IV SA/Gl 582/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-09-21
Skład orzekający: Szczepan Prax, Bożena Miliczek-Ciszewska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego na podstawie ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy prawidłowo zostały wliczone do dochodu skarżącego przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego. Ustawa o pomocy społecznej zawiera odrębną definicję dochodu, która obejmuje wszystkie przychody poza wyraźnie wyłączonymi w art. 8 ust. 4, a wskazane świadczenia nie są w tym katalogu wymienione. Ponadto, ustalenie wysokości zasiłku okresowego mieści się w ramach uznania administracyjnego, ograniczonego minimalnymi i maksymalnymi kwotami wynikającymi z przepisów, a organy mogą brać pod uwagę możliwości finansowe pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący M.D. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. przyznającą mu zasiłek okresowy w niższej niż oczekiwana kwocie. Skarżący zarzucił błędne wliczanie zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego do dochodu, błędne obliczenie dochodu oraz niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących ustalania wysokości zasiłku okresowego. Wskazał również na naruszenie przepisów K.p.a. i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 K.p.a. i art. 106 ust. 1 w związku z art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1, art. 38 oraz art. 147 ustawy o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm. - dalej "ustawa" lub "ustawa o pomocy społecznej"), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 stycznia 2016 r. przyznał M.D. zasiłek okresowy od 1 stycznia 2016 r. do 29 lutego 2016 r. w kwocie 162,71 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, ustalonym zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy t. j. 634 zł, a dochodem tej osoby t. j. 308,58 zł, nie mniej jednak niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Jednakże kwota zasiłku nie może być niższa niż 20 zł. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Podkreślił, że pomoc przyznano w ramach możliwości finansowych MOPR w B., który realizując swoje obowiązkowe zadania nie jest w stanie udzielać zasiłków okresowych w kwocie wyższej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny, ponieważ wpływałoby to w sposób bezpośredni na możliwości zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych innych świadczeniobiorców oczekujących wsparcia pomocy społecznej.
W odwołaniu od powyższej decyzji M.D. zakwestionował rozstrzygnięcie w części dotyczącej wysokości przyznanego zasiłku okresowego.
Podniósł, że organ I instancji błędnie interpretuje definicję dochodu z art. 8 ust. 3 ustawy, gdyż skarżący nie zgodził się z zaliczeniem do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku mieszkaniowego, a świadczenia te nie są opodatkowane. Zdaniem odwołującego błędnie obliczono wysokość dochodu, bowiem powinien on być liczony z miesiąca złożenia wniosku, tj. ze stycznia 2016 r. (zamiast z grudnia 2015 r.), a pod pojęciem utraty dochodu rozumie się świadczenia okresowe, a takich nie posiadał on w dniu złożenia wniosku. Ponadto zarzucił błędną wykładnię art. 38 ust. 1-6 ustawy poprzez przyjęcie, że organ ma możliwość przyznania wysokości kwoty zasiłku okresowego w wysokości mieszczącej się pomiędzy dolną i górną granicą. Odwołujący podniósł także, że art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie może mieć zastosowania w sprawach dotyczących przyznania zasiłku okresowego, a jedynie może być stosowany w przypadku decyzji uznaniowych. Odwołujący podniósł, że organ I instancji powinien wypłacić mu kwotę 325,42 zł, czyli różnicę pomiędzy kryterium dochodowym w wysokości 634 zł a jego dochodem w kwocie 308,58 zł, a nie kwotę 162,71 zł. Ponadto odwołujący stwierdził, że organ już na początku roku budżetowego w lutym 2016 r. wskazał, że nie ma możliwości finansowych wypłacić mu rzeczywistej kwoty zasiłku okresowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz zastosowane regulacje prawne. Podkreślił, że z ustaleń wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu 29 stycznia 2016 r. wynika, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł oraz dodatku mieszkaniowego - od listopada 2015 r. w wysokości 155,58 zł, co daje łącznie dochód w wysokości 308,58 zł. Odwołujący jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ podkreślił, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. tj. kwoty 634 zł a zatem strona spełniła przesłanki do przyznania jej zasiłku okresowego. Kolegium wskazało na regulację art. 38 ustawy oraz podało, że dla potrzeb postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego dochód ustala się z uwzględnieniem art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, z których wynika, że w dochodzie uwzględnia się wszystkie przychody, nie tylko opodatkowane, ale również zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy, które nie zostały wyłączone w powołanym przepisie jako dochód nie podlegający uwzględnieniu.
Zdaniem Kolegium różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej tj. kwotą 634 zł a dochodem strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. kwotą 308,58 zł (153 zł+155,58 zł) wynosi 325,42 zł. Natomiast 50 % tej różnicy stanowi kwotę 162,71 zł i w takiej wysokości organ I instancji przyznał stronie zasiłek okresowy za miesiąc styczeń i luty 2016 r. Odnosząc się do treści odwołania organ podkreślił, że wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku okresowego są – z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy, a z drugiej strony – normy ustawowe oraz możliwości finansowe organów pomocy społecznej. W tym zakresie organ I instancji wskazał, iż pomoc przyznano (biorąc pod uwagę art. 3 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy) w ramach możliwości finansowych tego organu. Dodał, że art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, ma zastosowanie jako zasada ogólna również przy przyznawaniu zasiłku okresowego, oczywiście przy uwzględnieniu treści art. 38 ust. 3 tej ustawy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. D. nie zgodził się z treścią zaskarżonej decyzji Kolegium. W skardze zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania do dnia prawomocnego rozpoznania jego poprzedniej skargi wniesionej w dniu 4 kwietnia 2016 r. gdyż obie te skargi dotyczą tego samego stanu faktycznego i prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 30 września 2016 r. skarżący podniósł, że wnosi o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ze względu na sprawę o sygn. IV SA/Gl 359/16, gdyż w jego ocenie istnieje zagadnienie prejudycjalne dotyczące tego, czy zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek mieszkaniowy można zaliczyć do dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania.
Skarżący w piśmie z dnia 21 września 2017 r. podniósł, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich trzech zarzutów w odwołaniu dotyczących błędnej wykładni: definicji dochodu z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, art. 38 ust. 1-6 oraz art. 3 ust. 4 w zw. z art. 38 tej ustawy. Ponadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., gdyż uzasadnienie nie odpowiada rygorom tego przepisu oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Następnie zakwestionował wysokość przyznanego dodatku oraz zaliczenie dodatku mieszkaniowego do dochodu. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i argumentację zawartą w piśmie z dnia 21 września 2017 r. i dodał, że z konstytucyjnej zasady wynika konieczność niedoliczania od dochodu otrzymywanego przez niego dodatku mieszkaniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy podkreślić, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 tej ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej bądź rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Ponadto w myśl art. 38 ust. 3 pkt 1 kwota zasiłku okresowego, nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Jednocześnie kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Natomiast okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy na mocy art. 38 ust. 5 tej ustawy.
Ponadto według art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził w zaskarżonej decyzji, że wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku okresowego są – z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Jak bowiem trafnie podkreślił organ odwoławczy - art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, ma zastosowanie jako zasada ogólna również przy przyznawaniu zasiłku okresowego, przy uwzględnieniu treści art. 38 ust. 3 tej ustawy.
Decyzja określająca wysokość zasiłku okresowego podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne cechuje się między innymi tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności zgłoszonych żądań. Fakt spełnienia kryteriów ustawowych dla przyznania zasiłku okresowego nie powoduje po stronie organu obowiązku przyznania go w maksymalnej wysokości. Należy podkreślić, że w art. 38 ust. 2 pkt 1 i art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zakres uznania administracyjnego został ograniczony w ten sposób, że według tych przepisów, zasiłek okresowy może być ustalony w wysokości – nie niższej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby i - nie wyższej niż kwota różnicy między kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby (z tym, że zasiłek ten nie może być wyższy niż kwota ściśle określona w art. 38 ust. 2 pkt 1, ani też niższy niż 20 zł. miesięcznie – o czym mowa w art. 38 ust. 4). W ten sposób określona została w tych przepisach minimalna i maksymalna wysokość zasiłku okresowego, a więc przedział, w ramach którego, ma być ustalony zasiłek okresowy.
