IV SA/Gl 585/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...], 2. przyznaje pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi J. B. wynagrodzenie w kwocie [...]zł (słownie: [...] zł) tytułem udzielonej z urzędu, nieopłaconej pomocy prawnej. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 – 8 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. u. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz § 2-5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. 2001 r. nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) i art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał M. D. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł na okres od [...]r. do [...] r., a decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że wnioskujący zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni [...]m2. Z wyliczeń wynika, że łączna kwota wydatków za zajmowany lokal wynosi [...]zł. Na przedmiotową kwotę składają się wydatki na mieszkanie [...]zł. oraz wyliczony ryczałt na zakup opału [...] zł. W tej sytuacji w oparciu o obowiązujące przepisy należało pomniejszyć kwotę dodatku mieszkaniowego obliczając 70 % od ustalonej kwoty wydatków na mieszkanie. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł M. D. W motywach odwołania wystąpił o zmianę decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ według niego prawidłowa wysokość dodatku mieszkaniowego powinna wynosić [...] zł, czyli 70 % rzeczywistych wydatków ponoszonych za zajmowany lokal, które wynoszą [...]zł. Zdaniem odwołującego się organ pierwszej instancji błędnie upiera się przy tym, że wydatki za zajmowany lokal wynoszą [...]zł, zamiast [...]zł. Nadto odwołujący się zarzucił organowi wadliwe obliczenie wysokości przyznanego dodatku oraz zaniżenie opłat za zużycie wody. W uzasadnieniu tego zarzutu podniósł, że organ przy obliczeniu wydatków na zużycie wody błędnie zastosował przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. W skutek czego błędnie przyjęto inne wydatki poniesione na mieszkanie, niż te które winny stanowić podstawę do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wpierw przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołało treść przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyznaczających warunki przyznania tej formy wsparcia społecznego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do wysokości przyznanego odwołującemu się dodatku mieszkaniowego. Przyjęta wysokość wydatków wynosząca [...] zł obejmuje koszty eksploatacji, opłatę za energię cieplną, opłatę za odbiór nieczystości stałych oraz opłaty za wodę i kanalizację w wysokości [...]zł zamiast [...]zł. Spowodowane zostało to tym, że organ pierwszej instancji prawidłowo skorygował zużycie wody, ponieważ odpowiada ono postanowieniom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70) przewidującym zużycie wody w ilości 3 m3 na jedną osobę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł M. D. W skardze tej przedstawił dotychczasowy przebieg całego postępowania oraz zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Zdaniem skarżącego przedmiotowe rozporządzenie nie ma zastosowania w jego przypadku, ponieważ budynek, w którym zamieszkuje posiada wodomierz główny, natomiast przedmiotowe rozporządzenie stosuje się tylko w budynkach, które nie posiadają zamontowanego wodomierza głównego. W tej sytuacji obliczenie kosztów zużycia wody na podstawie tego rozporządzenia, a nie na podstawie odczytu z licznika głównego doprowadziło do błędnego ustalenia wydatków na mieszkanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również nie podzieliło argumentacji zaprezentowanej przez skarżącego w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucił organom administracji publicznej naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu w stosunku do niego postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Wychodząc z założenia, że przedmiotowe rozporządzenie ma zastosowanie jedynie w tych sprawach, w których w budynku brak jest zamontowania głównego wodomierza. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżący jak i organy administracji nie kwestionują tego, że skarżącemu przysługuje dodatek mieszkaniowy, sporna natomiast jest jego wysokość. Z uwagi na podniesione zarzuty przez skarżącego niezbędne jest przybliżenie stanu normatywnego w sprawie dotyczącego wysokości tego świadczenia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 15 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym; 12 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym, 10 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Stosownie do postanowień art. 6 ust. 3 tej ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi, są: czynsz; opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż powyżej wymienione opłaty za używanie lokalu mieszkalnego; opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych: wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Do wydatków mieszkaniowych nie zalicza się wydatki poniesione z tytułu: ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Po myśli art. 6 ust. 6 tej ustawy, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Jednocześnie stosownie do brzmienia art. 6 ust. 10 wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Jednocześnie organy administracji obu instancji jako podstawę ustalenia wysokości przyznanego dodatku przywołały treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Stosownie do postanowień § 1 tego rozporządzenia ustala ono przeciętne normy zużycia wody dla poszczególnych odbiorców usług, stanowiące podstawę ustalania ilości pobranej wody w razie braku wodomierza głównego. Zatem wskazane rozporządzenie jest stosowane jedynie w przypadku tych odbiorców usług, którzy nie dysponują wodomierzem głównym. W świetle przedstawionego stanu normatywnego przyjdzie zauważyć, że organy administracji publicznej obu instancji wadliwie dokonały obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Organy obydwu instancji jako jeden ze składników wydatków ponoszonych przez wnioskującego przyjęły kwotę opłaty za wodę i kanalizację w wysokości [...]zł. Obliczenia tego dokonano w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Jednakże przyjdzie stwierdzić, że rozporządzenie to w niniejszej sprawie nie może być stosowane, ponieważ jak wynika z informacji zamieszczonej w załączniku nr 2, a sporządzonej przez administratora budynku, w budynku, w którym skarżący posiada swój lokal mieszkalny znajduje się wodomierz główny, a jak zostało to powyżej zaznaczone rozporządzenie to stosuje się wówczas, gdy jest brak takiego wodomierza. W świetle powyższego zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a okoliczność ta wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Trzeba również podnieść, iż załącznik nr 1 do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w pozycji dotyczącej kosztów zużycia wody i kanalizacji został wypełniony w dwuraki sposób. Albowiem w jednym miejscu uwidoczniono wyliczenie wynikające z odczytu z licznika głównego, które wyniosło [...] zł., a poniżej dokonano wyliczenia w oparciu o wyżej opisane rozporządzenie Ministra Infrastruktury, które ustalono na kwotę [...]zł. Zdaniem Sądu nie jest wystarczające przywołanie przepisów i podanie kwot branych pod uwagę przy wyliczaniu wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Organ administracji jest zobligowany także do wskazania charakteru poszczególnych kwot i ich znaczenia przy ustalaniu wysokości dodatku. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przywoływane są określone kwoty, jednakże błędne są wskazania powodów przywołania takiej kwoty, odnosi się to w szczególności do zużycia wody. Oznacza to, że organy administracji nie uzasadniły przyczyn przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego w takiej, a nie innej wysokości. Taka konstrukcja uzasadnienia zaskarżonej decyzji narusza postanowienia art. 107 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na marginesie godzi się zaznaczyć, iż podobne stanowisko tut. Sąd wyraził już we wcześniejszej sprawie skarżącego M. D. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego – sygn. akt IV SA/GL 1238/07. Konsekwencją niniejszego orzeczenia jest powrót sprawy do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który kierując się uwagami i wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku winien podjąć stosowną decyzję. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji skarżącemu przyznany został dodatek mieszkaniowy Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, ponieważ umożliwia to stosowanie dotychczasowej decyzji. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylono zaskarżoną decyzję i decyzję ja poprzedzającą. Wynagrodzenie pełnomocnika ustalono w oparciu o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348).