IV SA/Gl 583/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. H. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły postanawia odrzucić skargę. Rada Gminy R. działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8 i art. 18 ust.2 ppkt 8 i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym z uwzględnieniem uchwały Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w T. podjęła w dniu [...] r. uchwałę Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w T. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga wniesiona przez jednego z rodziców dzieci uczęszczających do zlikwidowanej szkoły. W skardze tej działająca przez swego pełnomocnika J. H. zakwestionowała legalność uchwały wydanej w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w T. ze względu na nie dopełnienie przez Radę Gminy R. obowiązku zawiadomienia rodziców uczniów uczęszczających do likwidowanej placówki o zamiarze jej likwidacji. Przed wniesieniem skargi skierowane zostało do Rady Gminy R. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to nadane zostało przez pełnomocnika skarżącej za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu [...]r. Rada Gminy R. nie ustosunkowała się do zarzutów skierowanych pod jej adresem przez skarżąca i nie podjęła w tym zakresie żadnej czynności. W związku z milczeniem organu pełnomocnik skarżącej w dniu [...] r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy R. wniosła o jej oddalenie kwestionując stanowisko skarżącej, co do niewypełnienie przez organ obowiązku zawiadomienia rodziców uczniów szkoły o zamiarze likwidacji tej placówki. Wskazano, iż ustawa o systemie oświaty nie określa formy takiego zawiadomienia, a obowiązek ten może zostać wykonany nie tylko przez organ stanowiący gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przedmiotem niniejszej sprawy była uchwała Rady Gminy R. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w T., a więc akt, o którym mowa w treści art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Zauważyć trzeba, iż ustawodawca dla podmiotów kwestionujących tego typu akty nie przewidział środków zaskarżenia w postaci odwołania, zażalenia lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na taki akt musi natomiast poprzedzić tę czynność wezwaniem organu, który wydał zaskarżony akt, do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącego. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podobnie jak środki odwoławcze w postaci odwołania, zażalenia czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, prowadzi do ponownego rozważenia sprawy przed organami administracji zanim dojdzie do kontroli działania tych organów przez sąd administracyjny. Sąd administracyjny uprawniony będzie zatem do kontroli aktu wyłącznie wtedy, gdy wniesienie skargi poprzedzało wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skierowane do organu, a nadto wyłącznie wtedy gdy skarżący wniósł skargę w przewidziany przez ustawodawcę terminach. Problem terminów zaskarżania uchwał i zarządzeń terenowych organów administracji publicznej omawiany w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych znalazł ostateczne rozwiązanie w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sygn. akt II OPS 2/07 publ. ONSAiWSA 2007/3/60. Zgodnie ze stanowiskiem tam wyrażonym art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku wnoszenia skargi na uchwałę organu gminy, a norma ta wiąże termin wniesienia skargi ze zdarzeniami, jakimi są wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz odpowiedź organu na to wezwanie. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej wyżej uchwale zauważył, iż analiza art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 35 K.p.a. nie daje podstaw do przypisania organowi uprawnienia do załatwiania wezwania do usunięcia naruszenia w terminie dwóch miesięcy od dnia wniesienia wezwania. Odesłanie do postępowania administracyjnego, jakie występuje w treści art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oznacza, że organy administracji są obowiązane załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, a określone w art. 35 K.p.a. terminy odnoszą się wyłącznie do organu, a nie do strony postępowania, mając charakter instrukcyjno-porządkowy. Są to terminy maksymalne, w tym znaczeniu, że organ ma załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, nie później niż we wskazanych terminach. Sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, w postępowaniu odwoławczym zaś - w ciągu miesiąca. Należy przy tym zwrócić uwagę, że organ może wskazać dłuższe terminy załatwiania sprawy (art. 36 K.p.a.). Przeciwko takiemu stanowisku nie może przemawiać to, że załatwienie wezwania przez radę gminy wymaga zwołania posiedzenia rady, na co potrzeba stosownego czasu. Przepis ten dotyczy nie tylko spraw skomplikowanych, ale także i prostych, a ponadto nie tylko uchwał rady gminy, ale również zarządzeń innych organów gminy. Nie sposób więc przyjąć, bez względu na to, jaki akt i jakiego organu jest zaskarżany, że z przepisu art. 101 ust. 3 w związku z art. 35 K.p.a. wynika jednolity termin załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia wynoszący dwa miesiące. Dokonując nadto interpretacji użytego w treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym pojęcia "uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia" Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż można rozumieć go w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. Bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia, jako warunek wniesienia skargi, jest spełniona zarówno wówczas, gdy przed wniesieniem skargi organ udzielił skarżącemu odpowiedzi negatywnej, jak i wówczas, gdy taka negatywna odpowiedź została doręczona skarżącemu później, po wniesieniu skargi, albo gdy organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie W normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Działający w imieniu J. H. pełnomocnik wniósł skargę w dniu [...]r. (dowód: kserokopia koperty z pieczęcią Urzędu Pocztowego w G.), a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa adresowane do Rady Gminy R. nadane zostało w dniu [...]r. Skarga została przeto wniesiona w 73 dniu od wysłania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co stanowi o jej niedopuszczalności. Tym samym nie może zainicjować sądowej kontroli zaskarżonej uchwały na podstawie art. 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. . .