Wobec powyższego wbrew błędnemu przekonaniu skarżącego, organy administracji prawidłowo powołały się na art. 3 ust. 4 ustawy, mający zastosowanie do decyzji uznaniowych, gdyż określenie wysokości zasiłku okresowego ma – we wskazanym wyżej zakresie – charakter uznaniowy. Ponadto organ I instancji wskazał, że pomoc przyznano w ramach możliwości finansowych MOPR w B., który realizując swoje obowiązkowe zadania nie jest w stanie udzielać zasiłków okresowych w kwocie wyższej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym, a ustalonym dochodem, ponieważ wpływałoby to w sposób bezpośredni na możliwości zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych innych świadczeniobiorców oczekujących wsparcia pomocy społecznej.
Podkreślić należy, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Są zatem upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Tak wyrażony pogląd znajduje oparcie w stanowisku orzecznictwa sądowego (por: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 kwietnia 2002r., sygn. akt: II SA/Gd 4332/01; z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/2006, Lex 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, niepublik.). Ponadto nie zachodzi konieczność wykazywania w każdym przypadku możliwości finansowych organów pomocy społecznej, a ich ograniczone możliwości należą do faktów powszechnie znanych (por. wyroki NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08, z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1389/12).
Wobec powyższego należy podkreślić, że wbrew zarzutom skarżącego, w toku postępowania administracyjnego prawidłowo zastosowano art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym jako niezasadny należy uznać zarzut, że organ nie ma możliwości określenia wysokości kwoty przyznanego zasiłku okresowego pomiędzy dolnymi i górnymi granicami wskazanymi w art. 38 ust. 2 – 4 ustawy. Taka możliwość wynika jednoznacznie z brzmienia tych przepisów prawnych, które zostały wyżej zacytowane.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skargi, według którego organ odwoławczy zastosował błędną wykładnię definicji dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, poprzez uwzględnienie zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku mieszkaniowego przy ustalaniu dochodu skarżącego.
Przepis art. art. 8 ust. 3 ustawy stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz składki na ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Natomiast z treści art. 8 ust. 4 wynika, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:
1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
2) zasiłku celowego;
3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
4) wartości świadczenia w naturze;
5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;
5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220);
6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;
7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575).
Jak wynika z przytoczonych regulacji, wszystkie przychody – poza wyrażonymi w ustępie art. 8 ust. 4 ustawy wlicza się do dochodu. Powyższa regulacja oznacza, że do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej, jak również korzystającej z takiego świadczenia, należy zaliczyć wszystkie dochody poza tymi, które mocą wyraźnego postanowienia ustawy zostały wyłączone. Ponieważ dodatek mieszkaniowy i zasiłek pielęgnacyjny nie zostały mocą ustawy o pomocy społecznej wyłączone z dochodów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do świadczeń, prawidłowo organy pomocy społecznej doliczyły je do dochodu strony skarżącej. W związku z tym, że art. 8 ust. 4 cyt. ustawy określa wyjątki od zasady ustalania dochodu zamieszczonej w art. 8 ust. 3 ustawy, katalog tych wyjątków nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Przypomnieć wypada o zasadzie legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i przyjętej w procedurze administracyjnej (art. 6 K.p.a.), zgodnie z którą organy władzy publicznej zobowiązane są do działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa.
Wobec powyższego organy zobowiązane były do wliczenia do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku mieszkaniowego. Ponadto okoliczność, że powyższe świadczenia nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie ma znaczenia, gdyż ustawa o pomocy społecznej zawiera odrębną – od ustawy podatkowej - definicję dochodu, mającą zastosowanie w zakresie, którego dotyczą jej przepisy. W związku z tym brak jest przesłanek, aby przy ocenie spełniania przez skarżącego kryterium dochodowego brać pod uwagę uregulowania znajdujące się w innych aktach prawnych (np. ustawach z zakresu prawa podatkowego), skoro przepisy wspomnianej ustawy do nich nie odsyłają.
Zdaniem Sądu organy ustalając dochód prawidłowo zastosowały art. 8 ust. 3 ustawy i wzięły pod uwagę dochód z miesiąca grudnia 2015 r., czyli z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w dniu 22 stycznia 2016 r. Nie nastąpiła bowiem utrata dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy. W grudniu 2016 r. na dochód skarżącego w wysokości 308,58 zł składał się dodatek mieszkaniowy w wysokości 155,58 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Zatem różnica pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej tj. kwotą 634 zł a dochodem strony w wysokości 308,58 zł wynosi 325,42 zł. Połowa tej różnicy stanowi kwotę 162,71, w jakiej przyznano wysokość zasiłku okresowego za styczeń i luty 2016 r.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego tego, że z Konstytucji wynika konieczność niedoliczania do dochodu otrzymywanego przez skarżącego zasiłku należy wskazać, że takiego wniosku nie można wyprowadzić z brzmienia przepisów ustawy zasadniczej, gdyż brak takiej regulacji. Ponadto nie można jej wywnioskować z zasad prawnych zawartych w jej przepisach. Konstytucja w art. 67 ust. 2 stwierdza, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Zatem sama ustawa zasadnicza stanowi, że zakres i formy zabezpieczenia społecznego, w tym jednej z jego form jaką są zasiłki okresowe, określa ustawa. Taką ustawą jest oczywiście ustawa o pomocy społecznej, określająca między innymi zakres i tryb oraz wysokość zasiłku okresowego. W tym miejscu należy wskazać, że w motywach wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. (sygn. akt SK 15/01/OTK ZU Nr 8, poz. 252) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że "cechą wyróżniającą pomoc społeczną, w porównaniu do innych systemów świadczeniowych, jest brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, natomiast w komentarzu do art. 67 Konstytucji RP wskazuje się, że stopień pokrycia potrzeb osób uprawnionych jest zależny od poziomu ogólnej zamożności społeczeństwa i od stanu finansów publicznych".
Sąd uznał za bezzasadny podniesiony przez skarżącego zarzut nierównego traktowania go w porównaniu z osobami bezdomnymi, nie mającymi prawa do dodatku mieszkaniowego. Należy bowiem zauważyć, że przyjęta w art. 32 Konstytucji zasada równości wobec prawa nakazuje władzom publicznym traktować równo, a więc według jednakowej miary, podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną). Zatem wszyscy adresaci norm prawnych, charakteryzujący się w równym stopniu daną cechą istotną, mają być traktowani równo. Równe traktowanie znaczy traktowanie według jednakowej miary, bez zróżnicowań tak dyskryminujących, jak i faworyzujących. (zob. m.in. orzeczenia z: 9 marca 1988 r., sygn. U 7/87, OTK ZU w 1988 r., poz. 1; 20 grudnia 1994 r., sygn. K 8/94, OTK ZU w 1994 r., poz. 43; wyroki z: 22 lutego 2005 r., sygn. K 10/04, OTK ZU nr 2/A/2005, poz. 17; 23 marca 2006 r., sygn. K 4/06, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 32). Skarżący nie jest osobą bezdomną, a dochody wszystkich osób ubiegających się o takie samo jak skarżący świadczenie ustala się zgodnie z art. 8 ust. 3 i ust 4 ustawy. Przypomnieć również należy, że Trybunał Konstytucyjny w swych orzeczeniach wielokrotnie wyrażał stanowisko, że zasada równości nie wyklucza różnicowania sytuacji prawnej adresatów normy prawnej, jeżeli to zróżnicowanie znajduje uzasadnienie w odrębnościach sytuacji prawnej lub faktycznej poszczególnych kategorii adresatów (wyrok z 16 grudnia 1997 r.. K. 8/97. OTK w 1997 r., poz. 30, wyrok z 13 kwietnia 1999 r.. K. 36/98, OTK ZU Nr 3/1999, poz. 40).
Wobec powyższego należy jeszcze raz podkreślić, że zasiłek okresowy został prawidłowo przyznany skarżącemu w minimalnej wysokości gwarantowanej. Stanowisko w tym zakresie zostało uzasadnione w sposób nie budzący wątpliwości Sądu. Należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszyło przepisów ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazano, że wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja nakazuje uznać, że jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącego dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez skarżącego pomoc została mu przyznana w określonej w decyzji wysokości. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej regulacje prawne oraz okoliczności sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych, co uzasadnia rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło