IV SA/Gl 594/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-04-12

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, może ubiegać się o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, może ubiegać się o ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy skarżący posiada znaczną niepełnosprawność, niskie dochody, korzysta z pomocy społecznej i nie posiada majątku, który mógłby łatwo spieniężyć, jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący M.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Skarżący oświadczył, że gospodaruje samotnie, posiada mieszkanie, ale nie ma zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego, a nadto obciążają go zaległości płatnicze. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jego sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W dniu [...] M.D. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Motywując swoje żądanie powołał się na konieczność udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd. Równocześnie oświadczył, iż gospodaruje samotnie i posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu). Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego, w kwocie 153 zł miesięcznie, a nadto pobiera dodatek mieszkaniowy, w wysokości [...] zł i zasiłek okresowy ([...] zł). Skarżący dodał, że obciążają go zaległości płatnicze, w związku z czym odcięto mu dopływ gazu do mieszkania. Nadmienił również, iż korzysta z bezpłatnego wyżywienia w ramach pomocy organizowanej przez pozarządowe organizacje charytatywne. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 4 kwietnia 2016 r. - karta nr 41 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku M.D. o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, pobierającą zasiłek pielęgnacyjny (okoliczności potwierdzone kopią decyzji administracyjnej z dnia [...] o przyznaniu tego świadczenia - dołączoną do akt innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sadzie pod sygn. akt IV SA/Gl 253/15), korzystającą z szeroko pojętej pomocy społecznej w postaci dodatku mieszkaniowego i zasiłku okresowego (decyzja o przyznaniu tego zasiłku stanowi kartę nr 38 akt niniejszej sprawy) oraz z darmowych posiłków ufundowanych przez organizacje charytatywne. W tym stanie rzeczy uznano, że wykazał on w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru. Marginalnie warto zwrócić uwagę, że sytuacja materialna skarżącego była wielokrotnie oceniana przez tutejszy Sąd, w zakresie innych spraw, w których również ubiegał się on o przyznanie prawa pomocy, gdzie złożone przezeń wnioski także zostały uwzględnione (vide między innymi postanowienia: z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 422/15 z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 370/15 oraz z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 253/15). Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby jego trudna sytuacja materialna i życiowa mogła ulec w międzyczasie poprawie. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności uznano, że wnioskujący spełnił przesłankę określoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło