IV SA/Gl 586/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. nie stwierdził u J. L. choroby zawodowej pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 3/2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Decyzję tą wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny Poradni Chorób Zawodowych w O. (orzeczenie z [...] r. nr [...]) i Instytutu Medycyny Pracy im. prof. [...] (orzeczenie z dnia [...] r. nr [...]). Na tej podstawie organ orzekający ustalił, że J. L. w latach 1973 – 1999 pracował w KWK "A" w J. jako [...], gdzie w całym okresie zatrudnienia narażony był na pył węglowo-kamienny o przekroczonych wartościach dopuszczalnych. Jednakże upoważnione jednostki badawcze nie rozpoznały u J. L. choroby zawodowej pylicy płuc- pylicy górników kopalń węgla . Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem oraz orzeczeniami lekarskimi J.L. wniósł odwołanie, w którym domagał się przeanalizowania całości dokumentacji, która jest w aktach. Zdaniem odwołującego występująca u niego choroba powinna być uznana za chorobę zawodową. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 235¹ ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Na mocy § 11 ust. 1 tego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich. Dalej podał, że pylica górników kopalń węgla znajduje się w załączniku do rozporządzenia pod tą samą pozycją, co w załączniku do nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie istnienia występującego schorzenia jako choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą zawodową a środowiskiem pracy. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że J. L. pracował w latach 1973 - 1999 w przedsiębiorstwie górniczym jako [...], gdzie był eksponowany na działanie pyłu powstałego przy [...]. Stąd organ uznał, że ww. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy płuc. Dalej stwierdził, że J. L. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej Działu Konsultacyjno-Diagnostycznego w O. (orzeczenie z dnia [...]r.) oraz w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii Oddziału Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (orzeczenie nr [...] wydane po hospitalizacji w dniach [...] r.), gdzie lekarze specjaliści w konkluzjach orzeczeń nie rozpoznali u niego choroby zawodowej pylicy płuc. Orzeczenia tych placówek zostały wydane na podstawie badań konsultacyjnych, zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz badań RTG klatki piersiowej, w oparciu o które wskazano, że aktualny obraz RTG płuc nie daje podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Orzeczenia te w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia zachowują ważność, gdyż zakres badań i ich metodologia nie uległy zmianie. Nadto wyjaśnił, że proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego do rozpoznania pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego, wobec czego choroba ta może być rozpoznana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego. Podkreślił, że przy rozpoznawaniu pylic płuc niezmiernie istotne jest narażenie zawodowe - to jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Podał, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach, pod postacią zacienień okrągłych, regularnych mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniajacych na miąższ płucny. Charakter, wielkość oraz gęstość tych zacienień porównuje się ze standardami klasyfikacji radiologicznej Międzynarodowego Biura Pracy. Wobec braku rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc nie było więc podstaw do uwzględnienia odwołania. Dodatkowo organ wskazał na wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 10 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego zarzucił opisanej wyżej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że dolegające stronie schorzenie nie jest pylicą płuc, mimo że na fakt tego schorzenia wskazuje dokumentacja medyczna. Zaznaczył, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu sanitarnego jakoby nie cierpiał na pylicę płuc. Jego zdaniem diagnoza jest nietrafna albowiem leczył się na schorzenie płuc i w trakcie tego leczenia rozpoznano u niego pylicę płuc. Organ sanitarny dopuścił się więc błędu w ustaleniach faktycznych, bowiem przeprowadzone przez placówki orzecznicze postępowanie epidemiologiczne nie było wyczerpujące, gdyż nie wzięto pod uwagę dokumentacji leczenia skarżącego. W konkluzji pełnomocnik podniósł, że J. L. był przez wiele lat pracy narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci pyłów drażniących, co prowadzi do logicznego wniosku, że warunki pracy miały niewątpliwie wpływ na wystąpienie zachorowania. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do podważenia jej legalności. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, iż Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu jest więc ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami. Postępowanie organów w tym zakresie reguluje wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego. Postępowanie to należało więc ocenić według zapisów tego aktu prawnego. Wskazuje na to § 11 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, który stanowi, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W tym stanie rzeczy, nie można odmówić mocy dowodowej orzeczeniom lekarskim, wydanym na podstawie rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., które mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740), utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r., albowiem czynności dokonane w toku postępowań wszczętych przed dniem 3 lipca 2009 r. pozostają skuteczne, a określenie definicji choroby zawodowej zawarte w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. w całości bez wprowadzenia w nim zmian przejął art. 235¹ Kodeksu pracy. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Powracając na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić że w toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający zasadnie przyjąć, że skarżący w całym okresie zatrudnienia tj. w latach 1973-1999 pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 3/2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., jak również nieobowiązującego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Sąd w tym zakresie podziela ustalenia i wnioski organów sanitarnych. Nadto ta okoliczność nie jest sporna. Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było zatem rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną. W związku z powyższym skarżący był badany w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej Działu Konsultacyjno-Diagnostycznego w O. oraz w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii Oddziału Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Lekarze tych placówek nie znaleźli podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Podkreślić należy, że orzeczenie lekarskie jednostki pierwszego stopnia zostało wydane w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną, badania konsultacyjne i badania RTG klatki piersiowej z [...] r., TK klatki piersiowej z [...] r. oraz badanie spirometryczne. Natomiast orzeczenie Instytutu wydano po hospitalizacji skarżącego w Klinice Instytutu w okresie od [...] do [...] r., w trakcie której wykonano m.in. badania RTG klatki piersiowej, badanie spirometryczne i gazometryczne, co wynika z karty informacyjnej leczenia klinicznego z dnia [...] r. Jednocześnie z treści tej karty wynika, że lekarze dysponowali również zdjęciami RTG klatki piersiowej skarżącego z [...] r. oraz badaniem TK z [...] r. Nie ulega więc wątpliwości, że oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione specjalistyczne jednostki diagnostyczne na podstawie przeprowadzonych badań oraz analizy dokumentacji medycznej skarżącego Nie znajduje tym samym uzasadnienia zarzut skargi, że lekarze nie wzięli pod uwagę dokumentacji medycznej skarżącego. W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc, wobec jej nierozpoznania. Organy te prawidłowo zinterpretowały prawo w odniesieniu do przedstawionych im jednomyślnych orzeczeń lekarskich. Ponadto należy zauważyć organ odwoławczy zasadnie wyjaśnił, że proces pyliczy przebiega powoli i może się ujawnić w każdym czasie od ustania narażenia. Dlatego pylica może się rozwinąć i być rozpoznaną także w wiele lat po ustaniu narażenia na działanie czynnika szkodliwego. Upływ czasu od ustania narażenia nie jest w tym przypadku przeszkodą do jej stwierdzenia. Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Wobec oddalenia skargi nie było podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.