pokrycia dachu;
7. informację o przewidywanym terminie zakończenia prac wynikających z zamówienia [...] - wykonanie instalacji CO oraz dwóch wymiennikowni zlokalizowanych w narożnikach kondygnacji - 1 Stadionu im. [...] w Z. w ramach kontynuacji zadania inwestycyjnego "Modernizacja Stadionu [...] w Z. - Etap F\ a w przypadku zmiany terminu zakończenia tych prac udostępnienie następujących dokumentów: roszczenie terminowe Wykonawcy, rekomendację Inżyniera Kontraktu, decyzję zamawiającego oraz aneks umowny;
8. szczegółowy zakres prac do wykonania, wynagrodzenie za ich wykonanie, termin wykonania, rzeczowy i finansowy stan zaawansowania prac, których dotyczy zamówienie uzupełniające do Umowy nr [...] z dnia [...] (branża elektryczna);
9. informację o przewidywanym terminie zakończenia prac wynikających z zamówienia nr [...] - wykonanie instalacji zasilającej w energię elektryczną urządzeń stadionowych, oświetlenia, instalacji niskoprądowych i nagłośnienia na stadionie im. [...] w Z. w ramach kontynuacji zadania inwestycyjnego "Modernizacja Stadionu im. [...] w Z. - Etap I", a w przypadku zmiany terminu zakończenia tych prac udostępnienie następujących dokumentów: roszczenie terminowe Wykonawcy / wniosek Wykonawcy o zmianę terminu, rekomendację Inżyniera Kontraktu, decyzję zamawiającego oraz aneks umowny;
10. dokumenty dotyczące zmiany terminu ukończenia robót objętych umową na wykonanie przyłączy wodno-kanalizacyjnych, tj. wniosek wykonawcy o zmianę terminu; opinia / rekomendacja inżyniera kontraktu; stanowisko / decyzja zamawiającego; aneks terminowy oraz szczegółowy zakres robót dodatkowych i pozwolenie zamienne wraz z dokumentacją projektową zamienną -wskazane w ogłoszeniu nr [...] z [...] o udzieleniu zamówienia na roboty budowlane - załącznik I, Uzasadnienie udzielenia zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia (...), pkt 2. Uzasadnienie wyboru trybu.
Wnosił o udostępnienie informacji w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w formie papierowej poprzez przesłanie kopii ww. pism.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782, dalej: u.d.i.p.) Prezes Zarządu A spółki z o.o. orzekł odmówić udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p.: prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych". Z kolei na mocy art. 5 ust. 2 u.d.i.p.: prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicą przedsiębiorcy". Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy. Definicję legalną tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera natomiast art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503), zgodnie z którym: przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności"'. Podkreślił przy tym, że w doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy", należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji.
W tym kontekście organ wskazał, że wprawdzie jest osobą prawną jednostki samorządu terytorialnego - Miasta Z., ale jednocześnie jest spółką prawa handlowego, funkcjonującą na konkurencyjnym rynku. Jako spółka prawa handlowego A Sp. z o.o. działa w warunkach wolnego rynku, co niesie szereg zagrożeń dla jej funkcjonowania. Na rynku występują bowiem podmioty prowadzące działalność konkurencyjną względem Spółki, a udostępnienie pewnego zakresu informacji i danych może spowodować nieodwracalną szkodę po stronie A Sp. z o.o. Do informacji, których udostępnienie zagraża interesom Spółki zaliczyć należy m.in. dane dotyczące zawieranych przez Spółkę umów w ramach prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, projektów budowlanych i korespondencji ich dotyczącej, informacji o przewidywanym terminie zakończenia prac lub ewentualnie dokumentów związanych z przedłużeniem terminu wykonania prac, zakresu prac do wykonania, wynagrodzenia za ich wykonanie, rzeczowego i finansowego stanu zaawansowania prac.
Organ nadmienił, że analizując spełnienie przez ww. informacje warunków uznania je za tajemnicę przedsiębiorcy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że nie tracą one tego charakteru z uwagi na ich udostępnienie pewnemu kręgowi podmiotów. Niektóre osoby zawsze muszą mieć bowiem dostęp do danej informacji.
Podkreślił, że A Sp. z o.o. podjął również odpowiednie kroki w celu zabezpieczenia informacji przed ich nieuprawnionym ujawnieniem osobom trzecim, w tym fizyczne środki ochrony zmierzające do ograniczenia kręgu osób mających styczność z dokumentami i danymi żądanymi w przedmiotowym wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co jednoznacznie ujawnia wolę Spółki zachowania poufności informacji i traktowania ich jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
W opinii organu informacje, których udostępnienia żąda wnioskodawca, mają niewątpliwe określoną wartość wygenerowaną z kontrahentami A Sp. z o.o. i stanowią źródło informacji dla ewentualnych konkurentów Spółki, wpływając na pozycję rynkową a także kształtowanie cen i innych warunków umów w przypadku udzielenia dalszych dodatkowych lub uzupełniających zamówień dotyczących modernizacji Stadionu im. [...] w Z.
Na zakończenie organ wskazał, że inwestycja pn. Modernizacja Stadionu im. [...] w Z. - Etap "I" nie została jeszcze ukończona, a udostępnienie osobom trzecim informacji technicznych i organizacyjnych jej dotyczących może zagrozić realizacji inwestycji i w efekcie zaszkodzić pozycji rynkowej spółki oraz jej interesom, powodując szkodę w majątku spółki.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie wniosku. Wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej przez Spółkę jest całkowicie nieuprawniona. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm., dalej: u.z.n.k). Zgodnie z jego treścią przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Na tajemnice przedsiębiorstwa składają się zatem takie informacje należące do tego podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one udostępnione. Informacje, których udostępnienia domaga się wnioskodawca, obejmują dane o podstawach realizacji, terminach, wynagrodzeniu i innych warunkach zamówień publicznych ogłoszonych przez Spółkę. Okoliczność ta już samoistnie wyklucza możliwość nadania ww. informacjom przymiotu tajemnicy przedsiębiorstwa. Nie są to bowiem rozwiązania techniczne, unikatowe projekty czy know-how, będące wytworem pracowników/ zleceniobiorców Spółki. Spółka przy tym, w żaden sposób nie wykazała, aby odnośnie do tych informacji podjęła działania w celu zachowania ich poufność, co jest warunkiem koniecznym uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Nadto wskazał, że nie sposób abstrahować od faktu, że Spółka jako podmiot wykorzystujący środki publiczne podlega rygorom ustawy o finansach publicznych – u.f.p - (art. 4 ust. 1 pkt 2). Gospodarka środkami publicznymi jest jawna (art. 33 ust. 1 u.f.p). Zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi jest realizowana m.in. przez podawanie do publicznej wiadomości informacji dotyczących zakresu zadań lub usług wykonywanych lub świadczonych przez jednostkę oraz wysokości środków publicznych przekazanych na ich realizację (art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. a u.f.p). Zgodnie z art. 35 u.f.p klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.
Wnioskodawca podkreślił, że przytoczony przepis art. 35 u.f.p. wprowadza zasadę domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, do których ma zastosowanie rzeczona ustawa. Zastrzeżenie tajemnicy stanowi zatem wyjątek od zasady jawności i z tego względu jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy, co do jej istnienia (patrz: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dn. 3 września 2014 r., II SA/Go 519/14).
Podsumowując wnioskodawca stwierdził, że wskazane argumenty podważają stanowisko zawarte w decyzji, jakoby dokumenty, których udostępnienia się domaga, stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki.
Decyzją z dnia [...] Prezes Zarządu A spółki z o.o. wydaną na podstawie art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782, dalej: u.d.i.p.), w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że kwalifikacja danych jako tajemnicy przedsiębiorstwa nie polega przy tym wyłącznie na zaszeregowaniu danej informacji jako informacji technicznej bądź technologicznej. Katalog informacji, które mogą zostać uznane za tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie jest katalogiem zamkniętym, a odwołanie się przez doktrynę i orzecznictwo do definicji zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503) stanowi zabieg porządkowy, przy czym wyraźnie wskazuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (tak: Sąd Najwyższy wyroku z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13). W związku z powyższym podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, że dane nie dotyczą rozwiązań technicznych, unikatowych projektów bądź know-how nie ma wpływu na rozstrzygnięcie o udostępnieniu informacji wnioskodawcy. Na marginesie przy tym zauważono, że dokumenty dotyczące inwestycji pn. "Modernizacja Stadionu im. [...] w Z. – Etap I wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, obejmują także dane techniczne i technologiczne, których udostępnienie mogłoby zagrażać realizacji inwestycji i w efekcie zaszkodzić pozycji rynkowej Spółki oraz jej interesom.
Organ podkreślił, że przyjęta definicja tajemnicy przedsiębiorcy obejmuje również informacje o charakterze organizacyjnym oraz inne informacje posiadające wartość gospodarczą, a zatem w opinii organu, nie budzi wątpliwości, że ww. dane, których udostępnienia żąda wnioskodawca, mogą zostać objęte tajemnicą przedsiębiorstwa na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Z całą pewnością stanowią bowiem informacje organizacyjne oraz informacje posiadające określoną wartość gospodarczą.
Organ nadmienił, że w tej mierze za wystarczające uznać należy bowiem, co A Sp. z o.o. podniósł już w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. Informacje, których udostępnienia żąda wnioskodawca, mają niewątpliwe określoną wartość wygenerowaną w drodze negocjacji z kontrahentami A Sp. z o.o. i stanowią źródło informacji dla ewentualnych konkurentów Spółki, wpływając na pozycję rynkową a także kształtowanie cen i innych warunków umów w przypadku chęci udzielenia dodatkowych lub uzupełniających zamówień dotyczących modernizacji Stadionu im. [...] w Z.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że A Sp. z o.o, co prawda jest osobą prawną jednostki samorządu terytorialnego - Miasta Z., ale jednocześnie jest spółką prawa handlowego, funkcjonującą na konkurencyjnym rynku. Jako spółka prawa handlowego A Sp. z o.o. działa w warunkach wolnego rynku, co niesie szereg zagrożeń dla jej funkcjonowania. Na rynku występują bowiem podmioty prowadzące działalność konkurencyjną względem Spółki, a udostępnienie pewnego zakresu informacji i danych może spowodować nieodwracalną szkodę po stronie A Sp. z o.o.
Odnosząc się do zarzutu niepodjęcia przez Spółkę działań zmierzających do zachowania ich poufności, organ wskazał, że zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa informacja staje się "tajemnicą" kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem A Sp. z o.o. podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości dotarcia informacji co do danych objętych wnioskiem do osób trzecich, w tym do wnioskodawcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A.R. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c), d) i e) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm. - dalej: "u.d.i.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę udostępnienia informacji stanowiącej informację publiczną, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów doprowadziłoby do wniosku, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądane przez skarżącego informacje dotyczą majątku publicznego, tj. majątku spółki handlowej, w której pozycję dominującą ma jednostka samorządu terytorialnego oraz sposobu dysponowania tym majątkiem, a zatem podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w art. 10 ust. 1 u.d.i.p.,
- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że informacje, których udzielenia zażądał skarżący, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki i nie podlegają udostępnieniu, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu prowadzi do uznania, że informacje zażądane przez skarżącego nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy i nie są objęte dyspozycją art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a zatem podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w art. 10 ust. 1 u.d.i.p.,
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 6, 7, 11, 77, 80, 107 § 3 oraz 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania sprawy, a w szczególności zbadania, czy każda z informacji zażądanych przez skarżącego stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, oraz poprzez niewyjaśnienie w treści decyzji przyczyn uznania informacji żądanych przez skarżącego za informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, lecz ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, że "wszystkie" informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorcy i w konsekwencji wydanie decyzji rażąco sprzecznej z prawem, podczas gdy przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem dyrektyw wskazanych w ww. przepisach doprowadziłoby do udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skarżący szeroko rozwinął argumentację stawianych wyżej zarzutów. Zaakcentował m.in., że nie budzi wątpliwości, że Spółka ma obowiązek udostępniania informacji publicznej, o ile tylko znajduje się w jej posiadaniu. Spółka spełnia bowiem kryteria podmiotowe, o których mowa w u.d.i.p. Spółka jest osobą prawną wykonującą zadania publiczne, której udziały w całości należą do jednostki samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.) - wszystkie udziały w Spółce posiada Miasto Z. będące jednostką samorządu terytorialnego. Również pod względem przedmiotowym informacje, których ujawnienia zażądał skarżący, stanowią informację publiczną. Dotyczą one bowiem majątku podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.d.i.p.), trybu działania Spółki jako osoby prawnej jednostki samorządu terytorialnego w zakresie działalności w ramach gospodarki środkami publicznymi (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.d.i.p.), a także informacji o majątku publicznym, w szczególności o sposobie dysponowania dochodami Spółki (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e) u.d.i.p.). Podniósł, że Spółka całkowicie bezzasadnie odmówiła udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej, albowiem brew twierdzeniom Spółki zażądana informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa. Skarżący podkreślił, że nie jest tak, że tajemnicą przedsiębiorstwa objęta jest każda informacja, co do której przedsiębiorca wyrazi wolę jej utajnienia. Zaś zaproponowana przez Spółkę interpretacja przepisów prowadziłaby bowiem do absurdu: Spółka mogłaby udostępniać tylko te informacje, którymi chce podzielić się z opinią publiczną, a wszystkie inne potraktować jako swoją tajemnicę. W ten sposób Spółka mogłaby całkowicie zniweczyć istotę prawa dostępu do informacji publicznej, które jest gwarantowane nawet na poziomie konstytucyjnym. Zaakceptowanie poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji całkowicie uniemożliwiałoby również realizację celu przyznania obywatelom uprawnienia do pozyskiwania informacji publicznej, jakim jest umożliwienie kontrolowania przez suwerena (obywateli) działalności organów państwowych i podmiotów gospodarujących majątkiem publicznym (dobrem wspólnym). Ponadto skarżący podkreślił, że dla uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa konieczne jest wykazanie, że jej ujawnienie stanowi realne zagrożenie dla interesów przedsiębiorcy, a w przedmiotowej sprawie Spółka nie wykazała żadnej z powyższych okoliczności warunkujących uznanie informacji zażądanych przez skarżącego za tajemnicę jej przedsiębiorstwa. Przede wszystkim Spółka nie wykazała, aby podejmowała jakiekolwiek działania ukierunkowane na zachowanie tych informacji w tajemnicy. Przeciwnie - część informacji została przez samą Spółkę opublikowana na jej oficjalnej stronie internetowej. Można tam znaleźć informacje m.in. o przystąpieniu i terminie wykonania prac dotyczących zadaszenia trybun (3 miesiące od przekazania placu budowy) czy o terminie wykonania instalacji elektrycznej, w tym oświetlenia i instalacji niskoprądowych (nie więcej niż 4 miesiące od dnia podpisania umowy z wykonawcą). Skarżący nie usiłował zatem uzyskać dostępu do żadnych informacji rzeczywiście poufnych, a jedynie dąży do uszczegółowienia informacji publikowanych przez samą Spółkę.
Dodatkowo skarżący wskazał, że informacje przez niego żądane nie tylko nie są, ale z samego założenia nie mogą być tajne. Dla przykładu - zamienny projekt budowlany po zatwierdzeniu przez organ nadzoru budowlanego jest częścią decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem podlega udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze. Fakt, że skarżący zwrócił się o jego udostępnienie nie do organu nadzoru budowlanego, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, lecz do Spółki, nie może pozbawić wiec projektu budowlanego charakteru informacji publicznej. Podobnie nie mogą być utajnione umowy zawarte w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (w tym również aneksy zmieniające te umowy), skoro umowy te są jawne z mocy art. 139 ust. 3 p.z.p. Jawne są również warunki zawarcia i realizacji tych umów, gdyż są one częścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Skarżący wskazał, że Spółka nie wykazała również żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zagrożeniu jej istotnych interesów w wypadku udostępnienia informacji wymienionych we wniosku. Spółka ograniczyła się w tym zakresie do ogólnikowych stwierdzeń o działaniu na rynku konkurencyjnym. Tymczasem, wedle wiedzy skarżącego, Spółka zajmuje się wyłącznie zarządzaniem Stadionem im. [...] w Z. i jest jedynym podmiotem, który tym stadionem zarządza. Również w umowie Spółki wskazano, że przedmiotem jej działalności jest prowadzenie spraw związanych z przebudową i eksploatacją Stadionu Miejskiego im. [...] w Z. (por. § 6). W zakresie swojej działalności Spółka jest więc w istocie monopolistą, o czym świadczy treść umowy Spółki A sp. z o.o.
W opinii skarżącego należy zatem uznać, że Spółka nie wykazała żadnej z okoliczności niezbędnych do uznania informacji zażądanych przez skarżącego za tajemnicę przedsiębiorcy, a zatem nie ma żadnych podstaw do odmowy udostępnienia skarżącemu tych informacji.
Nadto skarżący zaznaczył, że przede wszystkim Spółka nie zebrała dowodów uzasadniających twierdzenie, że "wszystkie" informacje żądane przez wnioskodawcę stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zamiast tego Spółka apriorycznie przyjęła takie założenie i następnie podjęła próbę uargumentowania takiego poglądu. Tymczasem Spółka, odmawiając udostępnienia informacji publicznej, powinna była wykazać, że każda z nich samodzielnie stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. W tym celu Spółka powinna wykazać, że dane zażądane przez skarżącego zawierają jakieś informacje wrażliwe z punktu widzenia działalności Spółki, albo że ujawnienie każdego z dokumentów wskazanych we wniosku może narazić Spółkę na poniesienie szkody. Zaniechanie udowodnienia okoliczności, że każda z informacji zażądanych przez skarżącego stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, jest rażącym naruszeniem podstawowej zasady postępowania administracyjnego - zasady prawdy obiektywnej. Spółka, nie przeprowadziwszy żadnych dowodów w sprawie, nie ustaliła bowiem w istocie żadnego stanu faktycznego, w świetle którego należałoby wydać decyzję odmowną, mimo, że miała obowiązek uczynić to z urzędu. Spółka miała zatem obowiązek samodzielnego wykazania okoliczności uzasadniających odmowę udostępnienia informacji publicznej. Spółka nie powinna natomiast oczekiwać na jakąkolwiek inicjatywę skarżącego w tym zakresie. Tym bardziej zaś skarżący nie miał obowiązku wykazywania, że żądane dane stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu, skoro, jak wskazano wyżej, to organ (Spółka) ma obowiązek samodzielnie wyjaśnić całą podstawę faktyczną i prawną decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W jej uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zaprezentowane w treści zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Nie podzielił żadnego ze stawianych przez skarżącego zarzutów prawnych i przedstawił w tej mierze sygnalizowaną we wcześniejszych decyzjach argumentację prawną, nieco ja poszerzając. Między innymi, organ wskazał, że wobec każdej żądanej informacji podjęto odpowiednie kroki w celu zachowania jej poufności. W stosunku do żądania udostępnienia zamiennego projektu budowlanego zadania inwestycyjnego pn. "Modernizacja stadionu im. [...] w Z." obejmującego zmianę projektu zagospodarowania terenu w zakresie sieci i przyłączy: wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej związanych z obsługą ww. inwestycji, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...], znak: [...], podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, zgodnie z którym akta spraw administracyjnych stanowią informację publiczną z wyjątkiem części podlegających wyłączeniom wynikającym z ochrony danych osobowych czy objętych tajemnicą ustawowo chronioną (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 953/13). Możliwe jest zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, objęcie zamiennego projektu budowlanego tajemnicą przedsiębiorcy. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, że tajemnicą przedsiębiorcy może zostać objęta jego korespondencja. W tym zakresie zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odmówił udostępnienia pisma B Sp. z o.o. w Z. z dnia [...], znak: [...]; pisma Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], znak: [...] oraz wszelkiej korespondencji pomiędzy A sp. z o.o. a Inżynierem Kontraktu dotyczącej Umowy nr [...] z dnia [...] na realizację zadania inwestycyjnego pn. "Modernizacja Stadionu im. [...] w Z. - Etap I" z okresu od [...] do dnia złożenia wniosku. Pozostałe informacje, szczegółowo wymienione we wniosku oraz na wstępie niniejszego pisma, stanowią informacje o charakterze organizacyjnym i posiadają określoną wartość gospodarczą. Każda z żądanych przez skarżącego informacji stanowi zatem samodzielnie tajemnicą przedsiębiorstwa i nie podlega udostępnieniu.
W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty i żądania zawarte w skardze. Dodatkowo wniósł o zobowiązanie Spółki do złożenia do akt sprawy wszystkich dokumentów objętych wnioskiem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, a następnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z treści tych dokumentów na okoliczność ustalenia, czy zawierają one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy. Nadto domagał się dopuszczenia i przeprowadzenie dowodu z wydruku uchwały nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] na okoliczność prowadzenia przez Spółkę działalności w zakresie zadań własnych Gminy Miejskiej Z., finansowania realizacji tych zadań ze środków publicznych oraz braku prowadzenia przez Spółkę działalności na rynku konkurencyjnym. W uzasadnieniu pisma skarżący przedstawił szeroką argumentację dla poparcia swoich wniosków i podtrzymał wcześniej stawiane zarzuty i prezentowaną argumentację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując, w jaki sposób postępowanie powinno być zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialnotechnicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1
w zw. z art. 14 ust. 2 tej ustawy. Organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji ma obowiązek podjąć jedną z tych form działania w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Na wstępie trzeba wskazać, że organ wydając w niniejszej sprawie decyzję odmawiająca udostępnienia żądanej informacji w całości prawidłowo zastosował przepisy proceduralne wspomnianej wyżej ustawy.
Nie mniej jednak - w opinii składu tu orzekającego – zaskarżona decyzja nie może się ostać, albowiem uzasadnienie tej decyzji (jak i decyzji ją poprzedzającej) nie spełnia w sposób oczywisty wymogów stawianych przez art. 107 § 1 k.p.a. Art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji (jak i decyzji ja poprzedzającej) w zasadzie sprowadza się do przytoczenia przepisów art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowiącego, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, a ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Nadto z uzasadnienia zdaje się wynikać, że wszystkie wnioskowane informacje wchodzą w zakres tajemnicy Spółki i ich ujawnienie jest nieuzasadnione, gdyż mogłoby utrudnić działalność tego podmiotu.
Tego typu uzasadnienie wskazuje na niedbałość organu w rozpoznaniu sprawy, nie pozwala na rozpoznanie szczegółowych motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu i powoduje, że w zasadzie, poprzez brak rzeczowej i konkretnej argumentacji odnośnie każdego z 10 postawionych spółce przez stronę skarżącą pytań i żądań, decyzja w istocie wymyka się spod kontroli. Wniosek bowiem zawiera zarówno pytania strony skarżącej, jak i żądania udostępnienia konkretnych dokumentów.
Stąd też wskazać należy, że organ procedujący w sprawie, wbrew swym obowiązkom nie odniósł się precyzyjnie i konkretnie do żadnego z 10 postawionych spółce przez stronę skarżącą pytań i żądań.
Brak podania w uzasadnieniu decyzji pełnych i szczegółowych motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanych decyzji w zakresie każdego z 10 punktów wniosku skarżącego, została podjęta dopiero w końcowej części odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego.
Zatem nie sposób nie zgodzić się ze strona skarżącą, że powoływanie się jedynie na przepisy obowiązującego prawa i poglądy doktryny jest argumentacją niewystarczającą i ogólnikową. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w uzasadnieniu decyzji nie wskazano na konkretne ryzyka związane z udostępnieniem poszczególnych informacji, uznając – en bloc , że wszystkie żądane informacje mogą wpłynąć negatywnie na działalność Spółki.
Na organach administracji publicznej ciąży zaś obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w toku postępowania stoją one na straży praworządności i obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.).
Takich kroków zaś w niniejszej sprawie nie podjęto.
Co do wniosku skarżącego o zobowiązanie Spółki do złożenia do akt sprawy wszystkich dokumentów objętych wnioskiem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, a następnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z treści tych dokumentów na okoliczność ustalenia, czy zawierają one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy – należy wskazać, że Sąd Administracyjny nie posiada uprawnień do działania we wskazanym kierunku, aby ustalać co w przypadku konkretnej firmy stanowi, a co nie - tajemnicę przedsiębiorcy. W przypadku drugiego wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...], należy wskazać, że to sama Spółka winna wykazać argumenty wskazujące na prowadzenie przez Spółkę działalności na rynku konkurencyjnym.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c w z w.z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. wyżej ustawy.
Wskazówki do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych wywodów, a mianowicie organ ponownie przeanalizuje wniosek strony skarżącej i konkretnie odniesie się do każdego z 10 pytań i żądań strony skarżącej, udzielając skarżącemu żądanej informacji, względnie też wydając decyzję odmawiająca udzielenia poszczególnych żądanych informacji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło