IV SA/Gl 572/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 października 2007r. sprawy ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie spraw uczniów w kwestii postanowienia sygnalizacyjnego istotnych naruszeń prawa oraz okoliczności mających wpływ na ich powstanie postanawia poinformować Wojewodę o stwierdzonych uchybieniach występujących w sprawach dotyczących nadzoru nad rozstrzygnięciami organów jednostek samorządu terytorialnego Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały [...] Rady Miasta z dnia [...] w sprawie pomocy materialnej dla uczniów i studentów w części określonej w § 2 pkt 2 lit "a" załącznika do uchwały, jako niezgodnej z przepisem art. 25 ustawy Kodeks cywilny. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowym przepisie określono jedno z kryteriów, które muszą spełnić osoby ubiegające się o stypendium jest stałe zameldowanie na terenie Gminy P. Uchwałą nr [...] z dnia [...] Rada Miasta upoważniła Prezydenta Miasta do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Pismem procesowym z dnia [...] radca prawny A.O. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta wniósł skargę do tutejszego Sądu na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 572/07 oddalił skargę. Stosownie do postanowień art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Stosownie do postanowień art. 7 Konstytucji RP organy państwa działają na podstawie i w granicach prawa, a po myśli art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wojewoda jest organem nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, a nadzór ten sprawowany w oparciu o kryterium legalności, czyli zgodności z prawem. Oznacza to, że wojewoda sprawujący nadzór nad działalnością gminną zobowiązany jest do eliminowania z obrotu prawnego wszelkich uchwał i zarządzeń organów gminy sprzecznych z prawem. Przedstawiony powyżej stan prawny i faktyczny w sprawie pozwala uznać, że Wojewoda stwierdzając nieważność przedmiotowej uchwały Rady Miasta zakwestionował jedynie § 2 pkt 2 lit. "a" odnoszący się do kręgu osób uprawnionych do otrzymania stypendium i w takim zakresie sprawa podlegała rozpatrzeniu przez tutejszy Sąd, jednakże analiza akt sprawy pozwala uznać, że organ nadzoru nie dokonał prawidłowej oceny całości tejże uchwały, a w szczególności postanowień § 2 poświęconego trybowi przyznawania stypendiów i odwołania od decyzji. W ust. 3 wskazanego przepisu Rada Miasta przyjęła, że przyznanie stypendium następuje w drodze decyzji, na wniosek komisji, przez Prezydenta Miasta, który zawiera indywidualne umowy stypendialne. Z kolei ust. 4 tego przepisu stanowi, że od decyzji niekorzystnych dla wnioskodawcy lub stypendysty można się odwołać w terminie czternastu dni od otrzymania decyzji do Rady Miasta za pośrednictwem Prezydenta Miasta, a po myśli ust. 5 wskazanego przepisu rozstrzygnięcie Rady Miasta jest ostateczne. Sąd nie będzie dokonywał dogłębnej analizy wskazanych unormowań, jednakże pragnie zwrócić uwagę na szereg istotnych naruszeń prawa, jakich dopuściła się Rada Miasta, a które nie zostały przez organ nadzoru zakwestionowane. O ile przyjęcie decyzyjnego trybu przyznawania stypendium należy uznać za prawidłowe, to konsekwencją tego jest stwierdzenie, że wskazana decyzja będzie decyzją administracyjną, podejmowaną w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że postanowienia zawarte zarówno w ust. 4 jak i ust. 5 tej uchwały pozostają w całkowitej sprzeczności z postanowieniami tego Kodeksu, ponieważ od decyzji organu pierwszej instancji zgodnie z treścią art. 17 pkt 1 odwołanie przysługuje do samorządowego kolegium odwoławczego, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Nadto unormowanie to pozostaje w sprzeczności z treścią art. 39 ust. 5 ustawy o samorządzie terytorialnym, ponieważ w przepisie tym także się stanowi, że od decyzji prezydenta miasta przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast przywołane przepisy uchwały wskazują na inny organ odwoławczy i co jest istotne nie znany obowiązującemu prawu. Przedstawione przepisy zawierają uchybienia, które należy uznać za istotne, a organ nadzoru zobowiązany był do ich wychwycenia w ramach wszczętego postępowania nadzorczego i stwierdzenia nieważności, a tym samym wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie przecież z treścią art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym uchwały organów gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a organem uprawnionym do podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest organ nadzoru, którym jest wojewoda. Pozostawienie omawianych przepisów w porządku prawnym prowadzić będzie do permanentnego naruszenia prawa przez organy je stosujące. Ograniczenie się Wojewody do kwestii zawartej w § 2 pkt 2 lit. "a" uchwały i pominięcie unormowań zamieszczonych w § 5 ust. 4 i 5 przedmiotowej uchwały wyczerpuje znamiona podjęcia postanowienia sygnalizacyjnego, celem uczulenia organu nadzoru do wszechstronnego analizowania kontrolowanych uchwał i zarządzeń organów jednostek samorządu terytorialnego tak, aby eliminować z obrotu prawnego wszystkie unormowania sprzeczne z prawem. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. SW