IV SA/Gl 579/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. odmówił przyznania B. S. dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego. Organ orzekający powołał się na niewystarczającą ilość środków finansowych oraz przyjęte zasady realizacji wniosków o dofinansowanie. Wskazując na treść § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. nr 230, poz. 1694 ze zm.) wyjaśnił, że w 2017 r. przyjął zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. Na skutek skargi wnioskodawczyni, wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 902/17 decyzja organu odwoławczego została uchylona. Po przedstawieniu regulacji prawnej dotyczącej turnusów rehabilitacyjnych, zawartej w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 ze zm.), dalej: ustawa o rehabilitacji, oraz przytoczonym wcześniej rozporządzeniu wykonawczym Sąd stwierdził, że w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym organy nie ujawniły, jakie konkretnie kryteria wzięły pod uwagę odmawiając skarżącej przedmiotowego dofinansowania, co uniemożliwia skontrolowanie, czy przewidziane w przepisach zasady pierwszeństwa zostały zrealizowane. Nie przesądzając o zasadności wniosku Sąd uznał konieczność należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podkreślił przy tym błędną wykładnię § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia dokonaną przez organ odwoławczy, według której brak dostatecznych środków finansowych w danym roku stanowi wystarczającą podstawę do odmowy dofinansowania. Tymczasem w przypadku znacznego niedoboru środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej w skrócie "Fundusz"), przepis ten pozwala jedynie na dwa ograniczenia w przyznawaniu dofinansowania: albo w zakresie wysokości świadczenia (nie więcej niż 20 %), albo jego częstotliwości (raz na dwa lata). Natomiast wnioskodawczyni nie wskazano, że otrzyma dofinansowanie w roku następnym, a taką gwarancję da się wprost wyprowadzić z brzmienia powołanego przepisu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną decyzją ten sam organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie tego organu. Kolegium podniosło, że wniosek o dofinansowanie składa się na dany rok kalendarzowy. Wniosek skarżącej został złożony 14 marca 2017 r. i dotyczył turnusu rehabilitacyjnego w 2017 r., zatem w chwili obecnej postępowanie w sprawie jego merytorycznego rozpatrzenia, zgodnie z zawartymi w poprzednim wyroku wskazówkami, jest bezprzedmiotowe, co uzasadniało umorzenie tego postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że skarżąca może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu w 2018 r., a organ I instancji przy rozpatrywaniu wniosku powinien mieć na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w tamtym wyroku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. zarzuciła, że skorzystała z turnusu rehabilitacyjnego w 2017 r., a o możliwości uczestniczenia w turnusie w 2018 r. dowiedziała się dopiero z zaskarżonej decyzji. Koszty turnusu pokryła samodzielnie, częściowo z pożyczonych pieniędzy, które zwróciła. Natomiast nie może brać udziału w turnusie w 2018 r., z powodu planowanych badań lekarskich i swojej sytuacji materialnej. Do skargi dołączyła fakturę potwierdzającą opłacenie turnusu w 2017 r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowej skarżąca wyjaśniła, że wniosła skargę w celu zrefundowania jej poniesionych kosztów turnusu rehabilitacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działań administracji publicznej (art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych – j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Wobec treści skargi przede wszystkim należy wyjaśnić, że przewidziane w ustawie o rehabilitacji dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym nie może polegać na zwrocie uczestnikowi takiego turnusu poniesionych kosztów. Udzielenie dofinansowania odbywa się według procedury szczegółowo określonej w w/w rozporządzeniu z dnia 15 listopada 2007 r., a jej finalnym etapem jest przekazanie kwoty dofinansowania na rachunek bankowy organizatora turnusu (art. 10e ust. 4 ustawy o rehabilitacji). Nie jest możliwe udzielenie dofinansowania bez wyczerpania tej procedury, ani też przekazanie kwoty dofinansowania bezpośrednio uczestnikowi turnusu. Dlatego też intencja skarżącej domagającej się w istocie zrefundowania poniesionych przez nią kosztów nie mogła być zrealizowana. Po tym wyjaśnieniu ocenić należy samo rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Oparte jest ono na poglądzie, że wnioski o dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego dotyczą tylko roku, w którym zostały złożone. W świetle przytoczonych aktów prawnych stanowisko to zasługuje na aprobatę (por. też: wyrok tut. Sądu z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 920/17, in fine). Zasada ta wprost wyrażona jest w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, mówiącym o roku, w którym osoba niepełnosprawna ubiega się o dofinansowanie, a pośrednio również w § 5 ust. 13 tego rozporządzenia, który stanowi, że wysokość dofinansowania w danym roku nie wyklucza uzyskania dofinansowania w roku następnym. Także przewidziane w art. 10c ustawy o rehabilitacji powiązanie dofinansowania z dochodami za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku samoistnie przemawia za tym, że wnioski są składane na dany rok kalendarzowy, o czym świadczy również wzór wniosku o dofinansowanie. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że poza złożeniem wniosku o dofinansowanie i skierowania lekarskiego, w 2017 r. nie została przeprowadzona procedura wymagana przed podjęciem decyzji o dofinansowaniu turnusu rehabilitacyjnego. Organ odwoławczy ponownie rozpatrywał sprawę już w 2018 r., którego nie dotyczył wniosek o dofinansowanie, przy czym skarżąca we własnym zakresie zorganizowała sobie udział w takim turnusie i w pełni go sfinansowała. Słusznie w tych warunkach organ odwoławczy uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie upływ roku kalendarzowego, na który został złożony wniosek o dofinansowanie, oznacza taką istotną zmianę okoliczności faktycznych, ża wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w poprzednim wyroku z 14 grudnia 2017 r. straciły swą aktualność, a w konsekwencji ustała ich moc wiążąca, wynikająca z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej "ppsa". Będą one jednak obowiązujące, tak jak to zresztą wskazuje zaskarżona decyzja, w razie ewentualnego złożenia kolejnego wniosku przez skarżącą. W skardze co prawda wyraża ona brak takiego zamiaru, ale niekoniecznie musi tą deklarację podtrzymywać w przyszłości. Mając powyższe okoliczności na uwadze, skoro umorzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa było zgodne z prawem, z mocy art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji. mr